8. kadencja, 25. posiedzenie, 2. dzień (14-09-2016)

Oświadczenia.

Poseł Wojciech Buczak:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowna Młodzieży zgromadzona na galerii! 28 sierpnia br. miałem honor uczestniczyć, wraz z tysiącami również młodych ludzi, w uroczystym państwowym pogrzebie bohaterów, ofiar reżimu komunistycznego, Danuty Siedzikówny ˝Inki˝ i Feliksa Selmanowicza ˝Zagończyka˝. Jak słusznie powiedział w Gdańsku prezydent RP Andrzej Duda, tym pogrzebem przywracamy godność państwu polskiemu. Państwo polskie wreszcie odzyskuje godność również poprzez pogrzeb następnych żołnierzy wyklętych. 17 września br. w Przemyślu, aż 67 lat po jego śmierci, odbędzie się uroczysty pogrzeb ostatniego szefa rzeszowskich struktur Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość kpt. Władysława Koby.

    Świętej pamięci Władysław Koba wreszcie spocznie w rodzinnym grobie. Jest to pierwszy na Podkarpaciu pochówek jednego z żołnierzy wyklętych ekshumowanych w trakcie prac prowadzonych przez Instytut Pamięci Narodowej.

    Jego szczątki przed rokiem odnalazł zespół IPN kierowany przez prof. Krzysztofa Szwagrzyka.

    Kapitan Koba urodził się w 1914 r. w Jarosławiu. W okresie międzywojennym był oficerem zawodowym Wojska Polskiego, brał udział w wojnie obronnej w 1939 r. W grudniu 1939 r. przeszedł do konspiracji. Był m.in. oficerem dywersji i dowódcą plutonu dywersyjnego obwodu Armii Krajowej w Jarosławiu. Po wkroczeniu w lecie 1944 r. na teren Podkarpacia Armii Czerwonej był poszukiwany przez NKWD i UB. W 1945 r. kierował organizacją NIE, a później Delegaturą Sił Zbrojnych na Kraj w Przemyślu. Od września 1945 r. działał w Zrzeszeniu ˝Wolność i Niezawisłość˝. W maju 1947 r. został prezesem okręgu rzeszowskiego WiN. Zatrzymany przez UB 26 września 1947 r. został skazany na karę śmierci. Stracony 31 stycznia 1949 r. wraz z członkami Zrzeszenia ˝Wolność i Niezawisłość˝ Leopoldem Rząsą i Michałem Zygo - został rozstrzelany na rzeszowskim zamku.

    Rodzin pomordowanych nie powiadomiono o miejscu pochówku. Od życzliwych ludzi dowiedziano się potajemnie, że zostali pochowani na cmentarzu na przedmieściach Rzeszowa. Miejsce to było przez wiele lat traktowane jako ich grób. 7 września 2015 r. kierowany przez prof. Szwagrzyka zespół Instytutu Pamięci Narodowej na tym cmentarzu na głębokości niecałego 0,5 m natrafił na szczątki trzech osób. Po badaniach genetycznych okazało się, że są to zwłoki działaczy WiN: Władysława Koby, ps. Marcin, Leopolda Rząsy, ps. Wacław i Michała Zygo, ps. Szymon. Wszyscy byli uśmierceni tzw. metodą katyńską. Każda z ofiar przed egzekucją została skrępowana kablami elektrycznymi, niektóre z nich nawet w kilku miejscach na wysokości szyi i bioder, miały również spętane nogi.

    Instytut Pamięci Narodowej prowadzi prace poszukiwawcze miejsc pochówku bohaterów podziemia niepodległościowego w kilku miejscach na Podkarpaciu. Możemy się spodziewać kolejnych ekshumacji ofiar reżimu komunistycznego w przyszłym roku. Przywracając godność państwu polskiemu, pochowamy ich z honorami i na specjalnie przygotowanej kwaterze żołnierzy niezłomnych w centralnym miejscu na cmentarzu komunalnym w Rzeszowie. Cześć i chwała bohaterom! (Oklaski)

Przebieg posiedzenia