8. kadencja, 22. posiedzenie, 3. dzień (07-07-2016)

30. punkt porządku dziennego:

Sprawozdania z działalności generalnego inspektora ochrony danych osobowych w roku 2014 i w roku 2015 (druki nr 116 i 582) wraz ze stanowiskiem Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka (druk nr 619).

Poseł Tomasz Jaskóła (tekst niewygłoszony):

    Generalnie klub Kukiz'15 jest przeciwko istnieniu GIODO i jego biurokratycznych procedur, które mogą być usankcjonowane w poszczególnych ustawach. Brak właściwego działania prawa nie oznacza wcale, że samo GIODO jest konieczne. Wystarczyłyby dobrze napisane ustawy i kontrola sądów nad nimi w przypadku roszczeń obywateli. Niestety sądownictwo działa w Polsce źle.

    Sprawozdanie roczne z działalności generalnego inspektora ochrony danych osobowych za lata 2014-2015. Sprawozdanie daje wgląd w funkcjonowanie organu, prowadzone przez niego sprawy oraz podjęte działania strategiczne. Sprawozdanie stanowi wykonanie art. 20 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych, zgodnie z którym generalny inspektor ochrony danych osobowych raz w roku składa Sejmowi sprawozdanie ze swojej działalności wraz z wnioskami wynikającymi ze stanu przestrzegania przepisów o ochronie danych osobowych, oraz wynika z implementacji dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady.

    Sprawozdanie jest obszerne w zakresie rzeczowym i przedmiotowym. W ciągu 2 lat sprawozdawczych - 2014 i 2015 - generalnemu inspektorowi ochrony danych osobowych zgłoszono do rejestracji prawie 75 tys. zbiorów, a w roku 2015 zgłoszono do rejestracji prawie 23 tys. powołań administratorów bezpieczeństwa informacji, z czego 2/3, czyli ponad 15,5 tys. administratorów bezpieczeństwa informacji, zostało wpisanych do rejestru.

    W naszym przekonaniu właściwa ochrona zbiorów oraz powołanie 23 tys. administratorów wraz z wpisem ich 2/3 jest kolejną niepotrzebną procedurą, która jest kosztowna i może rodzić koszty po stronie pracodawców, zwłaszcza małych i średnich. Chciałbym zapytać: Jakie są koszty zdobywania tego uprawnienia i czy uczestniczą w tym pracownicy GIODO?

    Obserwujemy wzrost zgłoszeń do rejestru w 2015 r. - 55 tys., czyli o 25,5% więcej niż w roku ubiegłym. Zwiększono aż o 55% liczbę zbiorów oraz administratorów bezpieczeństwa.

    Zwiększyła się liczba skarg i pytań prawnych. Oznaczałoby to, że albo Polacy znacząco zaakceptowali stan i istnienie GIODO oraz lub zwiększył się stan świadomości Polaków. Być może jest to związane tylko ze wzrostem nakazów biurokratycznych i procedur, których poddani są nade wszystko przedsiębiorcy. Jest jednak pytanie: Czy z napływających skarg w liczbie ok. 2,5 tys. rocznie - od kilku lat rocznie wpływa 4 tys. - 4,5 tys. pytań prawnych - wynikają jakieś konkretne działania? W ilu sprawach doszło do rozstrzygnięcia sądowego? Jest to istotne, abyśmy wiedzieli, czy działania i istnienie GIODO mają sens.

    Największy wzrost obserwujemy w skargach w sektorze dotyczącym administracji publicznej oraz w sektorze odnoszącym się do działalności służby zdrowia. W sektorze administracji publicznej skargi najczęściej dotyczyły braku anonimizacji dokumentów, takich jak protokoły lub uchwały zawierające dane, umieszczania ich przez samorządy terytorialne w Biuletynie Informacji Publicznej. Z drugiej strony widać tendencję samorządów do ukrywania pewnych danych.

    W sektorze telekomunikacji nastąpił wzrost w latach 2014-2015. Ich liczba to 135. W raporcie znajduje się wniosek, iż mamy do czynienia ze swoistą bezsilnością instytucji publicznych i pewnym bezwładem wynikającym, być może, z niezrozumienia ustawy.

    Kolejną kwestią jest problem dotyczący monitoringu i skutków nagrywania dźwięku i obrazu lub tylko obrazu. Są to wartości chronione. Słuszny jest postulat kompleksowego rozwiązania ustawowego, które jest także postulowane m.in. przez straże miejskie, operatorów prywatnych oraz publicznych nagrywających wizję, fonię lub tylko wizję. Wydaje się, że Sejm RP powinien wdrożyć prace nad ustawą w sprawie ochrony danych osobowych w zakresie monitoringu. Inną kwestią jest komplikacja rozdziału monitoringu prywatnego i publicznego. Świadczy o tym liczba wystąpień - ich wzrost. W roku 2014 było to 66, zaś w roku 2015 - już 80.

    Ogólnie GIODO w latach sprawozdawczych 2014-2015 przeprowadził 350 kontroli. W ramach czynności kontrolnych odbywały się kontrole sektorowe, planowane i doraźne. Jest ciekawe, ile z tych kontroli zakończyło się skierowaniem spraw do sądów z urzędu czy też z powództwa cywilnego.

    Znaczący jest udział GIODO w sprawie opinii projektów aktów normatywnych. W 2014 r. było to 601 projektów, zaś w 2015 r. - 703 projekty aktów prawnych.

    Przed GIODO jest wielka praca nad wdrożeniem ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych. Europejskie rozporządzenie weszło w życie w dniu 25 maja 2016 r. Zacznie ono obowiązywać w sposób bezpośredni w dniu 25 maja 2018 r. Jest dwuletni okres vacatio legis dla nas wszystkich, dla ustawodawcy. Należy przygotować się do implementacji rozporządzenia.

    W zakresie służby zdrowia jest wiele nowości, m.in. definiuje się dane genetyczne bądź dane biometryczne, które również mają związek z danymi medycznymi. Dane medyczne są danymi szczególnie wrażliwymi. Na to należy zwrócić szczególną uwagę z przyczyn oczywistych, rozwoju technologii, biotechnologii oraz nowoczesnej medycyny. Genetyka ma tutaj ogromne znaczenie z powodu rozwoju technologii. Identyfikacja na podstawie danych genetycznych powinna być szczególnie chroniona. Mogą być bowiem wykorzystywane m.in. w zakresie usług, np. ubezpieczeń społecznych (ubezpieczenie osób na podstawie danych dotyczących ich stanu zdrowia lub danych wynikających z danych kodów genetycznych, np. skłonności do pewnych chorób). Ma to ogromne znaczenie np. dla ważenia ryzyka takich ubezpieczeń. Znaczenie fundamentalne ma to, czy chronione są takie osoby i dane wrażliwe ich kodu genetycznego.

    GIODO jest skłonne do kompromisu między wiedzą na temat naszego zdrowia (zdrowia pacjentów), natomiast trzeba wyważyć także obszar wiedzy koniecznej na temat stanu zdrowia pacjentów. Szczególne znaczenie ma tutaj problem dotyczący np. in vitro. Jasne jest, że kolejnym problemem jest aspekt dostępu do informacji o stanie zdrowia pacjenta krewnych tego pacjenta. W jakim zakresie i na jakich warunkach może to nastąpić?

    Konkludując, stanowisko Klubu Kukiz'15 w sprawie sprawozdania GIODO jest pozytywne i będziemy głosować za jego przyjęciem.

Przebieg posiedzenia