8. kadencja, 26. posiedzenie, 2. dzień (22-09-2016)

16. i 17. punkt porządku dziennego:

16. Pierwsze czytanie obywatelskiego projektu ustawy o zmianie ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży oraz ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (druk nr 784).
17. Pierwsze czytanie obywatelskiego projektu ustawy o prawach kobiet i świadomym rodzicielstwie (druk nr 830).

Poseł Władysław Kosiniak-Kamysz:

    Dziękuję bardzo.

    Pani Marszałek! Szanowni Przedstawiciele Inicjatyw Ustawodawczych! Wysoka Izbo! Po pierwsze, chciałbym na początku swojego wystąpienia zaapelować o kilka spraw: o tolerancję wobec decyzji, jakie zapadną w Wysokiej Izbie, o uszanowanie wolności mandatu posła i jego sprawowania i możliwości decydowania w zgodzie z własnym sumieniem we wszystkich formacjach politycznych. To jest fundament, który w tego typu sprawach powinien przyświecać nam zawsze.

    Budowanie mostów nie należy do specjalności Polaków - budowanie mostów międzyludzkich. Nie należy też do specjalności Wysokiej Izby. Dużo łatwiej nam się gra na wysokim C, podbijając bębenek i podnosząc emocje. Chciałbym, żebyśmy w tej debacie potrafili uszanować różne poglądy, niezależnie od swoich przekonań i wartości, niezależnie od swojej wiary lub od poszukiwania Boga, niezależnie od tego, po której stronie Wysokiej Izby siedzimy. Jesteśmy to winni sobie nawzajem, po pierwsze, sobie osobiście, jesteśmy to też winni wspólnocie narodowej, którą tworzymy, i narodowi, który reprezentujemy. To może są górnolotne słowa, ale czasem trzeba uderzyć w to nie tylko patriotyczne, ale też takie światopoglądowo nasze własne poczucie tożsamości. O to proszę w imieniu swojego klubu, w którym nie będzie dyscypliny, każdy zagłosuje tak, jak uważa, zgodnie z tym, jakie ma przekonania. Ja w swoim wystąpieniu będę głównie mówił o tych swoich, które są pewnie w wielu kwestiach zbieżne z przekonaniami różnych osób na tej sali.

    Jesteśmy za ochroną życia, to jest fundamentalne stwierdzenie, które, uważam, musi paść, i każdy z nas poszukuje drogi, jak najlepiej chronić to życie. Obawiam się, że przyjęcie skrajnych projektów powoduje, że w słabszym stopniu w którymś momencie to życie będziemy chronić. Bo nietrudno jest sobie wyobrazić sytuację, kiedy dziś przyjmujemy projekt mocno zaostrzający ustawę aborcyjną, a za kilka lat przychodzi jakaś władza o podłożu liberalno-lewicowym i nadmiernie ją liberalizuje. Myślę, że wtedy ci, którzy dziś podpisują ustawę zaostrzającą, będą mieli wielki problem i będzie wielkie rozczarowanie tym, co się wydarzyło.

    Z wieloma wypowiedzianymi dzisiaj na tej sali słowami, nie tylko ze strony jednej inicjatywy ustawodawczej, można się zgodzić, bo potrzebna jest i edukacja, i świadomość. My często mówimy w różnych językach o tej samej sprawie, choć po polsku to są różne języki. One są często bardzo ostre. W tej sprawie na temat edukacji też powinniśmy wypracować wspólne stanowisko, ono jest moim zdaniem dużo łatwiejsze niż w sprawach fundamentalnych dotyczących tego rozwiązania.

    W ustawie liberalizującej nie mogę zgodzić się z aborcją na życzenie w każdym momencie. Jest to niezgodne z tym systemem wartości, z nauczaniem Kościoła katolickiego. A Kościół to nie jest tylko wspólnota kleru. Kościół to jest wspólnota tych, którzy są świeccy i duchowni. W tych wszystkich działaniach w ustawie liberalnej nie mogę zgodzić się z takim pojęciem ˝róbta, co chceta˝, ale też w ustawie zaostrzającej nie mogę zgodzić się ze stwierdzeniem, z chęcią ukarania kobiety karą więzienia.

    Dlatego mam kilka pytań do ustawodawców, jak również do partii, która w ostatecznym rozrachunku zadecyduje o wyniku prac nad tymi ustawami. Zanim je zadam, chciałem przytoczyć jeszcze słowa Ojca Świętego Franciszka, którego z taką uwagą słuchaliśmy podczas Światowych Dni Młodzieży. I pytanie, czy tylko słuchaliśmy podczas Światowych Dni Młodzieży, czy też coś z tego nauczania nam zostaje. Papież Franciszek apelował do nas, abyśmy podchodzili do tego trudnego problemu w duchu miłosierdzia, miłosierdzia szczególnie dla kobiet, które jako ofiary głębokich dramatów osobistych decydują się na pozbycie macierzyństwa. W roku miłosierdzia, myślę, te słowa też są szczególne do przypomnienia dla wszystkich stron, które biorą udział w tej debacie.

    Chciałbym zapytać przedstawicieli inicjatywy ustawodawczej zaostrzającej przepisy z roku 1993, czy jest możliwość dyskusji w komisjach, jak daleko mogą państwo odstąpić od swojego projektu. Uważam, że dwa punkty są nienaruszalne w ustawie z 1993 r. dla jak największej ochrony życia, nie dla ochrony kompromisu, tylko dla ochrony życia. Mówię o punkcie dotyczącym tego, że ciąża stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia kobiety ciężarnej i że zachodzi uzasadnione podejrzenie, że ciąża powstała w wyniku czynu zabronionego.

    (Poseł Piotr Kaleta: Straszne rzeczy.)

    Chciałbym, żebyśmy otworzyli dyskusję, tylko pytanie, czy ona jest możliwa, nad punktem drugim obowiązującej ustawy - gdy badania prenatalne lub inne przesłanki medyczne wskazują na duże prawdopodobieństwo ciężkiego i nieodwracalnego upośledzenia płodu albo nieuleczalnej choroby zagrażającej życiu.

    (Poseł Piotr Kaleta: Czyli zdrowe można zabić?)

    Pytanie jest, czy w tej sprawie dopuszczają państwo modyfikacje w swoim projekcie, czy są w stanie państwo wycofać się z kary więzienia dla kobiet.

    (Poseł Piotr Kaleta: Co za bzdury.)

    To jest, myślę, bardzo ważne dla wielu osób, które mają poglądy konserwatywne. A konserwatyzm nie zakłada - zwracam się tutaj do pani Barbary Nowackiej - że ludzie są źli. Żaden konserwatyzm nie zakłada tego na wstępie ani w żadnym momencie, że ludzie są źli.

    Gdy jesteśmy w stanie normalnie na ten temat rozmawiać i pracować w komisjach, możemy poprawić ustawę. Ja się boję, że dzisiaj ta przestrzeń do normalnej dyskusji jest w pewien sposób ograniczona.

    Mam pytanie również do przedstawicieli największego ugrupowania, bo trochę nie fair jest mówienie: zagłosujemy za dwoma projektami, żeby poszły do dalszych prac, choć z jednym większość z was fundamentalnie się nie zgadza. (Oklaski)

    (Poseł Tomasz Latos: Powiedziałem to.)

    Pan poseł o tym powiedział, tylko wydaje mi się, że to jest nie w porządku. Oczywiście ocenicie to we własnych sumieniach, ale takie dawanie jakiejś szansy inicjatywie, z którą się kompletnie nie zgadzacie, mówienie, że ona zostanie przyjęta, że będzie przepracowana, jest...

    (Poseł Sławomir Nitras: Obłudne.)

    ...nie w porządku wobec tych ludzi, którzy podpisali się pod tym projektem. (Oklaski)

    (Poseł Piotr Kaleta: Ale nie wyrzucamy do kosza tak jak wy.)

    Ja z projektem liberalnym się nie zgadzam, dlatego wnoszę wniosek o jego odrzucenie. (Oklaski)

    (Głos z sali: Brawo!)

    Co do projektu zaostrzającego, oczekuję odpowiedzi na pytania. Chciałbym nad nim pracować, jeżeli byłaby możliwość zmiany tylko w zakresie jednego punktu, który wymieniłem. Ale to będzie pewnie przedmiotem dalszych dyskusji.

    Dlatego warto by było, jeżeli państwo macie określone przekonania, macie też swój system wartości, który w tym wypadku na pewno jest bardzo podobny do tego, jaki prezentuje Polskie Stronnictwo Ludowe, żebyście określili się w głosowaniu i nie mamili tej strony, która składa projekt liberalny, tym, że będą jakieś dalsze prace, bo ich oczywiście nad tym projektem dalej nie będzie. Ten projekt zostanie zamrożony i nigdy nie zostanie przyjęty, przynajmniej w tym składzie Wysokiej Izby. Nie wiem, czy też jesteście w stanie przegłosować - wydaje mi się, że nie - projekt zaostrzający przepisy ustawy aborcyjnej w takim kształcie, jaki został dzisiaj przedstawiony. O tym mówił pan poseł Latos, że też nie widzi miejsca na karanie kobiety więzieniem. Na to, myślę, zgody powszechnie nie ma.

    Chciałbym, żebyśmy nie postrzegali klauzuli sumienia przez pryzmat złych zachowań, haniebnych zachowań jednostek, lekarzy, którzy dopuścili się czynów nieetycznych, jako czegoś, co powinno być w jakiś sposób ograniczone. I mówię to jako lekarz. Nie chciałbym, żeby w jakikolwiek sposób ktoś ograniczał klauzulę sumienia. To jest dorobek tych 27 ostatnich lat, kiedy szybko w 1989 r., w 1990 r. zostały zaostrzone przepisy aborcyjne, zostało zmienione ustawodawstwo. Ono nie jest cudowne, ale ono dzisiaj w najlepszy sposób chroni życie i nie sądzę, żebyśmy byli w stanie w zgodzie, która by przetrwała dłużej niż tylko jedną kadencję (Dzwonek), wypracować coś lepszego. Jeszcze raz proszę wszystkich państwa o swobodę wyboru dla każdego posła, o podjęcie decyzji zgodnie z własnym sumieniem...

    (Poseł Piotr Kaleta: To jest zagwarantowane. Wszyscy to powiedzieli.)

    ...ale też o uszanowanie odmienności i różnorodności oraz o uszanowanie decyzji podjętych przez innych. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia