8. kadencja, 22. posiedzenie, 3. dzień (07-07-2016)

26. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o izbach rolniczych oraz niektórych innych ustaw (druk nr 574).

Poseł Mirosław Maliszewski:

    Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Zabierając głos w imieniu Polskiego Stronnictwa Ludowego, powiem, że w bardzo wielu aspektach nie zgadzam się z tym, co powiedział pan poseł wnioskodawca, odnosząc się do funkcjonowania izb rolniczych. I nie mówię tego subiektywnie. Jestem jako rolnik zwykłym członkiem izby rolniczej, nie pełnię żadnych funkcji, ale mówię to bardzo obiektywnie jako ten, który w całej historii swojej działalności publicznej wielokrotnie korzystał ze wsparcia izb rolniczych, z ich merytorycznego dobrego przygotowania do reprezentowania rolników. Mówię tu o całym przekroju izb rolniczych, nie tylko o tej kadencji, w której prezesem jest obecny prezes, ale mówię także o poprzednich prezesach, w tym o obecnym na sali panu pośle.

    Warto nie zgodzić się z tym, co tu padło. Warto wyrazić wprost zdecydowane stanowisko, że te konstatacje, iż jest to skostniała instytucja, to nieprawdziwe konstatacje. Zachodzą zmiany w funkcjonowaniu izb rolniczych, także pod względem personalnym, więc absolutnie nie możemy takiej oceny wystawiać. Absolutnie nie możemy też powiedzieć, że izby nie nadążały za tempem zmian w polskim rolnictwie, bo są tą instytucją, która dobrze przygotowała się także do informowania rolników o koniecznych zmianach, o korzystaniu ze środków europejskich, pomocowych, informowała rolników o funkcjonowaniu całego sektora.

    Oczywiście założenia twórców nowelizacji ustawy o funkcjonowaniu izb w obecnym kształcie, z 1995 r., były... ambicje były dużo większe. Być może rzeczywiście istnieje potrzeba wprowadzenia zmiany w funkcjonowaniu izb rolniczych czy usprawnienia ich funkcjonowania, ale raczej nie w tym zakresie, który proponują wnioskodawcy, bo ten zakres absolutnie nie odpowiada także tym założeniom z uzasadnienia tego projektu, o których mówił pan poseł wnioskodawca.

    Warto wiedzieć, że jest bardzo istotne, aby w polskim systemie prawnym funkcjonowała reprezentacja rolników w formule takiego samorządu rolniczego, w formule takiej, jaka jest zapisana, a więc obowiązkowego udziału rolników w formule odprowadzania składek w takim wymiarze, jaki jest, bo pewnie gdyby tego instrumentu nie było, czyli odpisu od podatku rolnego, te izby rolnicze dzisiaj nie miałyby środków na finansowanie, nie miałyby swojego biura, nie przygotowałyby ekspertyz, tak jak nie mogą tego często zrobić związki zawodowe rolników, które w tym obszarze funkcjonują.

    Chcę też wyraźnie powiedzieć o tym, że izby rolnicze - i mówię to ze swojego subiektywnego tym razem punktu widzenia na działalność izb rolniczych, bo od kilkunastu lat jestem prezesem Związku Sadowników Rzeczypospolitej Polskiej, a to był burzliwy okres także dla polskiego sadownictwa - Krajowa Rada Izb Rolniczych była w tym okresie jedną z wielu instytucji, które udzielały nam wsparcia i pomocy, ale jedną z niewielu, które robiły to skutecznie, chodzi o struktury tej izby na poziomach wojewódzkich czy powiatowych. I mówię to, mając na myśli również wsparcie w relacjach z ministrem rolnictwa na poziomie krajowym, jak i w zakresie udzielania pomocy, wsparcia w relacjach na poziomie Komisji Europejskiej, odpowiednich jej struktur. Kiedy tylko zwróciliśmy się o pomoc do izb rolniczych, takie wsparcie otrzymywaliśmy.

    Więc absolutnie nie zgadzam się z tą opinią, że to jest instytucja skostniała, nienadążająca za tempem zmian w rolnictwie, a dzisiaj z tej mównicy padały nawet jeszcze bardziej dosadne oceny.

    Chciałbym też odnieść się do tego rzekomego upartyjnienia izb rolniczych. To z reguły tak bywa, że mówimy o upartyjnieniu takiej czy innej instytucji, kiedy nie mamy tam jako politycy, jako funkcjonariusze danego ugrupowania swoich przedstawicieli, ale kiedy już tych przedstawicieli tam zdobędziemy, to mówimy, że izby rolnicze już są apolityczne. Ważne jest to - i niezależnie, kto tymi izbami dzisiaj kieruje, kto kierował poprzednio - aby izby rolnicze były z jednej strony partnerem dla ministra rolnictwa, partnerem dla Komisji Europejskiej, bo o takich relacjach też musimy mówić, ale z drugiej strony, żeby były wymagającym partnerem, nie zawsze zgadzającym się z tym, co mówi minister rolnictwa, nie zawsze zgadzającym się z jego poglądami, tylko przedstawiającym rzeczywisty, realny głos środowiska wiejskiego, obywateli i mieszkańców polskiej wsi. I taki powinien być kształt tej izby. Od tego powinniśmy wyjść na początku i później dyskutować, jakie zmiany w tych izbach trzeba by wprowadzić.

    W mojej ocenie trzeba zwiększyć udział izb w procesie tworzenia prawa. Nie może być tak, że dzisiaj samorząd rolniczy ma taki sam głos w dyskusji nad projektami ustaw czy rozporządzeń jak założony w oparciu o kilkanaście osób kilka dni wcześniej związek zawodowy rolników. On ma jeden głos i izby rolnicze, mając taki potencjał, taką siłę, również mają jeden głos w takiej dyskusji. Skoro izby są umocowane ustawowo, warto by się zastanowić, jak ustawowo zwiększyć możliwości funkcjonowania izb rolniczych. One też takie oczekiwania mają. Być może z tego powodu jest tak niska frekwencja w wyborach do izb rolniczych. Ale chcę powiedzieć, nawet jeden z przedmówców to potwierdził, że jeżeli gdzieś występuje konkurencja, czyli jest więcej niż dwóch kandydatów na dwa miejsca, to frekwencja jest dużo większa. W ogóle warto by rozpocząć dyskusję na temat tego, jaka jest aktywność środowiska wiejskiego, bo ja wielokrotnie ubolewałem i ubolewam nad tym, że głos rolników, także z powodu niezabierania tego głosu (Dzwonek), nie przenika do ośrodków decyzyjnych, jest zbyt słaby.

    W mojej ocenie ten projekt nie jest dobrym projektem. Projekt nie idzie we właściwą stronę - zastanowimy się, co zrobić z tym wnioskiem o odrzucenie - natomiast niewątpliwie on pobudzi dyskusję na temat funkcjonowania izb rolniczych. Przeprowadzenie takiej dyskusji jest niezbędne. Dziękuję bardzo.

Przebieg posiedzenia