8. kadencja, 27. posiedzenie, 2. dzień (05-10-2016)

16. i 17. punkt porządku dziennego:

   16. Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, ustawy o grobach i cmentarzach wojennych, ustawy o muzeach, ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary oraz ustawy o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej (druk nr 806).
   17. Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (druk nr 771).

Poseł Marcin Święcicki:

    Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mamy dwa projekty ustaw dotyczące uzupełnienia ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej, całkiem zresztą niedawno uchwalonej. Najpierw zajmę się projektem ustawy, który wpłynął wcześniej, mianowicie tym z druku nr 771, przedstawionym przez partię Kukiz’15.

    (Głos z sali: Nie ma partii, jest klub.)

    Przepraszam. Przez klub.

    Otóż według obecnie obowiązującej ustawy działalność IPN dotyczy zbrodni nazistowskich, komunistycznych oraz innych przestępstw stanowiących zbrodnie przeciw pokojowi, ludzkości lub zbrodni wojennych. Do tego zestawu Kukiz’15 proponuje dodać po: ˝zbrodni nazistowskich, zbrodni komunistycznych,˝ ˝zbrodni ukraińskich nacjonalistów i ukraińskich formacji kolaborujących z III Rzeszą˝. Przeczytałem uzasadnienie, zresztą usłyszeliśmy je tutaj dzisiaj. Otóż chciałem powiedzieć, że to, co już przedstawiono w tym uzasadnieniu, w żaden sposób nie daje wyjaśnienia, na czym miałaby wartość dodana tego sformułowania wstawionego do ustawy polegać. Mówi się np. w uzasadnieniu o tym, że zbrodnie ukraińskie są przemilczane. No na pewno są tu, tam, gdzieś, w rozmaitych miejscach, przemilczane...

    (Poseł Tomasz Rzymkowski: Na Ukrainie na przykład.)

    ...ale nie w IPN-ie. IPN, proszę państwa, założył specjalny portal internetowy, w trzech językach: ukraińskim, polskim i angielskim, dotyczący zbrodni na Wołyniu. Prokuratorzy IPN-u prowadzą trzydzieści kilka postępowań w sprawie zbrodni na Wołyniu. Wydano kilkanaście książek dotyczących rzezi wołyńskiej. A więc trudno stawiać IPN-owi taki zarzut, że on przemilcza, lub trudno stawiać taki zarzut, że nie ma podstaw prawnych do prowadzenia postępowań dotyczących rzezi i zbrodni ukraińskich na Wołyniu, dlatego że te postępowania są prowadzone, wiadomości są upowszechniane, książki są wydawane, portal jest prowadzony. Ta wasza propozycja nie dodaje żadnych nowych, formalnych, prawnych, podstaw do prowadzenia tego rodzaju działalności, raczej ma za zadanie, tak to odczytuję, upokorzyć po prostu Ukraińców, wymienić ich tam zaraz po odniesieniu się do zbrodni nazistowskich, komunistycznych...

    (Poseł Sylwester Chruszcz: Nazistów.)

    ...wyróżnić ich spośród objętych § 3, który mówi o rozmaitych innych zbrodniach.

    Przechodzę teraz do projektu złożonego przez rząd, zawartego w druku nr 806. Rozumiem, że intencje tego są bardzo dobre, ale tutaj pan minister troszeczkę sprawę, że tak powiem, niejasno przedstawił. Panie ministrze, tam są dwie całkowicie inne rzeczy w tej waszej propozycji, zupełnie inne. Jedna odnosi się do art. 55a i drugiego, art. 55, jego uzupełnienia, które dotyczą wprowadzenia karalności przemilczania, pomniejszania czy przypisywania z kolei Polsce zbrodni III Rzeszy, czyli chodzi o te ˝polskie obozy zagłady˝ i tego typu rzeczy. Tam można mieć wątpliwości, czy np. nieumyślne napisanie czy powiedzenie czegoś takiego, tak jak to prezydent Obama zrobił, też powinno być karalne, coście wprowadzili. Tu chodzi o skutki praktyczne, o to, czy będziemy rzeczywiście w stanie ścigać tych wszystkich dziennikarzy, którzy czasem w sposób nieumyślny coś takiego napiszą, czy to ma praktyczne zastosowanie, jak nam to pomoże w pracy, którą prowadzą w tej sprawie dyplomaci. I tutaj są jakby mniejsze, ale są pewne, wątpliwości.

    Natomiast zasadnicze wątpliwości budzi uzupełnienie w art. 53, mianowicie w art. 53 całkowicie odrywacie się od zbrodni nazistowskich, od przestępstw wojennych. Tam jest wprowadzone w ogóle bardzo ogólne pojęcie dobrego imienia narodu polskiego, a więc państwa polskiego, czyli chodzi o każdą sprawę, również wczorajszą, dzisiejszą wypowiedź. Gdziekolwiek ktoś coś powie o narodzie polskim i można się za to obrazić, także osoba fizyczna, bo wprowadzacie do Kodeksu cywilnego karalność tego, można wytoczyć sprawę.

    Co więcej, jeśli chodzi o ˝polskie obozy zagłady˝, to sprawę wytacza prokurator. Tutaj każda organizacja, która ma wpisane do swojego statutu, że może bronić dobrego imienia Polski, może wytoczyć sprawę każdemu, profesorowi, publicyście. Churchill by miał na pewno o to sprawę, ponieważ powiedział, że mało jest takich zalet, których by nie mieli Polacy, ale mało jest też takich wad, których by oni nie mieli. Za pierwszą część zdania go pochwalimy, za drugą już byłby oskarżony o to, że obraża naród polski. Lloyd George powiedział, proszę państwa, że dać Polakom przemysłowy Śląsk to tak jak małpie zegarek. Postawimy go przed sądem? Nie mówię o innych sprawach bardzo trudnych, choćby całej tej (Dzwonek) debacie wokół książki Grossa. Była olbrzymia debata, zgadzali się z nim, nie zgadzali, krytykowali go, ale to była debata prowadzona w mediach, natomiast tu debata byłaby sprowadzona, nie wiem, do sali sądowej. Tak byśmy ograniczyli tego rodzaju debaty. A więc, jak powiadam, jest to bardzo groźny artykuł, który napędzi młyn małym organizacjom, dyskusje na temat Polski, nie te z tych bardzo istotnych, ale w ogóle na temat Polski, pozamyka i sprowadzi do sal sądowych.

    Wicemarszałek Joachim Brudziński:

    Dziękuję, panie pośle.

    Poseł Marcin Święcicki:

    Jednakże nad tym dziś się musimy bardzo poważnie zastanowić, panie ministrze, w komisji...

Przebieg posiedzenia