8. kadencja, 23. posiedzenie, 3. dzień (21-07-2016)

47. i 48. punkt porządku dziennego:

   47. Pierwsze czytanie poselskiego projektu uchwały w sprawie umów międzynarodowych TTIP i CETA (druk nr 727).
   48. Pierwsze czytanie poselskiego projektu uchwały w sprawie sprzeciwu wobec zaproponowanego przez Komisję Europejską trybu ratyfikacji umowy między Unią Europejską a Kanadą - CETA bez akceptacji państw członkowskich (druk nr 728).

Poseł Marcin Święcicki:

    Panie Marszałku! Panie Premierze! Wysoka Izbo! Dwa projekty uchwał, które zostały tutaj przedstawione, dotyczą dwóch umów, z których jedna jeszcze jest w ogóle w trakcie negocjacji. Chodzi o umowę o handlu miedzy Unią Europejską a Stanami Zjednoczonymi. Te argumenty, które tutaj padają, są o tyle nieaktualne, że jeszcze nie wiemy, jaki będzie ostateczny kształt tej umowy, jak będzie zatwierdzana. Najprawdopodobniej będzie to umowa mieszana, ale ten cały tryb jeszcze jest przed nami.

    Chciałbym też powiedzieć, że jest to najbardziej jawnie negocjowana umowa ze wszystkich dotychczasowych umów międzynarodowych, chociaż nie znaczy to, że całkiem jawnie.

    (Poseł Dominik Tarczyński: Panie pośle...)

    Zawsze jednak umowy negocjuje się na podstawie wytycznych czy instrukcji i potem negocjacje toczą się tajnie, bo w jednych sprawach się ustępuje, w innych coś się negocjuje, zawiera się kompromisy.

    (Poseł Dominik Tarczyński: A ma pan dostęp do dokumentów?)

    Tak, są, jest czytelnia w Warszawie. Ile razy pan ją odwiedził, panie pośle? (Poruszenie na sali) Jest czytelnia, można ją odwiedzić.

    Umowa TTIP jest wynegocjowana bardziej jawnie niż jakakolwiek inna umowa. Po każdej rundzie odbywają się briefingi dla ludzi, są udostępniane rozmaite materiały dodatkowe. Tak nie negocjowano przedtem umów. Dopiero na końcu, kiedy umowa była już podpisywana, parafowana, była przedstawiana do wiadomości publicznej. W sprawie TTIP w ogóle jesteśmy w trakcie negocjacji, więc te propozycje są nieaktualne.

    Co do umowy z Kanadą również, z innego z kolei względu, ta sprawa jest nieaktualna. Negocjacje dotyczące umowy z Kanadą zostały zakończone w 2014 r., inaczej niż tu jest napisane w uzasadnieniu, tekst został wtedy ogłoszony, jest jawny, znany. W 2014 r.

    (Poseł Dominik Tarczyński: Po podpisaniu.)

    Tak, po podpisaniu. Co więcej, zgodnie z Traktatem o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z samą tą umową i zgodnie z decyzją Rady podjętą kwalifikowaną większością głosów, ta umowa weszła tymczasowo w życie.

    Jest spór między Komisją a państwami członkowskimi co do tego, czy jest to umowa mieszana czy umowa tylko unijna. Czeka się na rozstrzygnięcie tego sporu, dlatego że podobnego typu umowa jak z Kanadą była już zawarta z Singapurem, też obowiązuje tymczasowo...

    (Poseł Dominik Tarczyński: Od lat.)

    ...tak, ale jest skierowany wniosek do Trybunału Sprawiedliwości, jest w Trybunale Sprawiedliwości zapytanie o rozstrzygnięcie, czy tamta umowa jest tylko umową handlową, i wtedy kompetencje należą do Unii, decyzje podejmuje się w procedurze unijnej, Rada podejmuje kwalifikowaną większością głosów i jest zgoda parlamentu, czy też jest umową, która wymaga również ratyfikacji przez poszczególne kraje członkowskie. Jeśli Trybunał Sprawiedliwości rozstrzygnie to w odniesieniu do Singapuru, będziemy mieli również jasność co do tej umowy z Kanadą, bo jak powiadam, jej zakres jest taki sam jak umowy singapurskiej. Tak więc również i z tego puntu widzenia uważam, że te dzisiejsze uchwały nie są w ogóle na rzeczy, bo jak powiadam, od 5 lipca bodajże czy 7 lipca tego roku ona już tymczasowo obowiązuje.

    Wreszcie kolejna sprawa. Otóż często w ocenie tych umów podkreśla się straty producentów, zagrożenia dla producentów, to, że produkują taniej, produkują więcej, ale ostatecznym celem produkcji jest konsument, proszę państwa, i korzyści konsumenta: większy wybór, tańsze produkty. Oczywiście konsument musi być poinformowany, muszą być przestrzegane zasady bezpieczeństwa takiej produkcji. Jeśli są niższe standardy, musi on o tym wiedzieć, ale celem jest konsument. Jeśli jacyś producenci na tym przegrywają, muszą wycofać się z produkcji. Państwo jest od tego, żeby w tym pomóc, by restrukturyzować, wynegocjować okresy przejściowe, zapewnić jakieś, nie wiem, przekwalifikowanie, zwrot pieniędzy, tak jak to się robi, nie wiem, z rybakami i z innymi sprawami czy z górnikami, kiedy trzeba ich wycofać z produkcji i dać im jakiejś rekompensaty, możliwość innego działania czy w inny sposób im to zrekompensować. Natomiast nie ma sensu utrzymywać nierentownych, niekonkurencyjnych w globalnej gospodarce dziedzin produkcji, przedsiębiorstw czy producentów, bo jak powiadam, ostatecznym celem jest konsument i jeśli ktoś na świecie produkuje taniej, to nie bójmy się tego.

    To samo dotyczy również żywności. Trzeci Świat, część tego świata, nie ma żywności dostatecznie dużo i głoduje, ale część ma duże nadwyżki, których Unia Europejska i Stany Zjednoczone do siebie nie wpuszczają, blokują tę żywność, bo ona byłaby tańsza niż nasza żywność europejska, tańszy byłby cukier, tańsze byłyby rozmaite inne produkty. Dla konsumentów, a szczególnie dla biedniejszych konsumentów w Unii Europejskiej i w Polsce, byłoby cenne mieć np. tani cukier czy tanią żywność.

    Co do GMO zasady negocjacji w TTIP są takie, że przepisy dotyczące GMO, jakie stosujemy w Unii Europejskiej, a każdy kraj po swojemu, zostają, mają być nieruszone, że amerykańskie GMO wejdzie do tych krajów, które wpuszczą GMO do siebie, ale kraje Europy uzgodniły tu między sobą pewne ograniczenia i mają zapewnioną pewną dyskrecję w stosowaniu, i to ma być przez TTIP nienaruszone. (Dzwonek) W sumie składam wniosek, panie marszałku, o odrzucenie w pierwszym czytaniu obydwu projektów uchwał. Dziękuję bardzo.

Przebieg posiedzenia