8. kadencja, 23. posiedzenie, 3. dzień (21-07-2016)

47. i 48. punkt porządku dziennego:

   47. Pierwsze czytanie poselskiego projektu uchwały w sprawie umów międzynarodowych TTIP i CETA (druk nr 727).
   48. Pierwsze czytanie poselskiego projektu uchwały w sprawie sprzeciwu wobec zaproponowanego przez Komisję Europejską trybu ratyfikacji umowy między Unią Europejską a Kanadą - CETA bez akceptacji państw członkowskich (druk nr 728).

Poseł Grzegorz Długi:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Postaram się nie być długi, tylko krótki tym razem.

    (Poseł Izabela Kloc: A gdzie poseł Apel?)

    Poseł Apel pojechał do Wrocławia. Prawdopodobnie zmienia swój stan cywilny, więc trzymamy za niego kciuki.

    (Poseł Izabela Kloc: Ooo...)

    Wicemarszałek Joachim Brudziński:

    To znaczy, że teraz kawalerski.

    Poseł Grzegorz Długi:

    No tak.

    (Głos z sali: Rzucił się na 500+.)

    Ale to jeszcze długa praca.

    Wysoka Izbo, wolny handel jest wartością, za którą opowiada się chyba cały cywilizowany świat. Jest zasadą, której wprowadzanie ułatwia rozwój gospodarki i wyrównywanie, podnoszenie poziomów życia w różnych krajach. Unia Europejska jest m.in. taką właśnie strefą wolnego handlu i sami wiemy, jak bardzo wspomogło to polski eksport. Dla tych wartości znoszenie barier celnych jest konieczne, jest pożądane. Zmniejszanie również barier pozataryfowych jest kolejnym koniecznym warunkiem dla tworzenia stref wolnego handlu. Otwarte, zachęcające warunki do inwestowania, do uczciwego inwestowania i dla uczciwych transgranicznych inwestycji, jeżeli chodzi o wybrane technologie, informacje, innowacje, pomysły - wszystkie te elementy mogą tylko pomóc w rozwoju poszczególnych państw. Również wymiana informacji i międzynarodowa współpraca służb, co zwiększa nasze bezpieczeństwo, jest czymś, czego wszyscy chyba pożądamy.

    Wszystkie te elementy mają być i powinny być zapewnione w negocjowanym traktacie transatlantyckiego porozumienia w dziedzinie handlu i inwestycji, tzw. TTIP. Te wspomniane elementy, o których przed chwilą mówiłem, będą pozytywnie tworzyły strefę wolnego handlu i ogólnie te wartości, o których mówiłem, ale tylko wtedy, gdy zapewnione będą dodatkowe warunki. Te warunki to równe, partnerskie zasady, równe właśnie dla wszystkich, gdy wszyscy gracze, inaczej mówiąc, będą musieli przestrzegać tych samych reguł. Inaczej mówiąc, jeżeli wytwórca polskiego kosmetyku, który będzie stosował prawo unijne, gdzie tysiąc czy 1,5 tys. substancji jest zabronionych, jeżeli ten kosmetyk będzie konkurował z kosmetykiem wyprodukowanym w innej jurysdykcji, gdzie prawie żadne substancje nie są zabronione, to powstaje pytanie, czy te zasady są równe. Czy mamy wtedy do czynienia z równą konstytucją? Wolność handlu jest możliwa właśnie tylko wtedy, gdy ta wolność jest zniewolona zasadami gry równymi dla wszystkich. To jest tak samo jak z równością wobec prawa.

    Zanim TTIP będzie wprowadzone, musimy mieć pewność, zapewnioną właśnie tę równość zasad. Nie możemy pozostawić tego do uznania tylko biurokratom, którzy jedyny kontakt z handlem mają pewnie, gdy kupują podarunek u Tiffany’ego dla swojego partnera. Jak wiemy, negocjacje TTIP mają ograniczoną jawność, ale wierzymy, że po zakończonych negocjacjach tekst będzie jawny. Nic nie powinno stać na przeszkodzie, aby politycy i obywatele poszczególnych krajów wyrazili swój pogląd na temat jego zawartości. Negocjatorom jednak trzeba codziennie przypominać, że to my będziemy akceptowali lub odrzucali ich działania.

    Ktoś może spytać: Po co ta dzisiejsza uchwała? Po co to zamieszanie, skoro Komisja Europejska ustami pani komisarz Cecilii Malmström zapowiada, że zarówno kanadyjski odpowiednik, czyli CETA, jak i TTIP, należy domniemywać, będą traktowane jako tzw. umowy mieszane, czyli kwalifikowane do tych, do których stosuje się art. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, czyli tam, gdzie jest kompetencja zarówno Unii, jak i państw członkowskich, niezależnie oczywiście od funkcjonowania procedur dotyczących art. 218 traktatu. Należy jednak zwrócić uwagę na to, co pani komisarz powiedziała nieco później, a powiedziała ona: Komisja jest przekonana, że z prawnego punktu widzenia porozumienie jest umową unijną, czyli tą, która nie wymaga ratyfikacji przez poszczególne parlamenty krajowe. Mówiła dalej: Jednak proponuję ją do ratyfikacji jako umowę mieszaną, bo Komisja Europejska chce pokazać państwom członkowskim, że to one są właścicielami tego procesu i podejmują decyzje polityczne w tej sprawie. Bardzo dziękujemy za łaskawość pani komisarz, ale skoro takie jest rozumienie sprawy przez Komisją Europejską, to w każdej chwili Komisja może zmienić zdanie na ten temat. Komisja może zmienić zdanie i potraktować umowę jako unijną, jako że tak jest z prawnego punktu widzenia.

    (Poseł Barbara Dziuk: Miało być krótko, nie?)

    Oznacza to, że Komisja Europejska w sposób otwarty, jawny traktuje prawo wybiórczo i według kryteriów politycznych, a to jest niedopuszczalna falandyzacja prawa albo ˝upisowienie˝ prawa, a ˝peace˝ to pokój.

    Przedstawiciele naszego kraju muszą dołożyć starań. Dlatego apelujemy tutaj do tych, którzy reprezentują nasze interesy w Unii Europejskiej, nasze interesy w ramach negocjacji. Przedstawiciele naszego kraju muszą dołożyć starań, aby obie umowy mogły być przedyskutowane w naszych gronach obywatelskich i eksperckich. Jeżeli zapewniają lub zapewnią polskim przedsiębiorcom i konsumentom te same warunki, co innym, wtedy dopiero można je zaakceptować.

    Do przedstawionej uchwały konieczne jest inkorporowanie poprawek. To wynika stąd, że wiemy już, że Komisja Europejska rozpoczęła prace nad tym, aby umowa z Kanadą mogła być stosowana tymczasowo. Ratyfikacja przez wszystkie kraje członkowskie znacznie się wydłuży. To jest zrozumiałe, że cały ten proces wydłuży się nawet o kilka lat. Umowa po tymczasowym stosowaniu, ale jednak kilkuletnim, jeżeli zawiera oczywiście krzywdzące naszych przedsiębiorców i konsumentów zapisy, może doprowadzić do nieodwracalnych skutków. Takie rozwiązanie jest zarówno biurokratyczne, jak i niedemokratyczne. Wszyscy pamiętamy o ACTA. Nie powtarzajmy tych samych błędów.

    Na marginesie Nowoczesnej, która jest jednakowoż nieobecna, przepraszam, jest częściowo obecna, chcę powiedzieć, że pani Merkel ma podobny pogląd jak ten przed chwilą wygłoszony, zatem liczę na poparcie również z tej lewej strony.

    Dobre prawo tworzy się długo, więc miejmy cierpliwość, nie pozwalajmy biurokratom na realizowanie ich agendy. Dobre traktaty trzeba przyjąć, ale dopiero wtedy, gdy je sprawdzimy, gdy wiemy, że są dobre.

    Równocześnie chciałbym tutaj złożyć te poprawki, panie marszałku.

    (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Ryszard Terlecki)

    Wicemarszałek Ryszard Terlecki:

    Nie teraz.

    Poseł Grzegorz Długi:

    Nie teraz? Powiedziano mi, że teraz. Dobrze, to je złożymy na piśmie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia