8. kadencja, 22. posiedzenie, 2. dzień (06-07-2016)
32. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o poselskim projekcie ustawy o Trybunale Konstytucyjnym (druki nr 558 i 693).
Poseł Bartłomiej Wróblewski:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowni Państwo! Mam zaszczyt w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość przedstawić stanowisko wobec sprawozdania Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o poselskim projekcie ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, druki nr 558 i 693.
Dobrze się stało, że komisja sprawiedliwości w dniu 5 lipca, podobnie jak wcześniej podkomisja nadzwyczajna i komisja sprawiedliwości w dniu 29 czerwca, przyjęła poselski projekt ustawy o Trybunale Konstytucyjnym jako projekt bazowy w pracach nad nową ustawą o trybunale. Nie chodzi bynajmniej o to, że został on przygotowany przez posłów Prawa i Sprawiedliwości. Projekt ten ma inną decydującą zaletę: przecina większość sporów dotyczących obowiązującej ustawy o Trybunale Konstytucyjnym z dnia 25 czerwca 2015 r. Jest to związane z faktem, że projekt ten zasadniczo przywraca regulacje wcześniejszej ustawy o Trybunale Konstytucyjnym z dnia 1 sierpnia 1997 r. Przypomnę, że konstytucyjność tej ustawy nie była kwestionowana oraz że funkcjonowała ona bez większych kontrowersji społecznych przez niemal dwie dekady. Jest to zasadnicza przewaga nad propozycją powrotu do pierwotnego brzmienia ustawy z 2015 r., szczególnie jeśli weźmie się pod uwagę skalę sporów, które zostały wywołane przez przyjęcie tej ustawy.
Jak wspomniałem, choć projekt zasadniczo przywraca regulacje wcześniejszej ustawy, w niektórych kwestiach zawiera odstępstwa od obowiązujących wówczas przepisów. Nie rozstrzyga wszystkich spraw, które są obecnie przedmiotem dyskusji, ale daje szansę na ustabilizowanie sytuacji i obniżenie temperatury politycznego sporu wokół sądu konstytucyjnego. Przyjęcie tego projektu kończy kilkumiesięczny okres niepewności prawnej związanej z rozbieżnymi opiniami dotyczącymi charakteru prawnego rozstrzygnięć trybunału wydanych w okresie od marca 2016 r. Dodatkową zaletą jest fakt, że projekt przewiduje publikację budzących kontrowersje rozstrzygnięć Trybunału Konstytucyjnego wydanych w okresie od 10 marca 2016 r.
Naprzeciw oczekiwaniom najbardziej nieprzejednanej opozycji wychodzi propozycja, aby w sprawach o szczególnej zawiłości z wnioskiem o zbadanie sprawy w pełnym składzie mógł występować jedynie prezes trybunału, skład orzekający bądź grupa trzech posłów, a nie jak początkowo zakładano, także prezydent i prokurator generalny.
(Poseł Stanisław Piotrowicz: Trzech sędziów, nie posłów.)
Trzech sędziów, przepraszam.
Proponujemy także wykreślenie zapisu, aby w pewnych sytuacjach orzeczenia trybunału były podejmowane większością 2/3 głosów. Niektóre propozycje są odpowiedzią na krytykę rozwiązań obowiązującej ustawy o trybunale i odpowiadają przynajmniej kierunkowo zmianom oczekiwanym przez różne strony sporu. Tak jak zakłada obywatelski projekt ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, druk nr 550, także procedowany projekt stwarza możliwość badania w pełnym składzie konstytucyjności i legalności ważnych ustrojowo i społecznie ustaw. Zgodnie z inną ze zmian pokrywającą się z propozycją projektu obywatelskiego w ramach procedury wyboru prezesa i wiceprezesa każdy z członków zgromadzenia ogólnego będzie mógł głosować tylko na jednego kandydata. Uwzględniamy także propozycję Polskiego Stronnictwa Ludowego, zgodnie z którą sędziowie mieliby być przydzielani do spraw według kolejności alfabetycznej. W projekcie uwzględniono także uwagi Zespołu Orzecznictwa i Studiów Biura Trybunału Konstytucyjnego oraz Platformy Obywatelskiej, dokonując zmiany składu orzekającego w postępowaniu dyscyplinarnym wobec sędziów trybunału. Uważamy, że niektóre propozycje w innych projektach ustaw o Trybunale Konstytucyjnym i powtórzone w trakcie prac komisji mogłyby prowadzić do rozwiązania części istniejących sporów. W szczególności interesująca była propozycja PSL, aby sędziowie, co do których ważności wyboru istnieje spór, przeszli w stan spoczynku. Niestety realizację uniemożliwiają poważne i powszechnie zgłaszane zastrzeżenia dotyczące konstytucyjności tej propozycji.
Kończąc omawianie naszego stanowiska, niech wolno mi będzie podziękować za udział wszystkich stron sceny politycznej, choć w szczególności za konstruktywną postawę przedstawicieli klubów Kukiz’15 oraz Polskiego Stronnictwa Ludowego.
Podsumowując: Dobrze, że istnieje zgoda wykraczająca poza jeden obóz polityczny, dotycząca konieczności dokonania zmian przepisów regulujących funkcjonowanie Trybunału Konstytucyjnego. W sprawach, które budzą wiele emocji politycznych i budzą je przez tak długi czas, destrukcyjne jest podejście ˝wszystko albo nic˝. Ponieważ przedstawiony projekt ustawy rozwiązuje część istotnych problemów, występując w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość, oświadczam, że klub wspiera dalsze prace nad projektem. Dziękuję pięknie. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia