8. kadencja, 23. posiedzenie, 1. dzień (19-07-2016)

35. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o wynagrodzeniu osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe oraz o zmianie niektórych innych ustaw (druk nr 742).

Poseł Łukasz Schreiber:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu grupy posłów mam zaszczyt przedstawić projekt ustawy o wynagrodzeniu osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe oraz o zmianie niektórych innych ustaw.

    Może zacznę od tego, jak jest dzisiaj. (Gwar na sali, dzwonek) A dzisiaj jest tak, że mamy wynagrodzenie zasadnicze w postaci dwukrotności przeciętnego wynagrodzenia w Polsce plus minimalne wynagrodzenie w danym roku, a do tego dodatek funkcyjny. Dzisiaj jest tak, że mamy zamrożone przez wiele lat waloryzacje. Dzisiaj jest tak, że mamy brak systemu motywacyjnego.

    Wysoka Izbo! To nie jest ustawa o podwyżkach wynagrodzeń dla członków administracji rządowej, to nie jest ustawa o podwyżkach dla parlamentarzystów, to nie jest ustawa o podwyżkach dla ministrów. W tej ustawie proponujemy pewne nowatorskie rozwiązanie, aby wysokość wynagrodzeń uzależnić od stopnia zamożności Polaków. Proponujemy, by wziąć pod uwagę cztery czynniki: po pierwsze, wzrost PKB, po drugie, współczynnik Giniego, po trzecie, średnie wynagrodzenie w Polsce i po czwarte, minimalne wynagrodzenie. Dzięki temu, gdyby to wprowadzić, będzie obowiązywała zasada powiązania wynagrodzenia z efektywnością działań i wzrostem gospodarczym. W przypadku kryzysu albo nieudolnych rządów te płace mogą być nawet niższe niż obecnie. Wystarczy spadek wzrostu PKB poniżej 2%. Przypomnę, że tak już było w Polsce, że w roku 2012 oscylował on ledwo około 2%, w roku 2009 - 1,6%, w latach 2001-2002 między 1,2 a 1,4%. Chcę mówić o tej ustawie maksymalnie merytorycznie, bez niepotrzebnej publicystycznej dyskusji, która się czasem tu odbywa, dlatego pozwolę sobie powiedzieć o najważniejszych założeniach i omówić pokrótce całą ustawę.

    Szanowni Państwo! Jeśli zdecydujemy się na to rozwiązanie przy obecnych współczynnikach, oczywiście nie ma co ukrywać, pociągnie to za sobą pewnego rodzaju wzrost wynagrodzeń. Jednak aby do tego doprowadzić, najpierw w spółkach Skarbu Państwa 60 mln zł udało się zredukować, to po pierwsze. Po drugie, jakiekolwiek podwyżki w tej sferze dla administracji rządowej były zamrożone od roku 2008. Dzisiaj wiceminister w efekcie tego otrzymuje 7 tys. zł netto, a zarządza czasem, o czym państwo wiecie, nawet kilkunastomiliardowymi budżetami. Mamy więc sytuację, że ta pensja, delikatnie mówiąc, często powoduje, że najlepszych fachowców z rynku bardzo ciężko namówić do pracy w rządzie. Jednak mamy sytuację jeszcze ciekawszą. Oto dyrektorzy departamentów zarabiają więcej niż nadzorujący ich pracę ministrowie. Na chwilę obecną aż 19 z 20 dyrektorów generalnych zarabia więcej niż minister, aż 13 więcej niż pani premier, a jeden nawet więcej od prezydenta.

    Ustawa wprowadzi także uposażenie dla małżonka prezydenta. Dzisiaj mówimy o pierwszej damie, ale oczywiście niewykluczone, że w przyszłości prezydentem będzie kobieta. Będzie ono na poziomie 55% uposażenia prezydenta. Pierwsza dama jest dzisiaj zupełnie wyłączona z systemu. Z jednej strony nie może podejmować pracy, to prezydent opłaca za nią składki, z drugiej strony wykonuje pracę czasem nawet po 100 godzin tygodniowo, pracę reprezentacyjną, ale nie tylko. Wydaje się więc, że uregulowanie tej sprawy, co także było częstokroć podnoszone, jest również zasadne. Wreszcie to nie jest ustawa, wbrew temu, co się mówi, dla polityków Prawa i Sprawiedliwości i obozu rządzącego. Gdyby tak było, nie zaproponowalibyśmy także swoistych uposażeń emerytalnych dla byłych prezydentów i byłych pierwszych dam, a i to jest w tej ustawie.

    Szanowni Państwo! Dodatkowo z najważniejszych spraw mamy zaproponowane zwiększone zróżnicowanie w zależności od stopnia ponoszonej odpowiedzialności, stąd też mnożnik będzie się wahał między 0,1 a 1. Uregulowana została także kwestia nagród.

    Wysoka Izbo! Przejdę do krótkiego omówienia poszczególnych artykułów. W art. 1 w zmianie pierwszej mamy zmieniony tytuł ustawy poprzez dodanie wyrazów ˝oraz niektórych innych osób˝.

    W zmianie drugiej jest mowa o wynagrodzeniu małżonki prezydenta.

    W zmianie trzeciej jest mowa o obliczaniu wynagrodzenia zasadniczego oraz dodatku funkcyjnego, przedstawiony jest także słowniczek. Obliczany ma być przez prezesa GUS każdego roku i publikowany w formie obwieszczenia do 20 marca.

    W zmianie czwartej obliczona jest wysokość wynagrodzenia małżonka prezydenta i zaproponowano 55% jego wynagrodzenia.

    W zmianie piątej uregulowana jest wysokość nagród dla premiera i ministrów.

    Zmiany szósta i siódma dotyczą małżonki prezydenta i są to zmiany techniczne.

    W zmianie ósmej uregulowano zwrot kosztów przejazdów, co wcześniej podnosiła także Najwyższa Izba Kontroli.

    W art. 2, art. 3, art. 11, art. 12, art. 14, art. 16, art. 17 i art. 19 zawarte są techniczne zmiany dotyczące wszystkich objętych tymi zasadami grup społecznych, wynikające ze zmiany tytułu ustawy, o której mówiłem, w art. 1 w zmianie pierwszej.

    Art. 4, 9 i 10 dotyczą wysokości diet radnych - radnych gminnych, powiatowych i wojewódzkich. Wysokość ta będzie teraz, zamiast dotychczas obowiązujących stawek dla osób zajmujących kierownicze stanowiska, określana jako maksymalnie półtorakrotność kwoty bazowej dla członków korpusu służby cywilnej.

    W art. 5 jest uregulowana kwestia mnożnika dla posłów i senatorów. W art. 6 uregulowane są zasady dotyczące wynagrodzenia byłego prezydenta oraz jego małżonka - 75% uposażenia dla prezydenta i małżonka prezydenta. W art. 7, 15, 18, 20, 21 i 22 zaproponowana jest zamiana, tzn. zamiast brania pod uwagę kwot i współczynników dotyczących osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe jest odwołanie do kwot bazowych dla członków korpusu służby cywilnej. Dotyczą one też m.in. wynagrodzeń dla świadków, spraw kosztów sądowych, wynagrodzeń pracowników samorządowych czy członków Państwowej Komisji Wyborczej.

    W art. 8 jest mowa o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej, którym w związku z tym objęty będzie także małżonek prezydenta. W art. 13 mamy techniczną zmianę dotyczącą znowu małżonka prezydenta. W art. 23 mówi się o uprawnieniach dla małżonków byłych prezydentów wybieranych od roku 1989 w wyborach powszechnych. Art. 24 reguluje kwestie obliczeń dokonywanych do dnia 20 września 2016 r. przez prezesa GUS na potrzeby tej ustawy, chodzi o wynagrodzenia osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe oraz małżonka prezydenta. Art. 25 nakłada pewien obowiązek na małżonka prezydenta, chodzi o konieczność składania oświadczenia majątkowego. I wreszcie art. 26 określa dzień wejścia ustawy w życie - wstępna propozycja to 1 września 2016 r.

    Na koniec powiem jeszcze tylko, że w przewidywanej ustawie w przepisach przejściowych przewiduje się zastosowanie nowego modelu ustalania wynagrodzeń osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe za okres od dnia 1 października 2016 r. do dnia 31 marca 2017 r. Za ten okres przysługiwałoby również po raz pierwszy wynagrodzenie dla małżonka prezydenta. Ponadto proponuje się przyznanie uprawnienia do pobierania uposażenia przez małżonków byłych prezydentów, którzy przed wejściem w życie ustawy zakończyli pełnienie funkcji. Uregulowano także termin złożenia pierwszego oświadczenia majątkowego przez małżonka prezydenta.

    Przedmiot projektowanej regulacji nie jest objęty prawem Unii Europejskiej. Projekt nie podlega notyfikacji zgodnie z przepisami dotyczącymi funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych. Powiem jeszcze tylko, że te zmiany nie powinny spowodować wzrostu wydatków w poszczególnych częściach budżetowych.

    Wysoka Izbo! Zwracam się z apelem do wszystkich pań i panów posłów o wspólną merytoryczną pracę nad tym projektem ustawy. Proszę o skierowanie go do dalszych prac. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia