8. kadencja, 28. posiedzenie, 1. dzień (19-10-2016)
2. i 3. punkt porządku dziennego:
2. Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy budżetowej na rok 2017 (druk nr 881).
3. Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2017 (druk nr 917).Poseł Gabriela Masłowska:
Dziękuję, pani marszałek.
(Poseł Tadeusz Cymański: Gabrysia, trzymaj się.)
Panie Premierze! Wysoka Izbo! Bez względu na to, ile tutaj epitetów padło, epitetów i wróżb, to my robimy swoje.
(Poseł Tadeusz Cymański: Swoje.)
Panie premierze, my robimy swoje.
(Poseł Krystyna Skowrońska: Zadłużamy.)
Jednym z podstawowych celów polityki państwa jest poprawa zdrowia, związana z nim poprawa jakości życia, zapewnienie powszechnego dostępu do podstawowych, wysokiej jakości usług medycznych i zorganizowanie stabilnego systemu zdrowia. Prowadzona w ostatnich latach polityka zdrowotna państwa wymaga rewizji. Problemem jest niedofinansowanie - zwłaszcza podstawowej opieki zdrowotnej i ambulatoryjnej opieki specjalistycznej. Niskie nakłady na opiekę profilaktyczną mają negatywny wpływ zwłaszcza na stan zdrowia dzieci.
Wiele do życzenia pozostawia poziom nakładów na opiekę długoterminową. Ograniczenia te najbardziej dotykają rodziny o niskich dochodach, głównie rodziny wielodzietne, niepełne i rodziny emerytów. Zgodnie z badaniami prawie co czwarty potrzebujący opieki zdrowotnej mieszkaniec Polski doświadczył oczekiwania na wizytę od dwóch do kilkunastu miesięcy. Z powodu braku dochodów z konsultacji lekarskich nie mogło skorzystać od 11% do 17% obywateli. W Unii Europejskiej jest to od 4% do 9%. Według danych GUS-u 1/4 osób w gospodarstwach domowych nie miała możliwości skorzystania z konsultacji u lekarza specjalisty z powodów finansowych. Niepokojące jest to, że część rodzin była zmuszona do rezygnacji z niezbędnych, płatnych wizyt u lekarzy specjalistów. Takich rodzin z trójką dzieci jest ok. 10%. Jeśli chodzi o wizyty u lekarzy dentystów, to takich rodzin jest aż 14%. Chociaż w latach 2009-2015 te wskaźniki nieco się poprawiły, to nie było to skutkiem poprawy funkcjonowania państwa w zakresie polityki zdrowotnej, ale raczej poprawy sytuacji materialnej niektórych rodzin. Dlatego system opieki zdrowotnej był niezwykle krytycznie oceniany przez obywateli. Owszem, tworzono programy zdrowotne, ale nie szły za tym instrumenty, które służyłyby ich realizacji. Te oceny możemy znaleźć w opinii Najwyższej Izby Kontroli.
W ostatnich 25 latach zaszły znaczne zmiany polityczne i społeczne, a wraz z nimi zmienił się styl życia i pracy, relacje rodzinne i społeczne. Zaczęto odnotowywać wśród Polaków występowanie problemów ze zdrowiem, zwłaszcza psychicznym. Potrzebne są szerokie programy profilaktyczne dostępne w formie terapii, leczenia. Brak kadr, niesprawnie działający system kształcenia specjalizacyjnego - o czym wielokrotnie mówiłam podczas prac komisji w poprzednich latach, i nie tylko komisji - a także niewydolny system kształcenia przeddyplomowego, upadające szpitale powiatowe...
(Poseł Krystyna Skowrońska: I to się nie zmienia!)
...można powiedzieć: rozłożone, w katastrofalnej sytuacji - z takim bagażem problemów poprzedni rząd pozostawił Prawu i Sprawiedliwości realizowanie polityki zdrowotnej. I z takim bagażem problemów obecny resort zdrowia przystąpił do konstrukcji budżetu państwa na 2017 r.
Jak wynika z analizy projektu budżetu państwa na 2017 r., wydatki z budżetu państwa na ochronę zdrowia uległy zwiększeniu aż o 8,5% w stosunku do roku poprzedniego. Jest to ok. 9 mld zł. Uwzględniając natomiast wydatki z budżetu środków europejskich na ochronę zdrowia, zaplanowano środki w wysokości 9,5 mld zł - stanowi to 110% wydatków ujętych na ten cel w ustawie budżetowej na 2016 r. Oprócz tego zwiększeniu ulegną przychody Narodowego Funduszu Zdrowia, jak oceniamy, o ok. 70 mld zł.
O czym to świadczy? Świadczy to o tym, że rząd Prawa i Sprawiedliwości zamierza zmienić ten niekorzystny trend w ochronie zdrowia Polaków, że w tej trudnej sytuacji - rozłożonej służbie zdrowia i trudnej sytuacji budżetowej - rząd podejmuje ogromny wysiłek, aby zwiększyć nakłady na ochronę zdrowia, ponieważ to właśnie małe nakłady na ochronę zdrowia oraz brak kadr są podstawową przyczyną większości problemów w tym zakresie.
W stosunku do ustawy budżetowej na 2016 r. w projekcie ustawy na 2017 r. na uwagę zasługują następujące wydatki, które warto wyeksponować: wydatki przeznaczone na realizację projektu ˝75+˝ w wysokości 564 mln zł. Pewnie państwo się orientujecie, że wiele rodzin, a przede wszystkim rodziny wielodzietne, ma poważne ograniczenia z nabyciem leków, dotyczy to aż 60% rodzin z trójką dzieci. Ale szczególnie dotyczy to ludzi w podeszłym wieku, ludzi starszych, emerytów przekraczających wiek 75 lat. Tam ten wskaźnik zbliża się do 100 - muszą rezygnować z powodów finansowych z nabycia wielu leków koniecznych dla podtrzymania zdrowia. Dlatego dofinansowanie czy sfinansowanie z budżetu państwa w takim zakresie wydatków przekraczających 560 mln zł na zakup leków po to, żeby zabezpieczyć bezpłatne leki dla seniorów w 2017 r. - w obecnym roku jest to już 125 mln od 1 września - to wyzwanie ogromne, którego podjęcie nie miało dotychczas miejsca w Polsce. Realizacja tego będzie monitorowana, a ten program, jak relacjonuje Ministerstwo Zdrowia, będzie oczywiście rozszerzany. Planuje się, że dzięki zabezpieczeniu w projekcie budżetu państwa na 2017 r. kwoty 564,3 mln zł wydatki seniorów na leki refundowane spadną w tym roku o ponad 60%.
Kolejną kwestią wymagającą podkreślenia są wydatki przeznaczone na centra symulacji medycznych w wysokości 85 mln zł. Projekt ustawy budżetowej na rok 2017 zabezpiecza po raz pierwszy komplementarne zapewnienie wsparcia finansowego budowy centrów symulacji medycznych również z budżetu państwa.
Po trzecie, wydatki przeznaczone na realizację programu polityki zdrowotnej pn. ˝Program kompleksowej ochrony zdrowia prokreacyjnego w Polsce w latach 2016-2020˝ w wysokości 40 mln zł. Rok 2017 będzie pierwszym pełnym rokiem funkcjonowania tego programu, został on uruchomiony 1 września 2016 r. Program skierowany jest głównie do par pozostających w związku małżeńskim lub partnerskim, wcześniej niediagnozowanych w kierunku niepłodności, które mają problem z doczekaniem się potomstwa.
Po czwarte, wydatki przeznaczone na zabezpieczenie kwoty na zadania realizowane przez samorząd lekarski w imieniu państwa odpowiadającej rzeczywiście poniesionym kosztom i likwidującej ryzyko powstawania zadłużenia państwa wobec samorządu lekarskiego. To do roku 2016 nigdy nie miało miejsca, nigdy się nie zdarzyło.
Po piąte, wydatki przeznaczone na realizację zadań związanych ze zdrowiem publicznym w kwocie 79 mln zł, a także na przeprowadzenie szczepień ochronnych - kwota 161 mln zł - to następny element projektu budżetu państwa na rok 2017 w części dotyczącej ochrony zdrowia, który należy ocenić niezwykle pozytywnie. Podobnie wydatki przeznaczone na wprowadzenie systemu teleinformatycznego w sektorze zdrowia (IOWISZ) w wysokości 2,6 mln zł itd.
Na końcu warto wspomnieć, że w roku 2017 nastąpi częściowa realizacja zaleceń Najwyższej Izby Kontroli dotyczących zabezpieczenia środków na wynagrodzenia pracowników Ministerstwa Zdrowia pracujących do końca roku 2016 na umowach zlecenia. Od 2017 r. planuje się te umowy przekształcić na umowy o pracę.
Wysoka Izbo! Projekt budżetu państwa na rok 2017 w części dotyczącej ochrony zdrowia należy ocenić pozytywnie. Należy też podziękować kierownictwu resortu zdrowia za umiejętność i pogratulować tej umiejętności dostrzeżenia tych problemów i podjęcia wyzwań po to, aby je rozwiązać, bo jest rzeczą oczywistą, że stan zdrowia Polaków to podstawowy element polityki rodzinnej - polityka zdrowotna jest nieodłącznym elementem polityki rodzinnej - że zdrowa i wykształcona polska rodzina jest najlepszym, najbardziej efektywnym czynnikiem wzrostu gospodarczego. Dziękuję za uwagę. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia