8. kadencja, 23. posiedzenie, 2. dzień (20-07-2016)
15. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Polityki Społecznej i Rodziny o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, ustawy o pomocy społecznej oraz ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (druki nr 679 i 739).
Poseł Agnieszka Ścigaj:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt zaprezentować stanowisko Klubu Poselskiego Kukiz’15 w sprawie zmiany ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, ustawy o pomocy społecznej oraz ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym.
Procedowana ustawa ingeruje w trzy systemy prawno-organizacyjne. Dotyka niezwykle ważnej sfery życia dzieci, które często zostały skrzywdzone. Ma bezpośredni wpływ na samorządy i ich finanse i może doprowadzić do zamknięcia niektórych instytucji, które zajmują się opieką nad dziećmi czy osobami starszymi i ich wsparciem. Wymieniłam konsekwencje, które mogą być olbrzymie, a uzasadnienie tej ustawy wcale o nich nie mówiło.
Złożony druk wywołał ogrom emocji nie tylko wśród posłów, lecz także wśród organizacji pozarządowych, samorządów, m.in. za sprawą karygodnego sposobu procedowania, o którym mówiła tutaj pani poseł Kochan, a przede wszystkim za sprawą pierwotnych zapisów, które znalazły się w tym projekcie. Zacytuję fragment uzasadnienia, który mnie osobiście bardzo zbulwersował: Dzieci wychowujące się w otoczeniu starości, choroby i śmierci stykają się na co dzień z dramatem samotności. Trudno to uznać za odpowiednie dla prawidłowego kształtowania postaw i rozwoju emocjonalnego. Sami przyznacie, że takie uzasadnienie zapisów, które całkowicie zakazywały łączenia w jednym budynku czy nawet na jednej działce placówek wsparcia dla dzieci, domów seniorów, ośrodków dla osób niepełnosprawnych czy szkół, mogło wywołać mnóstwo złych emocji, oburzenia czy ogromną falę krytyki, szczególnie że projekt zgłasza partia, która uchodzi za konserwatywną, promującą tradycyjny model rodziny wielopokoleniowej - a tutaj taki projekt rodem z ideologii III Rzeszy.
W toku prac komisji państwo intencjonalnie wskazywali cel, z którym właściwie wszyscy się zgadzamy. Myślę, że nikt tutaj nie miał wątpliwości, że dobro dzieci przyświeca nam wszystkim, ale niestety opór wywołuje to, że ta ustawa jest tak nieprzemyślana, nieskonsultowana, nie zawiera kompletnie żadnych realnych danych, na podstawie których moglibyśmy podjąć właściwą decyzję. Tutaj pomyłka może mieć ogromne konsekwencje i naprawdę skutki mogą być nieodwracalne. O tym, jakie głupoty w niej zapisaliście, najlepiej świadczy to, że sami szybko wycofaliście się z większości zapisów, zanim zaczęliśmy procedować.
Nie ma żadnych uzasadnionych merytorycznych, praktycznych czy ekonomicznych przesłanek tego, by samorządy nie mogły podejmować samodzielnie decyzji o tym, jak organizują formy opieki czy to dla dzieci, czy to dla osób starszych. Naprawdę samorządność na tym polega, musimy zaufać samorządom, musimy zaufać wójtom. Ich na dole weryfikują mieszkańcy, oni szybciej ich zweryfikują niż my. Jeśli chcemy tworzyć takie prawo, to właściwie czemu nie zapisaliśmy w tej ustawie, że na tej działce nie może być np. agencji towarzyskiej? Czemu nie, prawda? Czy może po prostu ufamy w to, że każdy wójt ma rozsądek, w jakiś sposób kieruje się zdrowym rozsądkiem? Przecież w ustawach nie jesteśmy w stanie zapisać wszystkich potencjalnych zagrożeń, aby chronić nasze dzieci.
Z ulgą odetchnęłam, kiedy refleksja rządu i wnioskodawców po sugestiach opozycji i dyskusji z partnerami w komisji doprowadziła do tego, że ta ustawa nie wywróci całego tego systemu, za który odpowiadają samorządy. Dziękuję też za większość poprawek. Nasze zastrzeżenia budzą jednak zapisy, które nadal zakazują łączenia całodobowych placówek opiekuńczo-wychowawczych dla dzieci z budynkami, gdzie przebywają seniorzy czy osoby niepełnosprawne, czy matki, które musiały opuścić swoje domy. Żyjemy w naturalnych środowiskach, gdzie starość, niepełnosprawność i choroba są codziennością. Nie ma żadnych pedagogicznych przesłanek, by obecność tych zjawisk miała negatywny wpływ na rozwój dzieci. Wręcz przeciwnie, pozwala ona wychować wrażliwych i empatycznych ludzi, których tak naprawdę bardzo potrzebujemy w naszym społeczeństwie. Dopilnujmy oczywiście tego, by instytucjonalne formy opieki nad dziećmi zniknęły raz na zawsze z naszej mapy i aby to rodziny zastępcze stały się tym właściwym środowiskiem, ale nie twórzmy takiego sztucznego prawa, które tak naprawdę jest bardzo łatwo obejść, bo to dzisiaj samorządowcy wykazali - powiedzieli, że wystarczy podzielić działkę albo budynek i już jest po tym rozwiązaniu, które państwo proponujecie.
Na koniec ogromna prośba o procedowanie takich ustaw w oparciu o rzeczowe argumenty środowiska zainteresowanych i w trybie, który daje nam wszystkim szansę na podjęcie ważnej decyzji. Przecież to nie Trybunał Konstytucyjny, tu naprawdę możemy zrobić krzywdę i naprawdę możemy ją zrobić przez zwykłą niekompetencję i pośpiech. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia