8. kadencja, 23. posiedzenie, 1. dzień (19-07-2016)

Oświadczenia.

Poseł Waldemar Andzel (tekst niewygłoszony):

    Oświadczenie z okazji 115. rocznicy urodzin kardynała Stefana Wyszyńskiego

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Na dzień 3 sierpnia przypada 115. rocznica urodzin kardynała Stefana Wyszyńskiego - Prymasa Tysiąclecia, wybitnego przywódcy duchownego i męża stanu, współtwórcy przemian społecznych, które doprowadziły do upadku komunizmu.

    Stefan Wyszyński przyszedł na świat 3 sierpnia 1901 r. w miejscowości Zuzela nad Bugiem. Uczęszczał do Wyższego Seminarium Duchownego we Włocławku. Święcenia kapłańskie otrzymał w dniu 23. urodzin - 3 sierpnia 1924 r.

    Stefan Wyszyński był profesorem socjologii i prawa kanonicznego w Wyższym Seminarium Duchownym we Włocławku. W czasie hitlerowskiej okupacji sprawował funkcję kapelana formacji Armii Krajowej i szpitala powstańczego w Laskach. Kiedy wojna dobiegła końca, Wyszyński został rektorem Wyższego Seminarium Duchownego we Włocławku. W marcu 1946 r. natomiast został biskupem lubelskim. 12 maja na Jasnej Górze przyjął sakrę biskupią, a w swoim biskupim herbie zamieścił słowa ˝Soli Deo˝, co oznacza ˝jedynemu Bogu˝.

    W 1948 r. Stefan Wyszyński mianowany został arcybiskupem gnieźnieńskim i warszawskim oraz prymasem Polski. 12 stycznia 1953 r. został włączony przez papieża Piusa XII do Kolegium Kardynalskiego. Jako kardynał brał udział w czterech konklawe: w 1958 r., 1963 r. oraz w sierpniu i październiku 1978 r.

    Podczas represji komunistycznych wobec Kościoła Stefan Wyszyński był obrońcą chrześcijańskiej tożsamości narodu i inicjatorem zawarcia porozumienia z władzami komunistycznymi. Rząd zagwarantował m.in. nauczanie religii w szkołach oraz istnienie KUL-u i wydziałów teologicznych w Krakowie i Warszawie. Kościół zobowiązał się natomiast do poszanowania władzy i współpracy. Porozumienie było ze strony duchowieństwa daleko idącym kompromisem, a w stronę samego prymasa płynęły liczne głosy krytyki.

    Kompromis nie odpowiadał jednak władzom komunistycznym, a rząd zaczął bardziej ingerować w wewnętrzne sprawy Kościoła. Biskupi wystosowali więc list ze słynnymi słowami ˝non possumus˝ (nie możemy), które były wyrazem sprzeciwu wobec podporządkowania Kościoła władzy. Kiedy prymas ujawnił publicznie treść listu, został aresztowany. Do 1956 r. był internowany w Rywałdzie, Stoczku Warmińskim, Prudniku i Komańczy. Komuniści, z obawy przed masowymi pielgrzymkami, postanowili przenosić duchownego co kilka miesięcy w nowe miejsce. Były to lata ofiary, cierpienia i odosobnienia. Nieugiętej postawy kardynała w obronie wiary katolickiej i społeczeństwa komunistom nie udało się jednak złamać. Sam prymas postrzegany był natomiast przez Polaków jako męczennik za wiarę i Kościół.

    Podczas uwięzienia kardynał Wyszyński opracował program odnowy życia religijnego w Polsce zawarty w idei Jasnogórskich Ślubów Narodu, a także założenia Wielkiej Nowenny przed obchodami tysiąclecia chrztu Polski.

    W 1965 r. Episkopat Polski pod kierunkiem prymasa Wyszyńskiego wystosował orędzie do biskupów niemieckich, które wzywało do pojednania. Ostre reakcje władz PRL wywołały słynne słowa: ˝Udzielamy przebaczenia i prosimy o przebaczenie˝. Spowodowało to jeszcze większą nagonkę komunistów na prymasa, czego wyrazem był m.in. brak zezwolenia na wyjazd do Rzymu na synod biskupów. Jednak każdy cios wymierzany prymasowi Wyszyńskiemu przez komunistów tylko umacniał jego autorytet i motywował do walki.

    Kardynał Wyszyński uczestniczył we wszystkich sesjach Soboru Watykańskiego II. W latach 1980-1981 był mediatorem między ˝Solidarnością˝ a władzami. W połowie marca 1981 r. u Wyszyńskiego rozpoznano chorobę nowotworową. Zmarł 28 maja 1981 r. w Domu Arcybiskupów Warszawskich i został pochowany w warszawskiej archikatedrze św. Jana Chrzciciela w krypcie biskupów warszawskich. Jego pogrzeb stał się ogólnonarodową manifestacją. Od 1 czerwca 1987 r. prymas Wyszyński spoczywa w specjalnie dla niego wzniesionej kaplicy. 3 maja 1994 r. został pośmiertnie odznaczony Orderem Orła Białego.

    29 maja 1989 r. z inicjatywy papieża Jana Pawła II rozpoczął się proces beatyfikacyjny kardynała Stefana Wyszyńskiego. Od tego momentu przysługuje mu tytuł sługi Bożego.

Przebieg posiedzenia