8. kadencja, 28. posiedzenie, 3. dzień (21-10-2016)

33. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny (druk nr 878).

Poseł Krzysztof Paszyk (tekst niewygłoszony):

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu klubu Polskiego Stronnictwa Ludowego przedstawić nasze stanowisko wobec projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny.

    Głównym celem omawianego dziś projektu nowelizacji ustawy Kodeks karny jest zapewnienie skutecznej ochrony prawnokarnej przed przestępstwami motywowanymi uprzedzeniami z uwagi na płeć, tożsamość płciową, wiek, niepełnosprawność oraz orientację seksualną. Te kategorie maja być na mocy nowelizacji włączone w skład dotąd chronionych przed znieważeniem cech, takich jak: przynależność narodowa, etniczna, rasowa, polityczna, wyznaniowa lub bezwyznaniowość.

    Nie jest obecnie przestępstwem nawoływanie do nienawiści ze względu na płeć, orientację seksualną, tożsamość płciową i niepełnosprawność, a także nie jest przestępstwem znieważanie grupy ludności ze względu na te cechy osobiste. Należy podkreślić, że obecnie osoby dotknięte takim traktowaniem mogą dochodzić swoich praw z oskarżenia prywatnego. Pytanie: Czy takie rozwiązanie jest wystarczające w sytuacji, kiedy ktoś stosuje przemoc lub groźbę bezprawną wobec całej kategorii osób odznaczających się daną cechą? Przecież dyskryminując kogoś ze względu na podeszły wiek, de facto poniżamy wszystkich w podeszłym wieku, nie zaś tylko poszkodowanego.

    Na niedostateczną ochronę prawnokarną ofiar dyskryminacji zwróciły uwagę Polsce międzynarodowe organy ochrony praw człowieka. Wprowadzenie do Kodeksu karnego zmian w celu karania przestępstw z nienawiści jako aktów dyskryminacji i przemocy ze względu na orientację seksualną, niepełnosprawność i wiek zalecił Polsce Komitet Przeciwko Torturom. Komitet Praw Człowieka zarekomendował Polsce znowelizowanie Kodeksu karnego poprzez wprowadzenie do niego definicji mowy nienawiści i przestępstw z nienawiści ze względu na orientację seksualną lub tożsamość płciową oraz poprzez uznanie tych czynów za przestępstwa. Podobnie Komitet Praw Dziecka w swoich zaleceniach wymienił nowelizację Kodeksu karnego w celu uwzględnienia specyfiki mowy nienawiści i przestępstw motywowanych rasizmem i ksenofobią. Nie można pominąć faktu, że również Konwencja o prawach osób niepełnosprawnych, której jesteśmy stroną, nakłada na nas obowiązek ustanowienia skutecznego ustawodawstwa i polityk w celu zapewnienia, że przypadki wykorzystywania, przemocy i nadużyć wobec osób niepełnosprawnych będą identyfikowane, badane i, gdy to właściwe, ścigane. Na konieczność karania wspomnianych zachowań dyskryminacyjnych zwraca też uwagę Europejski Trybunał Praw Człowieka.

    Szanowni państwo, wszystko rozbija się o praktyczne zastosowanie proponowanych przepisów. Co konkretnie będzie już karane po wprowadzeniu nowych kategorii cech chronionych przed znieważeniem, a co będzie jeszcze dozwoloną, mieszcząca się w ramach cywilizowanego dyskursu krytyką? Tego dookreślenia, sprecyzowania nam brakuje. Tworzy się niezwykle pojemny przepis, w który będzie można wrzucić każdą wypowiedź, która nie będzie afirmacją wymienionych grup. Tego dotyczą nasze obawy. Czy nie wylejemy dziecka z kąpielą i, chcąc chronić godność kolejnych grup osób, nie pójdziemy za daleko w zawężaniu pola dozwolonej debaty?

    Godność każdego człowieka, bez względu na jego płeć, tożsamość płciową, wiek, niepełnosprawność oraz orientację seksualną, jest tak samo ważna i warta ochrony. Ale warta ochrony jest też swoboda wypowiedzi, również wypowiedzi niezbyt mądrych. Godząc się na wolność, godzimy się na istnienie w przestrzeni publicznej marginesu, któremu pewnie większość z nas nie podałaby ręki, z którym nie chciałaby mieć nic wspólnego.

    Szanowni posłowie wnioskodawcy, tzw. hejterzy nie przestaną istnieć, jeśli zamkniecie im usta. Co najwyżej jeszcze bardziej się zradykalizują, będąc pozbawieni głosu. Aż w końcu, zepchnięci na margines, eksplodują niemającą innego ujścia nienawiścią, jak Anders Breivik w Norwegii. Przypomnijmy, że Norwegia to kraj, gdzie panują bardzo wysokie standardy poprawności politycznej, a te standardy nie uchroniły Norwegii przed jedną z największych zbrodni z powodu ksenofobii.

    Wysoka Izbo, Klub Parlamentarny PSL wnioskuje o skierowanie projektu do dalszych prac w komisji.

Przebieg posiedzenia