8. kadencja, 27. posiedzenie, 2. dzień (05-10-2016)
15. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego (druk nr 880).
Poseł Waldemar Buda:
Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu klubu Prawo i Sprawiedliwość mam przyjemność przedstawić stanowisko w sprawie projektu ustawy o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego, który reguluje prawa i obowiązki sędziów Trybunału Konstytucyjnego, sposób nawiązywania, zakres i zasady ustania stosunku służbowego sędziego trybunału, sprawy immunitetu i nietykalności osobistej oraz zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziego trybunału.
Szanowni państwo, ustawa jest wynikiem prac zespołu fachowców powołanych przez marszałka Sejmu, w zasadzie w dużej mierze...
(Poseł Michał Szczerba: Co?)
(Poseł Robert Kropiwnicki: Fachowcy?)
(Wesołość na sali, dzwonek)
...w zasadzie w dużej mierze na wniosek posłów opozycji, którzy domagali się pracy fachowców, a nie polityków nad tą ustawą.
I mamy taki projekt. Ale po części trzeba wskazać, że projekt ten wynika również z wyroków Trybunału Konstytucyjnego, które wskazywały na potrzebę oddzielenia zasad dotyczących funkcjonowania sędziego trybunału, ujęcia ich w osobnym akcie albo też szerszego uregulowania tej kwestii. Szereg zapisów tej ustawy zawartych było w innych aktach, chociażby w ustawie o Trybunale Konstytucyjnym oraz częściowo również w konstytucji, ale ze wszech miar wydaje się zasadne, ażeby status sędziego uregulowany był w jednym akcie prawnym, właśnie w ustawie tej treści, jaką przedłożono.
Nie będę się odnosił do rozwiązań, które już obowiązują, a są w innych aktach, natomiast chciałbym zwrócić uwagę na kilka przepisów nowych, które w mojej ocenie są jak najbardziej słuszne i potrzebne. Przede wszystkim oświadczenia majątkowe. To w mojej ocenie bardzo potrzebna regulacja. O dziwo, nie obowiązuje to sędziów Trybunału Konstytucyjnego, a powinno od wielu lat. Dzisiaj mamy w Polsce sytuację, w której radni, w której posłowie, prokuratorzy składają oświadczenia majątkowe i oczywiście publikują je na stronach Biuletynu Informacji Publicznej, natomiast z jakichś powodów nie robią tego sędziowie, a tym bardziej sędziowie Trybunału Konstytucyjnego. Wszelkie te obawy, z których miałoby wynikać, że publikacja oświadczeń majątkowych rodzi pewne zagrożenie, po prostu są nieprawdziwe. Już dzisiaj możemy powiedzieć o oświadczeniach majątkowych prokuratorów, które były złożone. Chyba kilkunastu zostało zwolnionych z tego, tylko kilkunastu tych oświadczeń nie złożyło. Można również podać przykłady posłów. Od wielu lat oświadczenia są przez nich składane i nie słyszeliśmy, ażeby z tego powodu jakiemukolwiek posłowi stała się krzywda.
(Poseł Sławomir Nitras: A może prawdę piszą, proszę pana?)
Z tą prawdą to bywa różnie, panie pośle. Państwo mają złe przykłady w swojej partii w tym zakresie.
(Poseł Borys Budka: Minister Jurgiel.)
(Poseł Sławomir Nitras: Jeżeli ma pan jakieś doniesienia, to proszę zawiadomić prokuraturę.)
Wicemarszałek Małgorzata Kidawa-Błońska:
Bardzo proszę o spokój.
Poseł Waldemar Buda:
Druga sprawa to kwestia zaangażowania sędziów Trybunału Konstytucyjnego w prace trybunału. No dzisiaj mamy do czynienia z przypadkami, w których...
(Poseł Sławomir Nitras: Minister Szyszko.)
...sędziowie trybunału wpadają podczas okienek w pracy na uniwersytetach i wtedy zajmują się merytoryczną pracą w trybunale. Tak po prostu być nie może. Pracy jest na tyle dużo, a sędziów tak mało, że wymaga to pełnego zaangażowania. Regulacja polegająca na ograniczeniu pracy poza trybunałem do pracy dydaktycznej i tylko w określonym zakresie, tylko w wymiarze jednego etatu, jest jak najbardziej uzasadniona. To pozwoli sędziom skupić się na pracy w trybunale, być może częściowo nadrobić zaległości i skrócić czas rozpatrywania spraw.
I trzecia bardzo ważna rzecz to status sędziego w stanie spoczynku. Dzisiaj mamy taką sytuację, że sędzia w zasadzie po skończonej kadencji poza tym, że otrzymuje uposażenie, ma pełen wachlarz możliwości zaangażowania się i działania. I w wielu przypadkach było tak, że nie był on wzorem i autorytetem prawniczym, ale był wzorem i autorytetem politycznym. Chcielibyśmy uniknąć takich sytuacji, ażeby po skończonej kadencji sędziowie angażowali się w politykę, byli aktywnymi komentatorami życia politycznego. Oni powinni być autorytetami prawniczymi, bo 9-letnia kadencja to jest (Oklaski) dowód na to, że taki autorytet można sobie zbudować, a nie komentować życie polityczne (Dzwonek), uczestniczyć w działalności partii politycznych.
Z tych powodów Prawo i Sprawiedliwość będzie popierać ten projekt i wnosi o przekazanie go do komisji sprawiedliwości. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia