8. kadencja, 23. posiedzenie, 2. dzień (20-07-2016)
19. punkt porządku dziennego:
Przedstawiony przez prezesa Rady Ministrów dokument: ˝Informacja o realizacji ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych. Stan na 31 grudnia 2015 r.˝ (druk nr 555) wraz ze stanowiskiem Komisji Gospodarki i Rozwoju (druk nr 641).
Poseł Marta Golbik:
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Poselskiego Nowoczesna pragnę przedstawić stanowisko w sprawie działalności specjalnych stref ekonomicznych na podstawie przedłożonej informacji o realizacji ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych na dzień 31 grudnia 2015 r.
Jak doskonale wiemy, specjalne strefy ekonomiczne to kompilacja potrzeb zgłaszanych przez inwestorów oraz zapotrzebowania poszczególnych regionów. Z założenia mają one umożliwiać prowadzenie działalności gospodarczej na preferencyjnych warunkach poprzez możliwości korzystania z pomocy publicznej, a także ze zwolnień z podatku dochodowego z tytułu kosztów nowej inwestycji lub tworzenia miejsc pracy czy podatku od nieruchomości. Pod względem ekonomicznym strefy stanowią element polityki gospodarczej państwa wspierającej poszczególne regiony, a także gospodarkę całego państwa. Zasadniczym celem utworzenia specjalnych stref ekonomicznych było przyspieszenie rozwoju gospodarczego, wzrost stopy inwestycji, gospodarowanie majątkiem przemysłowym i infrastruktury, a także tworzenie nowych miejsc pracy. Te truistyczne, jak mniemam, stwierdzenia, stanowią jednak punkt wyjścia, i to właśnie przez pryzmat tych założeń należałoby określić efektywność funkcjonowania specjalnych stref ekonomicznych w Polsce.
Dzisiaj mamy za zadanie ocenić działalność specjalnych stref ekonomicznych nie tylko z perspektywy ponad 20 lat ich istnienia, ale także - i przede wszystkim - na podstawie roku ubiegłego, zwłaszcza z uwzględnieniem istotnych zmian w przepisach ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych wdrożonych w 2014 r. oraz z początkiem 2015 r. Warto wymienić oraz przeanalizować niektóre z nich, w szczególności z punktu widzenia ich skutków dla funkcjonowania stref. Nowe regulacje wprowadziły chociażby konieczność składania wniosków o przyznanie pomocy publicznej, umożliwiły przedsiębiorcom zainicjowanie procedury cofnięcia i stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia czy uregulowały procedury zwrotu pomocy publicznej udzielanej strefom. Większość z nowych regulacji była logiczną konsekwencją potrzeby dostosowania rozwiązań prawnych do aktualnych wymagań oraz norm unijnych. Najbardziej doniosłą zmianą od zeszłego roku była jednak modyfikacja mapy pomocy publicznej, czyli poziomu maksymalnej intensywności pomocy udzielanej strefom, co spowodowało dla większości regionów spadek pomocy o średnio 15 punktów procentowych. Z tejże zmiany wyłączono jedynie województwa tzw. ściany wschodniej, gdzie pomoc dalej utrzymała się na poziomie 50%, ze względu na potrzebę wsparcia stref w tychże regionach, by miały one możliwość konkurowania z dobrze funkcjonującymi i rozwijającymi się strefami w innych częściach Polski, np. z Katowicką Specjalną Strefą Ekonomiczną.
Zmiany dotyczące przyznawania pomocy publicznej niewątpliwie wpłynęły na działalność stref ekonomicznych. I rzeczywiście liczba zezwoleń wydawanych inwestorom w 2015 r. spadła w porównaniu do 2014 r. o połowę, tj. z 439 do 219. Tak ogromny spadek jest jednak głównie konsekwencją wprowadzonych wcześniej wspomnianych zmian. Rekordowe liczby z 2014 r. wynikają z chęci przedsiębiorców, by wejść do specjalnej strefy ekonomicznej przed wejściem w życie znowelizowanych przepisów, m.in. przed redukcją przysługującej im pomocy publicznej.
Wprowadzone zmiany mają swój pozytywny wymiar. Dzięki nim poprawiły się m.in. warunki dla małych i nowych inwestorów, chodzi o to, aby zwiększyć ich zainteresowanie i zachęcić do inwestowania. Reorganizacja mapy pomocy publicznej przyczyniła się także do sukcesu mieleckiej specjalnej strefy ekonomicznej, w ramach której wydano w 2015 r. najwięcej zezwoleń.
Pomimo nowo wdrożonych ograniczeń i trudności związanych z udzielaniem pomocy publicznej strefy szukają jednak coraz to nowszych rozwiązań, by podtrzymać zainteresowanie inwestorów bez dodatkowego wsparcia. Jako przykład można wskazać chociażby wałbrzyską strefę, która powołała grupę zakupową, dzięki której udało się obniżyć koszty zakupu prądu nawet o 23%. Strefa legnicka natomiast prowadzi system indywidualnej opieki inwestorów, co z kolei ułatwiło bieżące kontakty oraz komunikację między partnerami. Łódzka Specjalna Strefa Ekonomiczna w 2015 r. zacieśniła współpracę polsko-chińską, organizując spotkania z myślą o przedsiębiorcach zainteresowanych eksportem do Chin. Nadmienię również, jako że pochodzę ze Śląska, jakie sukcesy ma Katowicka Specjalna Strefa Ekonomiczna, która w ubiegłym roku wypracowała najwyższy zysk, czyli 17,2 mln zł. W 2015 r. została ona uznana za najlepszą wolną strefę ekonomiczną w Europie, a drugą na świecie. Dzięki Katowickiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej województwo śląskie zgodnie z raportem Instytutu Badań nad Gospodarką Rynkową jest najbardziej atrakcyjnym pod względem inwestycyjnym regionem Polski.
Mając powyższe na uwadze, trzeba przyznać, że pomimo wielu pozytywnych i pocieszających aspektów funkcjonowania stref pozostaje jeszcze wiele do zrobienia, przede wszystkim jeśli chodzi o zwiększenie liczby wydawanych zezwoleń czy tworzenie miejsc pracy. Z problemami boryka się (Dzwonek) m.in. słupska strefa ekonomiczna.
Biorąc pod uwagę wszelkie fakty oraz dane zawarte w przedłożonym dokumencie, przede wszystkim wzrost zainwestowanego kapitału, zatrudnienia oraz obszaru stref, uznając prawidłowość realizacji założeń działalności stref ekonomicznych, pragnę podkreślić, że Klub Poselski Nowoczesna będzie głosował za przyjęciem niniejszego sprawozdania. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia