8. kadencja, 22. posiedzenie, 3. dzień (07-07-2016)
31. punkt porządku dziennego:
Przedstawione przez Radę Ministrów sprawozdanie z wykonania ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w okresie od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 grudnia 2014 r. (druk nr 205) wraz ze stanowiskiem Komisji Polityki Społecznej i Rodziny oraz Komisji Zdrowia (druk nr 595).
Poseł Krystian Jarubas (tekst niewygłoszony):
Stanowisko Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego do druków nr 205 i 595
Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego pragnę przedstawić stanowisko dotyczące sprawozdania z wykonania ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w roku 2014.
Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi określa działania organów administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego zobowiązanych do podejmowania działań zmierzających do ograniczenia spożycia napojów alkoholowych oraz zmiany struktury ich spożywania, do inicjowania i wspierania przedsięwzięć mających na celu zmianę obyczajów w zakresie sposobu spożywania tych napojów, działania na rzecz trzeźwości w miejscu pracy, przeciwdziałania powstawaniu i usuwania następstw nadużywania alkoholu, a także do wspierania w tym zakresie działalności organizacji społecznych i zakładów pracy.
Celem prowadzonej polityki alkoholowej jest przede wszystkim przeciwdziałanie szkodom powodowanym przez konsumpcję alkoholu oraz ograniczanie tych szkód. Działania w tym zakresie podejmowane są w ramach systemu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych opartego na trzech komplementarnych programach działań: programie gminnym, programie wojewódzkim oraz ˝Narodowym programie profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych˝. Doskonale wszyscy wiemy, że profilaktyka, a właściwie programy z nią związane są rozpisywane na lata. W swoim wystąpieniu skupiłem się na danych z ostatniego sprawozdania, dotarłem także do danych ze sprawozdania z lat poprzednich, by zaobserwować tendencje.
Niewątpliwie da się zauważyć spowolnienie trendu wzrostowego spożycia alkoholu. W 2014 r. według danych GUS spożycie alkoholu per capita wyniosło 9,4 l, co oznacza spadek wobec 2013 r. o 0,27 l. Spadło spożycie napojów spirytusowych - było o 11% niższe w stosunku do 2013 r. Niestety, jest to nadal trend wzrostowy, bo według danych zaprezentowanych w raporcie wzrosło spożycie piwa i wina. Tendencja ta może być związana z podniesieniem cen napojów wysokoprocentowych. Za tym idzie nieznaczne, ale zawsze, zmniejszenie dostępności fizycznej alkoholu, co według ekspertów jest trendem zmierzającym od kilku lat w pożądanym kierunku.
Na uwagę zasługuje też tendencja mówiąca o zmniejszającej się liczbie wypadków z udziałem osób nietrzeźwych. Ważnymi czynnikami mającymi wpływ na zmniejszenie zjawiska nietrzeźwości na drogach jest sukcesywny wzrost kontroli policyjnych oraz podejmowanie działań informacyjno-edukacyjnych, jak np. ˝Powstrzymaj pijanego kierowcę˝. W 2014 r. przeprowadzono ponad 15 mln badań stanu trzeźwości.
Dużą pracę wykonały również samorządy. W celu zwiększenia dostępności i poprawy jakości pomocy dla ofiar przemocy w rodzinach z problemem alkoholowym, który dotyczy dorosłych i dzieci, w 2014 r. jednostki samorządu terytorialnego kontynuowały działania służące utrzymaniu infrastruktury pomocowej dla osób doznających przemocy w rodzinie. Według raportu samorządy wydają coraz więcej środków zgodnie z zapisami ustawy. W odniesieniu do 2013 r. suma wydatków wzrosła o 4,7%, przede wszystkim za sprawą większych wydatków samorządów województw (12,8% wyższe niż w 2013 r.) oraz samorządów gmin (wyższe o 4,4%). Samorządy gminne w ramach gminnych programów profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych przeznaczały środki (podobnie jak w latach ubiegłych) przede wszystkim na działania skierowane do dzieci - zarówno profilaktyczne, jak i pomocowe (placówki dla dzieci, dożywianie). Na działania te wydały w 2014 r. ponad 65% wszystkich środków wydanych na realizację gminnych programów.
Warto wspomnieć także o działaniach, jakie podejmuje Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. To właśnie PARPA współpracowała z jednostkami samorządu terytorialnego, przekazując materiały informacyjne, edukacyjne i wszystkie pozostałe, jakie są potrzebne do organizowania spotkań, konferencji. Przedstawiciele PARPA brali również udział w spotkaniach organizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego. Pragnę nakłaniać obecnie rządzących do kontynuacji wsparcia dla PARPA, której działania twórcy raportu ocenili bardzo dobrze.
Można byłoby wiele mówić na temat działań i agencji, i ministerstwa, i Policji, o zadaniach, które realizują służby socjalne, ale należy przyznać, iż te sprawozdania pokazują, że sytuacja w naszym kraju jednak powoli się poprawia, że te zadania są wykonywane i że podejmowane działania cieszyły się społecznym zaufaniem. Społeczeństwo chce z tej pomocy korzystać, a zatem będę rekomendował koleżankom i kolegom z klubu Polskiego Stronnictwa Ludowego, ażeby głosowali za przyjęciem tego sprawozdania. Dziękuję bardzo.
Przebieg posiedzenia