8. kadencja, 28. posiedzenie, 1. dzień (19-10-2016)
2. i 3. punkt porządku dziennego:
2. Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy budżetowej na rok 2017 (druk nr 881).
3. Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2017 (druk nr 917).Poseł Janusz Cichoń:
Szanowna Pani Marszałek! Panie Premierze! Wysoka Izbo! W trakcie kampanii wyborczej powtarzaliście jak mantrę: Polska to kraj w ruinie. Dziś już chyba do wszystkich dotarło, że była to czysta manipulacja, Polska rozwijała się bowiem pod rządami Platformy i PSL (Poruszenie na sali, oklaski), rosło PKB - skumulowany wzrost wyniósł w latach 2008-2015 ponad 24%, wzrastały inwestycje - skumulowany wzrost o ponad 25%, prawie 26%. Byliśmy najszybciej rozwijającą się gospodarką w Europie, rosło zatrudnienie i rosły płace. Cóż zatem oznacza: Polska w ruinie, jeśli to nie jest ocena stanu gospodarki? Z dnia na dzień to w gruncie rzeczy widać coraz wyraźniej, to zdaje się wasza wizja, to cel, jaki zamierzacie osiągnąć (Oklaski), i ten budżet to krok właśnie w tym kierunku (Wesołość na sali), nie pierwszy zresztą...
(Głos z sali: Będzie kontra.)
...bo dewastujecie polskie finanse publiczne.
(Poseł Krystyna Skowrońska: My też zrobimy.)
Zaczęliście od przywoływanej tu już dzisiaj reguły wydatkowej. Tak ją zmieniliście, że dość swobodnie możecie kształtować wydatki, choć ciągle wam za mało na realizację obietnic. Warto podkreślić jednak, że w czasach dobrej koniunktury wydatki i deficyt powinny być niższe. Kolejny krok w tej waszej wizji i dewastacji finansów publicznych to nowelizacja budżetu na rok 2015 - zwiększenie deficytu bez tak naprawdę żadnego ekonomicznego uzasadnienia. Kolejny budżet na rok 2016 - znowu rekordowy deficyt, prawie 55 mld. I rok 2017 - plan prawie 60 mld deficytu. Wywód pana premiera w gruncie rzeczy można by streścić: więcej znaczy mniej. To o krok dalej niż powiedział klasyk, czarne nie jest czarne, a białe nie jest białe, nikt tego nie udowodni. Niezależnie od metodyki liczenia ten deficyt i tak jest zbyt duży, biorąc pod uwagę warunki, w jakich dzisiaj znajduje się polska gospodarka.
Przypomnę, co mówiła pani premier - dzisiaj pani premier, a kiedyś poseł, członek Komisji Finansów Publicznych - przy okazji budżetu na rok 2015: Najprostszy i zarazem najbardziej destrukcyjny jest rozwój poprzez zadłużenie. Tu jest jeszcze gorzej tak na dobrą sprawę, bo przecież sam pan premier mówił, że program 500+ realizowany jest na kredyt, no, z tego deficytu właśnie, a napuchnięte od długu państwo to wejście w pułapkę średniego wzrostu. To także mówiła pani Beata Szydło. Robicie wszystko, by nasze państwo pozbawiło się szans rozwoju. To jest też wypowiedź pani Szydło doskonale pasująca do tego, co robicie.
Liczony według metodyki ESA 2010 deficyt ma wynieść 2,9%. Warto pamiętać, że przekroczenie 3% to jest wejście w procedurę nadmiernego deficytu. Czy mamy tutaj realny wymiar tego deficytu? Zakładacie np., że samorządy nie będą się zadłużały, mało tego, że zakończą rok 2017 nadwyżką, że uruchomią jednocześnie oparte na środkach europejskich obecnej perspektywy inwestycje. Skąd wezmą środki na udział własny? Co z planami finansowymi innych instytucji sektora, np. BFG, BGK czy PFR, który tak na dobrą sprawę do tego sektora trafi? Naszym zdaniem ten budżet jest po prostu nierealny. On się opiera na slajdach i opowieściach z krainy mchów i paproci.
(Poseł Jan Szewczak: To jest moje.)
Jak wygląda rzeczywistość? Weźmy np. PKB. Już po niespełna roku waszych rządów konieczna była korekta tempa wzrostu gospodarczego: w 2016 r. - z 3,8 do 3,4, w 2017 r. - z 3,9 do 3,6%. Nawiasem mówiąc, rynek nie podziela waszego optymizmu. Naszym zdaniem tempo wzrostu będzie zdecydowanie niższe. Co się stało, dlaczego dokonujecie tej korekty? Za ten spadek tempa wzrostu odpowiedzialne są inwestycje, a w zasadzie załamanie się inwestycji publicznych, a to miał być przecież motor wzrostu, szumnie to zapowiadaliście, tymczasem wstrzymaliście procesy inwestycyjne w sektorze publicznym. Państwo, mówiąc waszym językiem, dzisiaj w tym obszarze nie istnieje, nie tylko teoretycznie.
Sparaliżowaliście instytucje zarządzające funduszami europejskimi, wymieniając doświadczone kadry na Pisiewiczów. Podobny efekt paraliżu osiągnęliście, nasyłając CBA na samorządy. Inwestycje publiczne, pamiętajmy, ciągną inwestycje prywatne. Tu dodatkowo działa niepewność, zwłaszcza co do waszych zamierzeń w sferze podatkowo-regulacyjnej. Zapowiedzi wyższych podatków od osób prowadzących działalność gospodarczą podgrzewają tylko atmosferę, a to z pewnością nie zachęca do inwestowania.
Kolejny element ryzyka to przyjęty poziom inflacji, tu także prognozy rynkowe zdecydowanie odbiegają od przyjętego przez was poziomu 1,3. Do tego dochodzą bardzo poważne ryzyka związane z sytuacją gospodarczą w Unii Europejskiej.
Ten deficyt niepokoi nas także dlatego, a może tym bardziej, że nie tylko nie realizujecie obietnic wyborczych obniżenia podatków, ale, mało tego, wy te podatki podnosicie i wprowadzacie nowe, a zarzekaliście się jakiś czas temu, jak pamiętam, że tego nie zrobicie. Obiecaliście Polakom podniesienie kwoty wolnej do 8 tys. zł, co oznacza, że w kieszeniach polskich rodzin miało zostać 22 mld zł. Z tej obietnicy wycofaliście się, mówiąc, że kwota wolna będzie się zawierała w jednolitym podatku, który może kiedyś, może w 2018 r., wprowadzicie. Ale on ma być neutralny dla budżetu, ma się zamknąć na poziomie zero. Zabieracie polskim rodzinom te wirtualne 22 mld, obiecane 22 mld. Mało tego, nie waloryzujecie w tym roku ani kosztów uzyskania przychodów, ani kwoty wolnej, nie waloryzujecie progów podatkowych, czyli podnosicie PIT najzwyczajniej w świecie. Wzrośnie efektywna stopa opodatkowania. Mniej znaczy więcej tym razem, i to są wasze obietnice. W przypadku prowadzących działalność gospodarczą to w perspektywie dużo, dużo więcej.
(Poseł Rafał Wójcikowski: To samo robiliście przez 8 lat.)
Co robicie z VAT-em? Mam cytować panią premier? Co mówiliście przy okazji każdego budżetu od 2011 r.? Wy po prostu ten VAT podnosicie, ponieważ stawka podstawowa, zgodnie z obowiązującym prawem, od 1 stycznia 2017 r. wynosi 22%. Podnosicie wbrew wcześniejszym obietnicom, bo więcej znaczy mniej w tym przypadku.
(Głos z sali: Potrzebujemy.)
(Poseł Izabela Leszczyna: Wstyd, podnosiliście, panie pośle.)
Obiecaliście zniesienie podatku od kopalin czy tylko żartowaliście?
Wprowadziliście podatek bankowy? Dziś już nikt nie ma wątpliwości, kto go płaci. Polskie rodziny to czują - wyższe opłaty, marże, niższe oprocentowanie depozytów rodzin, dla których naprawdę te depozyty mają istotne znaczenie.
Upieracie się przy podatku od sprzedaży detalicznej, mimo braku podstawy prawnej zaplanowaliście dochody. Zapłacą oczywiście polskie rodziny, bo nie ma co się oszukiwać, to jest przerzucalny podatek, zapłacą polscy konsumenci.
Wreszcie: pecunia non olet, sięgacie po pieniądze z hazardu, liberalizujecie dostęp do hazardu, zwiększacie zakres usług i nie obchodzi was, że godzi to w podstawy bytu wielu polskich rodzin. Hazard naprawdę dewastuje. Jak nazwać to co robicie w systemie podatkowym? To jest w gruncie rzeczy rozbój na polskich rodzinach, rozbój w biały dzień.
Ale to nie wszystko, bo śrubujecie dochody podatkowe ponad miarę i tu przykład działań ministra energii wymuszających zwiększanie kapitałów zakładowych w spółkach po to, aby uzyskać dochody podatkowe kosztem dywidendy. To w gruncie rzeczy optymalizacja podatkowa, ale optymalizacja kosztem mniejszościowych akcjonariuszy. Doraźnie korzystna dla budżetu, ale czy w ten sposób chcecie zachęcać do inwestowania w polską gospodarkę? Czy tak chcemy tworzyć polski kapitał? Ciekaw jestem, nawiasem mówiąc, czy planujecie rozszerzenie tej formuły na inne spółki.
Wreszcie wzrosty dochodów podatkowych opierające się na uszczelnieniu systemu podatkowego. One, naszym zdaniem, są nierealne. Uszczelnianie systemu podatkowego to proces długotrwały. Dzisiejsze wzrosty to w dużej mierze efekt działań podjętych jeszcze przez poprzedni rząd w ramach programu przyjętego w 2014 r. Na efekty klauzuli, na efekty jednolitego pliku podatkowego, a zapisaliście w dyskrecjonalnych dochodach konkretne kwoty, trzeba będzie trochę poczekać, zwłaszcza że do tej pory nie uruchomiliście żadnego postępowania opartego na klauzuli, nie ma także w tej chwili żadnych instrumentów pozwalających na wykorzystanie jednolitego pliku kontrolnego. Do tego dochodzi jeszcze reforma administracji skarbowej i chaos, jaki ona wygeneruje, nie będzie sprzyjał poprawie efektywności administracji i z pewnością ściągalności podatków. Są one złe, niezrozumiałe dla przedsiębiorców, ale niezrozumiałe także dla pracowników tej administracji, generują niepewność i strach. Mało tego, nie boją się przestępcy, boją się tak naprawdę uczciwi podatnicy.
To nie jest z pewnością budżet na miarę oczekiwań Polaków. To także wykażą moje koleżanki i koledzy w kolejnych wystąpieniach. To budżet podwyższonego ryzyka. Nie możemy go poprzeć i w imieniu klubu Platforma Obywatelska wnioskuję o odrzucenie tego projektu w pierwszym czytaniu. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia