8. kadencja, 23. posiedzenie, 2. dzień (20-07-2016)
Oświadczenia.
Poseł Bernadeta Krynicka:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowni Państwo! 12 lipca 2016 r. burmistrz miasta Augustów pan Wojciech Walik wraz z ks. kanonikiem Wojciechem Jabłońskim zorganizowali uroczystości upamiętniające ofiary obławy augustowskiej. Tego dnia w Bazylice Mniejszej Najświętszego Serca Jezusowego Jego Ekscelencja ks. bp. Jerzy Mazur odprawił uroczystą mszę świętą w intencji ofiar obławy augustowskiej i ich rodzin. Odsłonięto i poświęcono epitafium w hołdzie ofiarom obławy augustowskiej, na którym wyryto napis: ˝Ziemio! Nie kryj naszej krwi, iżby nasz krzyk nie ustawał...˝ Żołnierze 14. Suwalskiego Dywizjonu Artylerii Przeciwpancernej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego odczytali apel poległych mieszkańców ziem objętych zbrodnią obławy augustowskiej.
Natomiast 17 lipca w miejscowości Giby odbyły się uroczystości 71. rocznicy zbrodni obławy augustowskiej zorganizowane przez wójta gminy Giby pana Jana Kramnicza, parafię rzymskokatolicką w Gibach oraz Związek Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej 1945 r.
Obława augustowska, nazywana czasami ˝małym Katyniem˝, jest uznawana za największą komunistyczną powojenną zbrodnię na Polakach. W lipcu 1945 r. oddziały Armii Czerwonej wspomagane przez NKWD, LWP, UB i MO przeprowadziły szeroko zakrojoną akcję pacyfikacyjną obejmującą tereny Puszczy Augustowskiej i jej okolic. Oddziały pacyfikacyjne przeszukiwały lasy i wsie, aresztując podejrzanych o kontakty z partyzantką niepodległościową. Akcja ta miała na celu przede wszystkim rozbicie i likwidację oddziałów podziemia niepodległościowego i antykomunistycznego w rejonie Augustowa i Suwałk. Podobną akcję antypartyzancką przeprowadzono w sierpniu 1945 r. również na Litwie. Po dniu 12 lipca 1945 r. Sowieci, w ramach wielkiej akcji pacyfikacyjnej, aresztowali ponad 7 tys. osób na Suwalszczyźnie. Część z nich więziono i poddawano brutalnemu śledztwu. Część aresztowanych po pewnym czasie zwolniono, ale ok. 600 osób, uznanych przez komunistów za działaczy podziemia niepodległościowego, wrogów nowego ładu, zaginęło bez wieści. Prawdopodobnie osoby te zostały zamordowane na podstawie tej samej decyzji. Śledztwo w tej sprawie prowadzi białostocki oddział IPN.
Do tej pory nie ustalono losów ofiar ani miejsca ich pochówku, ani też sprawców mordu. Wielokrotne prośby o pomoc prawną kierowane do strony rosyjskiej pozostawały bez odpowiedzi. W wyjaśnieniu losów osób zaginionych w obławie augustowskiej może pomóc publikacja rosyjskiego historyka Nikity Pietrowa. Upublicznił on tajny szyfrogram dowódcy kontrwywiadu wojskowego do marszałka Ławrientija Berii, szefa NKWD, zawierający m.in. plany dotyczące dalszych losów zatrzymanych wówczas osób. Znajduje się tam m.in. opis planowanej likwidacji prawie 600 więźniów złapanych podczas obławy w okolicach Augustowa. Wynika z niego, że egzekucja miała przebieg podobny do tej z 1940 r. w Katyniu. Do dzisiaj zagadką pozostaje miejsce jej wykonania. Można powiedzieć, że pierwszy mały krok w kierunku odkrycia prawdy został postawiony, ponieważ na początku tego roku historycy IPN odnaleźli na internetowym portalu z materiałami z archiwum ministerstwa obrony Rosji kilka tysięcy stron dokumentów związanych z obławą augustowską. Przetłumaczono już kilkaset fotokopii, a ich autentyczność została potwierdzona przez specjalnie powołanego biegłego historyka. Miejmy nadzieję, że za tym pierwszym krokiem pójdzie następny, dzięki któremu uda się ustalić okoliczności dokonania tej zbrodni oraz ostateczną liczbę ofiar i odnaleźć miejsca ich pochówku.
12 lipca, na mocy ustawy sejmowej uchwalonej w zeszłym roku, obchodzimy Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej z lipca 1945 r.
We wsi Giby na Suwalszczyźnie znajduje się 10-metrowy krzyż symbolizujący pochówek zaginionych z napisem: ˝Zginęli, bo byli Polakami˝. Na tablicach wyryto nazwiska 530 osób.
Obowiązkiem każdego Polaka jest dbanie o pamięć o tych, którzy walczyli i oddali życie za ojczyznę. Nie możemy zapomnieć o największej, niewyjaśnionej do tej pory zbrodni dokonanej przez Sowietów na polskich obywatelach po zakończeniu II wojny światowej.
Obława augustowska odsłania dalekosiężne skutki narodowe, społeczne, polityczne zastosowanej przez Związek Sowiecki zbrodniczej metody. (Dzwonek) Tereny objęte obławą - powiaty augustowski, suwalski i część sokólskiego - były przed wojną nasiąknięte patriotyzmem, który przenikał do różnych grup społecznych i zawodowych. Nasi wrogowie dokładnie to widzieli. Wiedzieli o prężnej działalności AK, że stanowi ona świadomą, zorganizowaną siłę polską, i dopuścili się zbrodni, aby pozbawić nas tej siły. Taki czyn zamierzonego aresztowania, bezprawnego przesłuchiwania i ostatecznie czyn ludobójstwa nigdy nie może ulec przedawnieniu. Naszym wspólnym obowiązkiem jest dotarcie do prawdy na temat obławy augustowskiej i jej ofiar, aby można było z honorem oddać im cześć przy ich grobach. Niech pamięć o naszych bohaterach nigdy nie zaginie. Chwała bohaterom! Dziękuję. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia