8. kadencja, 26. posiedzenie, 1. dzień (21-09-2016)
1. i 2. punkt porządku dziennego:
1. Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej (druk nr 826).
2. Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (druk nr 827).Poseł Genowefa Tokarska:
Dziękuję.
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pragnę przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego co do procedowanych dziś projektów ustaw z druków nr 826 i 827.
Projektowane ustawy powołują do życia Krajową Administrację Skarbową, określają jej zadania, organy, ich kompetencje i sposób powoływania, jednostki organizacyjne, formy prawne realizacji zadań, uprawnienia organów KAS i funkcjonariuszy, a także warunki pracy i służby w KAS. Przepisy wprowadzające dotyczą ogromnej liczby, bo 157 ustaw. Krajowa Administracja Skarbowa powstanie w wyniku konsolidacji urzędów izb skarbowych, kontroli skarbowej oraz Służby Celnej. Powstaną izby administracji skarbowej, urzędy skarbowe i urzędy celno-skarbowe. Dotychczasowe urzędy celne zostaną zniesione. Powstanie Krajowa Szkoła Skarbowości i Centrum Informatyki KAS.
Projektodawcy wskazują w uzasadnieniu liczne cele tworzenia struktury KAS, niestety w naszej ocenie tak przygotowane projekty nie dają możliwości ich realizacji, są po prostu nie do zaakceptowania. Oba projekty ustaw, bardzo obszerne w swojej treści i dotyczące problematyki niezwykle istotnej, wrażliwej dla finansów państwa, niestety nie są przedkładane przez rząd, a jedynie grupę posłów z partii rządzącej. Oczywisty jest fakt, że są to kolejne projekty PiS-u kompletnie nienadające się do procedowania parlamentarnego. Jako projekty poselskie nie są poprzedzone żadną analizą, nie były poddawane żadnym uzgodnieniom czy konsultacjom. To specyficzne upraszczanie procesu legislacyjnego w projektach partii rządzącej jest normą powszechną, a cele są oczywiście zgoła inne niż te wskazywane w uzasadnieniu.
Wielokrotnie zapowiadaliście, pisaliście w swoim programie wyborczym - zwracam się do posłów PiS-u - że wzmocnicie Służbę Celną, że zgadzacie się z postulatami celników, a tymi projektami robicie zupełnie coś innego. Byliśmy zgodni w sprawach wzmocnienia i wyposażenia Służby Celnej jako odrębnej jednostki dbającej o bezpieczeństwo Polaków i bezpieczeństwo Unii Europejskiej. Zabezpieczamy przecież zewnętrzną granicę Unii. Niezależną, odrębną jednostką są służby celne w Niemczech, we Francji, także Kanada rozdzieliła służby celne i skarbowe.
W uzasadnieniu projektów dotyczących Krajowej Administracji Skarbowej nie wskazuje się problemów Służby Celnej, które proponowane zmiany rozwiążą. Nie przedstawiono żadnej analizy ani raportów dotyczących funkcjonujących struktur tej służby. Służba Celna należy do najnowocześniejszych instytucji w Polsce, funkcjonuje zresztą w oparciu o Wspólnotowy Kodeks Celny. Była reformowana, korzystała ze środków krajowych i europejskich na wyposażenie i organizację, już dziś posiada scentralizowane systemy informatyczne, kompatybilne z systemami służb celnych w innych krajach Unii. Wymiana informacji z przedsiębiorcami odbywa się prawie wyłącznie drogą elektroniczną. Zamierzacie państwo zepsuć coś, co funkcjonuje dobrze.
W tej sytuacji nasuwa się pytanie: Po co ta rewolucja? Czy chodzi tylko o ustawowe zwolnienie ludzi, zwolnienie pracowników i zatrudnienie tylko tych swoich, mających określone sympatie polityczne, podobnie zresztą jak było w wielu poprzednich projektach ustaw? Obecnie istniejące stosunki pracy według projektu niby w zasadzie z mocy prawa stają się stosunkami pracy lub stosunkami służby w KAS, ale ich trwanie jest uzależnione od złożenia przez nowy organ pisemnej propozycji nowych warunków pracy lub służby. W razie niezłożenia takiej propozycji lub jej nieprzyjęcia przez pracownika lub funkcjonariusza stosunki te wygasają, a dyrektor uprawniony do złożenia takiej propozycji został zwolniony z obowiązku jakiegokolwiek uzasadniania swojego postępowania. Pracownicy pozostają więc pozbawieni drogi odwoławczej.
Nie są to zresztą jedyne i odosobnione uwagi krytyczne do przedłożonych projektów. Negatywne opinie o projektach zgłosiło kilka instytucji państwowych, a także podatkowych firm doradczych. Wśród opiniujących są Sąd Najwyższy, Krajowa Rada Sądownictwa, Narodowy Bank Polski, Prokuratoria Generalna i inne. Najważniejsze uwagi dotyczą m.in. ingerencji w sferę praw i wolności obywatelskich. Art. 110 projektu ustawy przyznaje organom administracji skarbowej prawo do uzyskiwania, gromadzenia, przetwarzania i wykorzystywania informacji w celu wykonywania zadań, które nie zostały niestety określone precyzyjnie, są zbyt ogólne. Art. 111 projektu daje przyzwolenie na gromadzenie informacji w celu zapobiegania przestępstwom skarbowym lub ich wykrywania, a więc daje nieograniczone możliwości zdobywania i gromadzenia istotnych informacji i danych osobowych. Ten lakoniczny zapis ˝zapobieganie lub wykrywanie przestępstw skarbowych˝ podlega ocenie jedynie funkcjonariusza wykonującego czynności operacyjno-rozpoznawcze, ponieważ to właśnie ten funkcjonariusz ma prawo wystąpić z wnioskiem o udostępnienie informacji. Art. 112 rozszerza nieograniczone możliwości funkcjonariusza. Nieudzielenie informacji w terminie lub niepełne udzielenie informacji jest zagrożone karą pieniężną do 10 tys. zł, którą może nałożyć na instytucję udzielającą informacji nawet naczelnik urzędu celno-skarbowego.
Projekt nadaje Krajowej Administracji Skarbowej uprawnienia prokuratorskie w przypadku rozpoznawania, wykrywania i zwalczania kilku rodzajów przestępstw oraz zapobiegania im. Chodzi o przestępczość zorganizowaną oraz udział w zorganizowanej grupie przestępczej, fałszerstwo materialne i intelektualne czy oszustwo. Uprawnienia te będą przysługiwały administracji skarbowej w przypadkach, gdy przestępstwa te zostały ujawnione przez tę administrację. Krajowa Rada Sądownictwa w swojej opinii podkreśla, że jest to sprzeczne z art. 49 konstytucji. Ustawa zasadnicza zapewnia wolność i ochronę tajemnicy komunikowania się, a ich ograniczenie może nastąpić jedynie w przypadkach określonych w ustawie. Określenie ˝w celu zapobiegania lub wykrywania przestępstw˝ nie jest niestety precyzyjne. Kuriozalną sprawą są unormowania dotyczące użycia broni. Nieprecyzyjne określenia, takie jak ˝podejrzenie˝ czy ˝zapobieganie˝, dają możliwość nawet zatrzymania statku i przeprowadzenia kontroli.
Narodowy Bank Polski zwraca uwagę na art. 48 projektu, w którym określono dostęp do tajemnicy bankowej. Ma być ona uchylona nawet już na etapie postępowania przygotowawczego, a także w przypadku wykroczenia skarbowego, a nie tylko przestępstwa. Art. 60 projektu sugeruje dostęp do informacji o charakterze tajemnicy bankowej w sytuacji jakiejkolwiek kontroli celno-skarbowej, a więc nawet kontroli losowej, która mieści się zakresie kontroli celno-skarbowych. Prokuratoria Generalna zgłasza liczne zastrzeżenia dotyczące niejasności postępowania po przejęciu spraw przez nowe struktury.
Podsumowując, Klub Parlamentarny Polskiego Stronnictwa Ludowego utożsamia się z konkluzją zawartą w opinii Sądu Najwyższego, która mówi o tym, że przedstawione projekty ustaw nie powinny stać się przedmiotem dalszych prac legislacyjnych. W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego składam wniosek o odrzucenie obu projektów w pierwszym czytaniu.
Wysoka Izbo, kończąc swoje wystąpienie, pragnę serdecznie pozdrowić wszystkich celników w dniu ich święta, w dniu święta św. Mateusza. Podatki i cła pobierane przez Służbę Celną stanowią 1/3 całkowitych dochodów budżetu państwa. W 2014 r. Służba Celna pobrała i przekazała do budżetu prawie 87 mld zł, co stanowi 30% jego całkowitych dochodów - to są informacje ze strony Ministerstwa Finansów.
Z okazji Dnia Służby Celnej składam życzenia wszystkim celnikom w kraju i pracownikom urzędów celnych, a szczególnie tym osobom, które pełnią służbę bezpośrednio przy odprawach i kontrolach. Pracując wcześniej w administracji rządowej, miałam możliwość ścisłej współpracy ze Służbą Celną, zabezpieczając granicę na odcinku lubelskim. Wiem, jak ważna jest wasza służba. Stoicie na straży naszej europejskiej (Dzwonek) granicy celnej. Wasza służba to zapewnienie bezpieczeństwa gospodarczego nie tylko naszemu krajowi, ale też całej Wspólnocie Europejskiej, dlatego właśnie wasza praca zasługuje na szczególne uznanie. Przyjmijcie podziękowania za profesjonalizm, rzetelność i odwagę wykazywaną każdego dnia. Życzę wam pomyślności w życiu osobistym i zawodowym oraz nieustającej satysfakcji z wykonywanych zadań, oraz celnych decyzji dla waszej formacji. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia