8. kadencja, 25. posiedzenie, 1. dzień (13-09-2016)

7. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi (druk nr 790).

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi Zbigniew Babalski:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Dziękuję państwu bardzo serdecznie za tę dyskusję. Ta dyskusja pokazała, że pomimo wątpliwości jednego klubu jesteście państwo skłonni, a w sposób zdecydowany zostało to wyartykułowane, za co bardzo mocno dziękuję, pracować w komisji nad propozycją, która została złożona przez rząd pani premier Beaty Szydło. Za to bardzo serdecznie dziękuję, bo to jest bardzo pozytywny sygnał. Oczywiście jak w przypadku każdego projektu, a jestem 10 lat w Sejmie, nie jest tak, nigdy nie spotkałem się z tym, żeby procedowana ustawa nie miała wad, żebyśmy nie dyskutowali nad nią. Zawsze była dyskusja nad każdym projektem, szczególnie rządowym, więc również dziękuję PSL-owi, który skrytykował dość mocno ustawę, ale jest gotowy pracować w komisji.

    Bardzo krótko - wiem, panie marszałku, że czas jest już przekroczony dość mocno, a więc chciałbym w dość szybkim trybie chociaż pokrótce odnieść się do niektórych spraw. W wystąpieniu klubowym pan poseł z Platformy Obywatelskiej podał w wątpliwość skuteczność tej ustawy. Kalka rozwiązań, katalog zadań - było to wymieniane. Była konsultacja z UOKiK i właściwie oni wskazywali: nie dacie rady tak sprecyzować katalogu, żeby można było powiedzieć, że lista jest zamknięta, po prostu życie będzie to wszystko pokazywało i rozstrzygało. Dlatego jest ten zapis w dotyczącym tego artykule: polega w szczególności - proszę zauważyć: w szczególności - jeśli chodzi o nieuczciwe wykorzystywanie przewagi jednej ze stron.

    Pan przewodniczący, pan poseł Sachajko. Tak, jest takie rozwiązanie i będzie ono stosowane, taką mam wiedzę. Czy będzie można odstąpić od kary, jeśli szkoda natychmiast zostanie usunięta. Myślę, że takie rozwiązanie jest absolutnie sensowne.

    Pani poseł z Nowoczesnej - na zaczepki jednak mimo wszystko nie będę odpowiadał, bo to chyba nie ma sensu, natomiast chcę powiedzieć tak: nieprawdą jest, że nienawidzimy sklepów wielkopowierzchniowych, pani poseł. Ta ustawa równo traktuje wszystkich. Art. 1 tej ustawy, pani poseł, mówi: ˝Ustawa określa zasady i tryb przeciwdziałania, w celu ochrony interesu publicznego, praktykom polegającym na nieuczciwym wykorzystywaniu przewagi kontraktowej przez nabywców produktów rolnych lub spożywczych lub dostawców tych produktów, jeżeli to wykorzystywanie wywołuje lub może wywołać skutki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej˝. Równo traktuje ona wszystkie podmioty, więc szkoda, że aż tak dużo uszczypliwości. Dołożę jeszcze art. 6, pani poseł, polecam do przeczytania. ˝Zakazane jest nieuczciwe wykorzystywanie przewagi kontraktowej nabywcy względem dostawcy oraz dostawcy względem nabywcy˝. Gdzie tu jest nierówne traktowanie podmiotów? Nie ma tego. Raczej mimo wszystko i tak sklepy wielkopowierzchniowe będą próbowały wykorzystywać swoją przewagę.

    Pan poseł Maliszewski - rzadko jest tak, że to rolnik dostarcza bezpośrednio produkt. Panie pośle, nie robimy tej ustawy na dzień czy dwa. To jeszcze nie znaczy, że sytuacja się nie zmieni tak, że rzeczywiście rolnicy będą tymi dostawcami. My tej drogi nie zamykamy, przewidujemy, że w przyszłości to powinno tak zadziałać. Katalog, znowu, to się powtarza. Już to mówiłem, art. 7 ust. 3 też to rozstrzyga. Poseł Zyska: dopracować. Oczywiście, że tak, jesteśmy otwarci na tę dyskusję.

    Jeśli chodzi o pytania, bardzo króciutko. Poseł Kwitek: Czy to jest dobra ustawa i da podstawy do ochrony? Według nas - tak, jeżeli jeszcze popracujemy w komisji, pewnie uzupełnimy, dopiszemy szczegóły. Jestem przekonany, że tak.

    Pani poseł Pępek: skalanie uczciwości. Na to pytanie, pani poseł, praktycznie rzecz biorąc, świetnie odpowiedział pan poseł Miazga, który występował po pani. Wyliczył całą skalę takiego właśnie nieuczciwego postępowania, wyliczając chyba kilkanaście opłat, których sieciówki po prostu żądają od dostawców, więc myślę, że to jest ta odpowiedź. Etaty - pani pytała. Na dziś jesteśmy po rozmowie z urzędem na bazie tych etatów, które są, co nie znaczy, że nie nastąpi w przyszłości jakakolwiek zmiana. Po prostu jeśli wejdzie ustawa, a mamy na to pół roku, trzeba ją będzie, jak każdą, monitorować i patrzeć, jaka jest jej skuteczność, i wtedy się okaże również, czy będzie potrzeba zwiększenia liczby etatów.

    Pan poseł Miazga: monopolizacja. Tak, zostanie ograniczona. Pan poseł Szulowski: Czy duże firmy nie znajdą obejścia tej ustawy? Będziemy ją obserwować, będziemy absolutnie śledzić, jak wdrożymy tę ustawę. Zapewne pojawią się jakieś furtki i prawdopodobnie będą próby obejścia, ale od tego jesteśmy, żeby to prawo, nawet jeśli jest niedoskonałe, poprawiać.

    Panie pośle Ardanowski, myślę, że starczy nam determinacji w 100%, żeby absolutnie tę ustawę przy pomocy parlamentu wprowadzić w życie.

    Czy jest możliwość - pan poseł Polak - zmiany art. 2 i art. 38? Sprawa otwarta, panie pośle, do dyskusji podczas pracy w komisji.

    Pan Robert Telus: Czy zabezpieczymy interes polskich rolników? Myślę, że żadną ustawą w sposób doskonały nie zabezpieczymy interesu polskich rolników i w ogóle interesów polskiego społeczeństwa, bo przepis jest przepisem, a życie pokazuje, że różnego rodzaju furtki są. Ale podjęliśmy taką próbę. Ta próba jest, panie pośle, podjęta dlatego, że - pan ma bardzo częsty kontakt z ludźmi mieszkającymi na obszarach wiejskich - oni się po prostu domagają, żebyśmy chociaż zaczęli próbować im w tym pomagać. I to jest ta odpowiedź.

    Poseł Duda, chodzi o umowy, jeśli dobrze zrozumiałem. Jeśli umowa jest zawarta, a jedna ze stron próbuje ją zerwać, to już jest przyczynek do wszczęcia postępowania ewentualnie przez urząd w celu wyjaśnienia, jakie są powody ku temu, jeśli to jest jednostronne.

    Czy sieci nie przerzucą - poseł Kryj - tego, chociażby cenowo, na klienta. Ja mam dobrą wiarę, że sieci będą do tego podchodzić w sposób rozważny i roztropny i nie będziemy się z sieciami co chwila przepychać.

    Na koniec poseł Maliszewski: 10% kary. Panie pośle, to jest też absolutnie kwestia otwarta do dyskusji w komisji, tak samo z grupami producenckimi. Czekamy jeszcze ewentualnie na dobre propozycje rozwiązania i zapewne, jestem właściwie do tego przekonany, ta ustawa znajdzie swój finał i nastąpi próba obalenia tych nieuczciwych praktyk, które do tej pory się odbywają. Dziękuję bardzo, panie marszałku. Dziękuję, Wysoka Izbo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia