8. kadencja, 28. posiedzenie, 3. dzień (21-10-2016)
33. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny (druk nr 878).
Poseł Monika Rosa:
Panie Marszałku! Szanowni Państwo! Wysoka Izbo! Każda zmiana Kodeksu karnego wymaga odpowiedzi na dwa pytania: czy przepisy są potrzebne oraz czy obecnie obowiązujące przepisy nie są w stanie zrealizować celu, którego osiągnięcie zakłada nowelizacja? W przypadku proponowanego projektu odpowiedź jest zdecydowanie twierdząca. Mowa nienawiści, szanowny panie pośle, nie służy wolności słowa. Mowa nienawiści jest zaprzeczeniem wolności słowa. Niszczy ją. (Oklaski) Mowa nienawiści nie jest polemiką, nie jest wyrażaniem poglądów. Mowa nienawiści nikogo nie przekona do innych poglądów. Niczemu nie służy. Mowa nienawiści sprowadza człowieka w całej jego złożoności, bogactwie do jednej cechy po to, żeby go upodlić, żeby go zniszczyć, żeby go obrazić, żeby mu zadać ból. To jest wszystko, co chce osiągnąć oprawca. Tak jak w przypadku innych sytuacji, kiedy sprawca chce skrzywdzić ofiarę, państwo nie może stać bezczynnie. I owszem, państwo daje ofierze możliwości obrony. Pokrzywdzony może wnieść pozew cywilny i może wnieść prywatny akt oskarżenia. Jeśli sprawca posunie się do obrażania ze względu na religię lub pochodzenie, ofiara może liczyć na to, że państwo stanie w jej obronie. Natomiast religia i pochodzenie to nie jest wszystko. Bo tu chodzi o to także, czy jesteśmy kobietą czy mężczyzną, ile mamy lat, czy jesteśmy w pełni sprawni, chodzi o nasze sprawy prywatne. Sprawcy uderzają w te rzeczy, ponieważ wiedzą, że to bardzo mocno zaboli. I tu państwo mówi tym ofiarom: Nic nie zrobię. Przyprowadź, ofiaro, swojego kata, postaw go przed nami, a my może wtedy pomożemy. Znajdź sprawcę, dostarcz go i może wtedy zajmiemy się sprawą. Szanowni państwo, szczególnie zwracam się z tym do posłów Prawa i Sprawiedliwości, bo myślę, że o mowie nienawiści wiecie bardzo dużo. Wiecie o niej, ponieważ jesteście często po prostu jej ofiarami. Na forach internetowych anonimowe osoby, internauci piszą o głupich babskach, o kalekach. O posłankach i posłach Nowoczesnej, moich koleżankach i kolegach, o mnie piszą jako o ścierwach i o szumowinach. I proszę mi wierzyć, że to nie są najgorsze przykłady. Ale nie będę innych przytaczać na potrzeby debaty parlamentarnej. I te słowa niczemu innemu nie służą poza tym, żeby zranić, żeby upodlić, żeby zadać ból. To nie jest polityka i to nie jest otwarta, nawet ostra walka polityczna. To nie jest realizacja wolności słowa. To jest niszczenie wolności słowa. A ta mowa nienawiści, szanowni państwo, nie zna ani granic, ani kordonów. I jest doświadczeniem chyba każdego posła. My sobie możemy powiedzieć, że to jest nasze ryzyko zawodowe, podjęliśmy się pewnej pracy, ale też jesteśmy uprzywilejowani, ponieważ mamy rodziny, które nas wspierają, mamy przyjaciół, którzy mówią nam: poradzicie sobie z tą sprawą, potrafimy współdziałać z mediami. W Warszawie prawników jest bardzo dużo, jest do nich blisko, do sądów także bardzo blisko. Możemy się nie przejmować.
Jednak to, że my tutaj możemy się nie przyjmować, nie oznacza, że to samo możemy powiedzieć innym obywatelom. To nie zwalnia nas z obowiązku empatii wobec tych, którzy sami sobie poradzić nie mogą. Bo kwestia mowy i przestępstw nienawiści dotyczy tysięcy ludzi w Polsce. Ludzi, którzy są poniżani i poniewierani ze względu na wiek, na płeć, na niepełnosprawność i na orientację seksualną. Ludzi, którzy nie potrafią sobie z tym poradzić, którzy nie mają prawników. Czasem nie mogą liczyć na swoich bliskich, a często to bliscy są ich katami. Ludzi takich jak np. niedołężny ojciec, który słyszy od swoich dorosłych dzieci, że jest starym darmozjadem i powinien zdechnąć, albo kobieta, która słyszy od pracodawcy, że jest durną babą, albo chłopak z prowincji, który na co dzień musi udowadniać swoją męskość, żeby nie okazać się po prostu pedałem. Żaden z nich nie wytoczy procesu cywilnego, nie złoży prywatnego aktu oskarżenia, nie zgromadzi sam wymaganego materiału dowodowego. Oni są, szanowni państwo, zostawieni sami sobie. I naszym obowiązkiem, obowiązkiem państwa, jest tym ludziom pomóc. Państwo musi na każdym kroku powtarzać: tak nie można, tak nie wolno. I to nie jest sprawa pomiędzy ofiarą a prześladowcą. To jest sprawa nas wszystkich.
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pytanie, jak zagłosujemy, nie jest tylko pytaniem o zmianę w prawie karnym, to jest pytanie o coś więcej, o to, czy mowa nienawiści skierowana przeciwko nam, posłom, na tyle zatwardziła nasze serce, że odmówimy prawa tym bezbronnym ofiarom, innym osobom do obrony, że nie zrozumiemy tego, jak oni się czują, czy uznamy, że tych ludzi państwo powinno jednak bronić (Dzwonek) całą swoją mocą, czy też zostawić ich samych sobie. Dziękuję. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia