8. kadencja, 23. posiedzenie, 3. dzień (21-07-2016)

22. punkt porządku dziennego:

Informacja o działalności Sądu Najwyższego w roku 2015 (druk nr 531) wraz ze stanowiskiem Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka (druk nr 737).

Poseł Jerzy Jachnik:

    Pani Marszałek! Pani Pierwsza Prezes! Wysoka Izbo! Otóż słuchałem pierwszych dwóch opinii klubowych i muszę powiedzieć, że ta moja opinia i ocena na podstawie spotkania z komisją nie jest aż tak bardzo pozytywna. Mianowicie chciałem zwrócić uwagę na jedną rzecz. Art. 183 Konstytucji RP mówi, że Sąd Najwyższy - cytuję tylko końcówkę - wykonuje także inne czynności określone w konstytucji i ustawach. Czy to oznacza, że Sąd Najwyższy sprawuje nadzór nad urzeczywistnieniem zasady sprawiedliwości społecznej? Czy zdaniem Sądu Najwyższego wszyscy powinni być równi wobec prawa zgodnie z art. 32 konstytucji? Czy w Polsce każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki? Na ten temat od pani prezes nie usłyszeliśmy w komisjach ani słowa.

    Ja rozumiem, że Sąd Najwyższy nie ma instrumentów wprost kontrolnych. I to może jest nasza wina, Sejmu, że w takie instrumenty Sądu Najwyższego nie wyposażamy. Ale jest niemożliwe, i nie otrzymałem dzisiaj odpowiedzi ani nie otrzymaliśmy na dwóch poprzednich posiedzeniach komisji odpowiedzi na pytanie pana posła Janusza Sanockiego, jakie konsekwencje - i czy w ogóle - ponieśli sędziowie, którzy wydawali orzeczenia, które później okazały się niezgodne z prawem przed Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości i Praw Człowieka.

    Podam tu jeden przykład. Pani dr hab., imienia nie pamiętam, Malec była oskarżona o zniesławienie. Przeszedł cały cykl procedury polskiej, pani profesor prawa na UJ została skazana. Wygrała przed Europejskim Trybunałem dopiero po iluś latach. Straciła zdrowie, straciła opinię, straciła wszystko. Ja się pytam, co w tej sprawie zrobił Sąd Najwyższy, który powinien stać na straży prawa i prowadzić nadzór nad działalnością sądów powszechnych. To jest jeden z bardziej drastycznych przypadków.

    W dalszym ciągu ponawiam zatem pytanie: Czy Sąd Najwyższy popadł w samouwielbienie? Takie odnoszę wrażenie. Bo na zwróconą w komisji uwagę przez posła Janusza Sanockiego pani prezes odpowiedziała, niestety, że uwagi pana posła są zjadliwe.

    Chciałbym się także zwrócić... Znaczy ciężko jest oceniać Sąd Najwyższy w granicach jednego roku, dlatego że Sąd Najwyższy wydaje orzeczenia przez lata. One funkcjonują w obiegu prawnym. Część tych orzeczeń - myślę, że to wiedzą i pani prezes, i posłowie, a przede wszystkim obywatele - funkcjonuje jako niesprawiedliwe w obiegu prawnym. A jednak nikt nigdy ich nie uchylał, bo ich nie można uchylić, bo taką mamy, niestety, sytuację. Z drugiej strony Sąd Najwyższy rozpoznaje błahe pytania prawne - rzeczywiście nie w tym roku, i to na usprawiedliwienie pani pierwszej prezes - ile należy płacić za kserokopię akt sprawy, jak się obywatel zwraca. Tutaj Sąd Najwyższy odpowiada na pytanie prawne. Dla mnie to jest po prostu śmieszne. Nie będę już drugi raz mówił, bo powiedziałem to w komisji, w jaki sposób Sąd Najwyższy wydawał postanowienie, i to w składzie trzech sędziów, zmieniając płeć, nazwisko, robiąc funkcjonariusza publicznego z osoby pokrzywdzonej, zrobił z niej oskarżoną, po czym pisze, również w składzie trzech sędziów, że to jest pomyłka pisarska. Zatem wszyscy trzej sędziowie się pomylili pisarsko. Ja już po prostu nie wiem, jak to określić, pani prezes.

    Nie chcąc przeciągać sprawy, chciałbym zwrócić uwagę, chciałbym się odnieść także do tych ostatnich wniosków na końcu, pani prezes. Otóż ja się zgadzam z koniecznością przeglądu Prawa spółdzielczego. Zgadzam się, że jest wadliwy system kosztów sądowych, szczególnie w sprawach cywilnych, wręcz powiedziałbym, że on jest złodziejski. Podniesienie wartości kwoty w postępowaniach w sprawach w sądach pracy - tu można by dyskutować, dlatego że te koszty... że jednak sądzą się zazwyczaj pracownicy, oni mają ograniczone możliwości.

    Pogarszający się stan legislacji w Polsce - tu bym z panią prezes jak najbardziej się zgodził. Tak, stan legislacji jest zły, dziwię się, że my, posłowie, o tym nie wiemy. Sami państwo wiecie, jak wyglądają pierwsze czytania, sami wiecie, że chodzimy z tabletami, że powtarzamy 30 razy pytania, i sami wiecie, jak wygląda procedowanie ustaw w komisjach. Natomiast martwi mnie, pani prezes, inna sprawa, to, co pani powiedziała w komisji, że państwo z Sądu Najwyższego już nie chodzicie na posiedzenia komisji, bo nie ma po co. A może należałoby zmienić taktykę, zacząć chodzić na obrady komisji, może członkowie komisji w sposób bardziej stonowany i przemyślany by się zachowywali? Przecież nie ulega wątpliwości, że państwo dysponujecie doświadczeniem. To jest ta trzecia sprawa.

    Czwarta sprawa - tu stanowczo się nie zgadzam - chodzi o wniosek, czyli pisanie skarg kasacyjnych, o to, że liczba wykonujących to pełnomocników powinna być ograniczona. To nie jest dobry pomysł, ten pomysł pojawił się już chyba 2 lata temu, sprecyzowano nawet wtedy, że powinni to robić adwokaci warszawscy. Ja rozumiem, że świeżo upieczony adwokat warszawski, który zdał egzamin na aplikację, ma większą wiedzę niż adwokat katowicki, który jest np. od 25 lat sędzią, przewodniczącym wydziału, wizytatorem itd. (Dzwonek) Pani prezes, mam pytanie konkretne do pani: Czy chodzi o to, żeby zawęzić krąg adwokatów do adwokatów warszawskich, po to, żeby kontakt między Sądem Najwyższym a adwokatami warszawskimi był bardzo ścisły? Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia