8. kadencja, 22. posiedzenie, 2. dzień (06-07-2016)

17. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Polityki Społecznej i Rodziny o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę oraz niektórych innych ustaw (druki nr 600 i 687).

Poseł Sprawozdawca Jan Mosiński:

    Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Proszę mi pozwolić, że w tym powitaniu zwrócę się również do pana Piotra Dudy, przewodniczącego ˝Solidarności˝, który przysłuchuje się debacie z galerii sejmowej.

    Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Przypadł mi w udziale zaszczyt przedstawienia Wysokiej Izbie sprawozdania Komisji Polityki Społecznej i Rodziny o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę oraz niektórych innych ustaw zawartym w druku nr 600. Jestem również zaszczycony, że mogę z tego miejsca mówić głosem Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego ˝Solidarność˝, którego jednym z punktów programu jest ustawowe ustalenie kwestii minimalnej stawki godzinowej.

    (Poseł Izabela Katarzyna Mrzygłocka: Pan jest sprawozdawcą.)

    Zanim przejdę do meritum, pragnę podkreślić, że podjęcie tej inicjatywy przez rząd pani premier Beaty Szydło to dobry krok w kierunku cywilizowania stosunków społecznych, w tym prawa pracy. Dzisiaj raczej nikt nie podważa konieczności ustalenia minimalnej stawki godzinowej po to, aby nieuczciwi pracodawcy nie opłacali zleceniobiorców stawką kilkudziesięciu groszy za godzinę pracy. Wprowadzając minimalną stawkę godzinową, chcemy walczyć z nadużywaniem umów cywilnoprawnych przez pracodawców oraz pomóc tym osobom, które otrzymują wynagrodzenie na najniższym poziomie.

    Niestety, z przykrością należy stwierdzić, że w XXI w. bardzo często zdarzają się przypadki wyzyskiwania pracowników poprzez opłacanie ich niegodziwymi stawkami. Odnotowujemy również, i to bardzo często, przypadki niewypłacania należności za wykonaną umowę. Tego rodzaju haniebne praktyki stosowane przez pracodawców są krzywdą wołającą o pomstę do nieba. Nie ma także merytorycznego uzasadnienia teza, że w wyniku podwyższenia płacy minimalnej, która będzie zbyt wysoka, wzrośnie w Polsce bezrobocie. Otóż w oparciu o dane Głównego Urzędu Statystycznego np. w 2002 r. płaca minimalna wynosiła tylko 35,6% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce. A mimo to stopa bezrobocia liczona według BAEL nigdy wcześniej ani później nie była tak wysoka. Z drugiej strony po kilku latach stopniowego podwyższania płacy minimalnej, która w ubiegłym roku wynosiła 44,9% przeciętnej płacy, stopa bezrobocia osiągnęła średnio 6,9%. Innymi słowy, nie ma prostej zależności pomiędzy płacą minimalną a stopą bezrobocia. W tym miejscu przytoczę także słowa pani minister Elżbiety Rafalskiej, cytuję: Kto chce mieć dobrego pracownika, musi dobrze płacić.

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Rządowy projekt ustawy z druku nr 600 wpłynął do Sejmu 6 czerwca 2016 r. Pierwsze czytanie projektu ustawy odbyło się na 21. posiedzeniu Sejmu w dniu 21 czerwca br. Sejm, na podstawie art. 39 ust. 2 regulaminu Sejmu, skierował powyższy projekt do Komisji Polityki Społecznej i Rodziny w celu rozpatrzenia. Komisja Polityki Społecznej i Rodziny 22 czerwca skierowała przedmiotowy projekt do podkomisji stałej do spraw rynku pracy.

    Obradująca w dniu 23 czerwca podkomisja, rozpatrując projekt ustawy, przyjęła dziewięć poprawek, które w większości zmierzały do precyzyjniejszego zdefiniowania pojęć, jakie występują w projektowanej ustawie. O kilku z nich pozwolę sobie w imieniu Komisji Polityki Społecznej i Rodziny poinformować Wysoką Izbę.

    W poprawce nr 2 zaproponowano doprecyzowanie redakcyjne projektowanego art. 8a ust. 1 w taki sposób, aby z treści tego przepisu wyraźnie wynikało, że wysokość tego wynagrodzenia powinna być ustalona w umowie w sposób gwarantujący prawo danej osoby do wynagrodzenia za każdą godzinę pracy w kwocie nie niższej niż minimalna stawka godzinowa.

    Z kolei w poprawce nr 6 do art. 8 ust. 1 zmierza się do doprecyzowania zapisu w taki sposób, aby wynikało z niego, że wszczęcie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego nastąpiło na podstawie przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 września 2016 r.

    Istotną zmianą ujętą w projekcie ustawy jest skreślenie dotychczasowego art. 6 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Zgodnie z przepisem tego artykułu wysokość wynagrodzenia pracownika w okresie jego pierwszego roku pracy nie mogła stanowić mniej niż 80% minimalnego wynagrodzenia za pracę. W tym miejscu należy zauważyć, że ten wyjątkowo dyskryminujący przepis powstał w okresie trudnej sytuacji na rynku pracy, a jego celem była poprawa sytuacji na rynku pracy zwłaszcza osób młodych. Regulacja ta, jak już wspomniałem, miała miejsce w okresie wysokiego bezrobocia i była traktowana jako subminimum.

    Obecnie, od ok. 2 lat, obserwujemy poprawę na rynku pracy. Dzisiaj to rynek szuka pracownika. Również Komisja Europejska w aktualizacji prognozy rozwoju sytuacji gospodarczej w naszym kraju wskazuje, że wzrost PKB w 2016 r. wyniesie 3,5%. Pozytywny trend na rynku pracy potwierdza także badanie aktywności ekonomicznej ludności, które wskazuje, że ostatnie 2 lata były okresem szybkiego wzrostu wskaźnika zatrudnienia. Biorąc powyższe pod uwagę, skreślono przepis stanowiący, że za pierwszy rok pracy pracownika jego wynagrodzenie wynosi 80% minimalnego wynagrodzenia, gdyż jest to zapis wyjątkowo dyskryminujący, a biorąc pod uwagę obecne uwarunkowania gospodarcze, głęboko nieuzasadniony.

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Podkomisja, rozpatrując zgłoszone poprawki, przyjęła je jednogłośnie, wyrażając także zgodę, aby strona rządowa do czasu posiedzenia Komisji Polityki Społecznej i Rodziny doprecyzowała swoje stanowisko w dwóch przypadkach. Podczas posiedzenia Komisji Polityki Społecznej i Rodziny, które odbyło się 5 lipca br., wnioskodawca przedstawił komisji dwie poprawki.

    I tak, w poprawce nr 1 w art. 7 w zmianie 7 w art. 8d przedstawiona przez stronę rządową poprawka zmierza do precyzyjniejszego określenia przypadków, w których umowa zlecenia lub o świadczenie usług nie będzie objęta projektowaną ustawą. Wnioskodawca miał tutaj na myśli przypadki, gdy przyjmujący zlecenie lub świadczący usługi decyduje o miejscu i czasie wykonania zlecenia lub usługi i jednocześnie przysługuje mu wynagrodzenie prowizyjne. W celu uniknięcia wątpliwości interpretacyjnych przy stosowaniu projektowanego przepisu proponuje się zdefiniowanie pojęcia ˝wynagrodzenie prowizyjne˝ w nowym ust. 3 w art. 8d. W tej samej poprawce zaproponowano ujęcie w odrębnej jednostce redakcyjnej - w dodawanym ust. 2 - definicji pojęcia ˝doba˝, które trzykrotnie występuje w art. 8d.

    W poprawce nr 2 w art. 14 proponuje się, że ustawa wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2017 r., z wyjątkiem: po pierwsze, art. 1 pkt 1 lit. a, który dotyczy definicji pojęcia ˝minimalna stawka godzinowa˝ oraz pojęcia ˝przyjmujący zlecenie lub świadczący usługi˝; po drugie, art. 7, który określa mechanizm waloryzacyjny służący ustaleniu minimalnej stawki godzinowej, jaka będzie obowiązywać w 2017 r., a także wyznacza termin na ogłoszenie wysokości stawki w Monitorze Polskim do dnia 30 września 2016 r. W obu przypadkach przepisy mają wejść w życie z dniem ogłoszenia.

    Należy podkreślić, że wcześniejsze wprowadzenie w życie art. 7 projektowanej ustawy, a więc z dniem ogłoszenia, a nie z dniem 1 września br., umożliwi prezesowi Rady Ministrów szybsze wydanie obwieszczenia zawierającego informację o wysokości minimalnej stawki godzinowej obowiązującej w 2017 r. Będzie to miało dość ważne znaczenie dla stron umów zlecenia lub umów o świadczenie usług, które wcześniej poznają wysokość tej stawki i będą mogły już od dnia 1 września br. korzystać z przepisów art. 8-11 projektowanej ustawy, co z kolei umożliwi stronom umów podjęcie negocjacji dotyczących zawarcia porozumienia w sprawie odpowiedniej zmiany wynagrodzenia.

    Szanowny Panie Marszałku! Panie Posłanki! Panowie Posłowie! Komisja Polityki Społecznej i Rodziny po rozpatrzeniu na posiedzeniu w dniach 22 czerwca oraz 5 lipca 2016 r. projektu ustawy o zmianie ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę oraz niektórych innych ustaw wnosi: Wysoki Sejm uchwalić raczy załączony projekt ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia