8. kadencja, 23. posiedzenie, 1. dzień (19-07-2016)
10. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego oraz niektórych innych ustaw (druk nr 722).
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Energii Grzegorz Tobiszowski:
Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Ustawa, którą mam okazję prezentować, wprowadza porządkujące zapisy do ustawy o restrukturyzacji górnictwa węgla kamiennego. Pierwsza zmiana jest związana z powołaniem Ministerstwa Energii i podjęciem przez ministra finansów, w drodze rozporządzenia, decyzji o wprowadzeniu części budżetowych 48 i 47, z których jedna jest przypisana Ministerstwu Energii i sprawom Ministerstwa Energii, a część 48 jest przypisana Ministerstwu Energii w ramach nadzoru nad sprawami dotyczącymi złóż i kopalin. W związku z tym, że mamy te dwie części budżetowe, co powoduje wątpliwość, jeśli chodzi o uruchomienie środków przez ministra energii, ministra właściwego do spraw złóż kopalin, wprowadzamy tutaj to uściślenie, abyśmy mogli korzystać ze środków, które wcześniej były w Ministerstwie Gospodarki. Nie było tego rozróżnienia na te dwie części budżetowe, a są to wydatki związane m.in. z likwidowaniem kopalń przez Spółkę Restrukturyzacji Kopalń. Są to również środki związane m.in. z odprawami, urlopami dla pracowników zakładów przeróbki mechanicznej węgla oraz pokryciem bieżących strat produkcyjnych przedsiębiorstwa, które zostały przekazane do Spółki Restrukturyzacji Kopalń.
Wprowadzamy również definicję obejmującą Kompanię Węglową. W obecnej sytuacji, kiedy powstała Polska Grupa Górnicza i ta Polska Grupa Górnicza ma przypisane również koncesje na wydobywanie węgla, pojawiła się kwestia tego, że Kompania Węglowa, która z okresów wcześniejszych, sprzed 2007 r., ma pewne obowiązki związane z finansowaniem szkód górniczych, nie będąc dzisiaj podmiotem, który ma przypisane koncesje, ma kłopoty z uruchomieniem środków. Stąd uruchamiamy zapis, który precyzuje definicję Kompanii Węglowej jako jednoosobowej spółki Skarbu Państwa, wykonującej zadania w zakresie naprawiania szkód wywołanych ruchem zakładu górniczego po zakończeniu jego likwidacji, w tym szkód powstałych w wyniku reaktywacji starych zrobów, niezbędną do zakreślenia prawidłowego zakresu podmiotowego i przedmiotowego ustawy. Ten zapis sprawia, że Kompania Węglowa będzie mogła w tej nowej konstrukcji, która jest dzisiaj, po powołaniu Polskiej Grupy Górniczej, również realizować te zadania, które wcześniej były przypisane Kompanii Węglowej.
Wprowadzamy również możliwość sfinansowania z dotacji naprawy szkód górniczych w kopalniach w trakcie likwidacji w SRK. To też jest uściślenie, doprecyzowanie, bowiem mamy dziś taką sytuację, że są kopalnie, które w jakiś sposób są likwidowane, ale są jeszcze czynne, w SRK. Przez te działania likwidacyjne również są szkody górnicze, a SRK, nie mając stosownego zapisu, a mając środki do dyspozycji, nie mogłaby uruchamiać tych środków na likwidację szkód górniczych. Również mamy pewną pulę środków, która jest przeznaczona na likwidację do 2018 r. zakładów górniczych, takich jak zakłady Centrum czy Kazimierz-Juliusz, które nie są już produkcyjne, ale są przekazane do SRK. W ramach tej likwidacji nieczynnej kopalni mamy również pojawiające się szkody górnicze i tu również wprowadzamy uściślenie terminologii w ustawie, abyśmy mogli w ramach tego limitu również korzystać z przypisanych SRK środków proceduralnie, aby likwidować te szkody górnicze.
Co do nowych zapisów niezwiązanych wprost ze szkodami górniczymi czy z zapisami dotyczącymi spraw złóż kopalin, to są dwie, właściwie trzy kwestie. Pierwsza dotyczy Kopalni Soli Bochnia, jak również byłej Kopalni Siarki Machów, spółki w likwidacji, w rejonie Piaseczna. Jeśli chodzi o Kopalnię Soli Bochnia, to proponujemy przedłużenie czy wprowadzenie możliwości finansowania z dotacji budżetowej prac związanych z wyrobiskami, z likwidowaniem części tej kopalni pod zurbanizowanym rejonem miejskim, aby Kopalnia Soli Bochnia, która jest zabytkową kopalnią, w przypadku której obecnie analizy pokazują, iż są wymagane pewne prace dotyczące zabezpieczenia możliwości korzystania m.in. z przygotowanych sanatoryjnych ofert tej kopalni... Również, co jest bardzo istotne, ta kopalnia do tej pory korzystała z umowy z narodowym funduszem ochrony środowiska, korzystając z dużych środków, mówimy o rzędzie ponad 60 mln, na prace związane z restrukturyzacją i zabezpieczeniem stosownych wyrobisk Kopalni Soli Bochnia. Ta umowa kończy się w roku 2016 i pojawia się zapotrzebowanie, aby - tak jak Kopalnię Guido, inne podobne kopalnie, kopalnię Wieliczka - w tym terminie, do 2020 r., objąć wsparciem państwa, dotacjami na zabezpieczenie tej zabytkowej kopalni, również Kopalnię Soli Bochnia.
Nowym tematem, a właściwie nie nowym tematem, ale propozycją w tej ustawie jest to, aby przejąć odpowiedzialność finansową i rekultywacyjną nad częścią byłej Kopalni Siarki Machów, dzisiaj spółka w likwidacji. Jeśli chodzi o ten rejon, to jest to duże rozlewisko z pewnymi walorami turystycznymi. Jest to olbrzymie obciążenie związane z utrzymaniem tego terenu i przed nami jeszcze pewien proces rekultywacji, stosownego utrzymania zbiornika wody przez przepompowywanie do Wisły nadwyżek wody, które tam się pojawiają. Możemy zdefiniować to też tak, że do tej pory wydano ponad 700 mln zł na rekultywację, na zabezpieczenie tego terenu i w momencie kiedy właściwie olbrzymie prace zostały już wykonane i przechodzimy do etapu finalnego, jeśli chodzi o rekultywację tej byłej kopalni soli, wraz z samorządami i na wniosek parlamentarzystów, też z poprzednich okresów, bo ta inicjatywa, aby zabezpieczenie i rekultywację Kopalni Soli Machów w Piasecznie przejął Skarb Państwa, nie jest nowa... Stąd my proponujemy, aby od 1 stycznia 2018 r. odpowiedzialność za rekultywację, jak również za finansowanie tego zbiornika wodnego po byłej Kopalni Siarki Machów przejęło Ministerstwo Energii, chodzi o finansowanie z budżetu państwa, to są środki rzędu od 4 do 5 mln rocznie.
W związku z tym, że od 1 lipca - i to jest 7. poprawka, 7. regulacja, która w znajduje się w tej ustawie - Ministerstwu Energii został przypisany nadzór nad podmiotami paliwowymi... Ten nadzór dzisiaj jest pełniony jedynie z nadzorem, jeśli chodzi o akcje, nadzorem nad akcjami, natomiast w wielu podmiotach, które przeszły z 1 lipca pod nadzór właścicielski - mam tu na myśli Grupę Lotos, PKN Orlen, PGNiG SA czy Naftoport sp. z o.o. - mamy różnego rodzaju obiekty tzw. krytyczne, istotne dla bezpieczeństwa państwa i aby można było pełnić nadzór nad tymi obiektami, podejmować decyzje właścicielskie, nie tylko z poboru z akcji, ale również związane z podejmowaniem przez zarządy stosownych decyzji, chociażby korygowaniem, potrzebny jest zapis, który spowoduje, że Ministerstwo Energii będzie miało pełny nadzór nad spółkami paliwowymi, które od 1 lipca przeszły pod nadzór.
To jest te siedem istotnych regulacji, które tą ustawą Wysokiej Izbie przedkładamy, prosząc o ich przyjęcie i zarazem wyrażenie woli, aby te regulacje pozwoliły nam wprowadzić możliwości związane z rekultywacją, restrukturyzacją sektora węgla kamiennego, jak również uregulować kwestie Machowa, Bochni i nadzoru właścicielskiego nad spółkami energetycznymi. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
(Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Małgorzata Kidawa-Błońska)
Przebieg posiedzenia