8. kadencja, 28. posiedzenie, 3. dzień (21-10-2016)

31. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie przedstawionego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny oraz ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich (druk nr 846).

Poseł Kornelia Wróblewska:

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Przedstawiony projekt zmian w Kodeksie karnym jest w opinii Klubu Poselskiego Nowoczesna godny rozważenia. Rzeczywiście dobro małoletnich powinno być chronione w sposób wyjątkowy, bo każde przestępstwo poczynione na szkodę dziecka czyni w jego życiu ogromne spustoszenie. Pragnę jednak zwrócić państwa uwagę, że wszyscy właściwie karniści, zarówno w Polsce, jak i na świecie, od wielu lat głośno mówią, że to nie surowość kary odstrasza sprawców, tylko jej nieuchronność. Dlatego naszym głównym celem powinno być właśnie to odstraszanie i zniechęcanie potencjalnych sprawców, bo to są działania, które faktycznie wpływają na obniżenie przestępczości. Podkreślam to szczególnie mocno: tylko skuteczna prewencja uczyni nasze państwo bezpieczniejszym - Nowoczesna mówi o tym przy każdej okazji - prewencja, drodzy państwo, która poza swoją skutecznością jest mniej kosztowna i mniej bolesna dla społeczeństwa.

    Nasze wątpliwości budzi druga część projektu - zmiana w art. 240 Kodeksu karnego, a mianowicie poszerzenie katalogu karalności za niezawiadomienie o przygotowaniu, usiłowaniu lub popełnieniu przestępstw wymienionych w zmienianym przepisie. Dotychczas katalog ten składał się z najcięższych przestępstw. Teraz wnioskodawca chce dodać również przestępstwa, nazwijmy to, średniego kalibru. Nasze pytanie brzmi: Czy jest to potrzebne? Przecież zgodnie z treścią przepisu art. 304 Kodeksu postępowania karnego każdy, kto dowie się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu, ma społeczny obowiązek zawiadomić o tym prokuratora lub policję. Czy naprawdę chcemy karać ludzi za niezawiadomienie? Powinniśmy edukować społeczeństwo, że zawiadamianie o przestępstwie to nie donosicielstwo. Ale żądanie, by obywatele pod groźbą kary zawiadamiali służby o tym, co widzieli lub słyszeli, jest w naszej opinii błędem. Szczególnie gdy mamy do czynienia z przestępstwami na szkodę najbliższych. Przepis dodanego § 2a wprowadza co prawda okoliczność wyłączającą odpowiedzialność karną pokrzywdzonego za niezgłoszenie przestępstwa na swoją szkodę, jednak nie bierze pod uwagę osób najbliższych. Często z bardzo różnych powodów osoby pokrzywdzone nie chcą zgłaszać przestępstw, a rodziny, szanując ich wolę, także tych przestępstw nie zgłaszają. Oczywiście sprawca w takiej sytuacji naszą decyzją może uniknąć kary, ale często zgłaszanie przestępstwa może czynić większe spustoszenie w psychice pokrzywdzonego, spowodować jego dodatkowe, niepotrzebne cierpienie, szczególnie przy przestępstwach o charakterze seksualnym. Musimy poważnie przemyśleć ten przepis. Polska nie może się stawać państwem policyjnym. Ludzie powinni mieć wolny wybór także w takich kwestiach. A jeżeli już nie wszyscy obywatele, to przynajmniej rodzina. Nowoczesna zgłosi w pracach komisji poprawki łagodzące skutki tego projektu.

    I na koniec taka moja osobista refleksja. Czemu tak naprawdę teraz pan prezydent się nad tym pochyla? I czemu problem dobra dzieci spłycamy tylko do prawa karnego? Karaniem nie rozwiążemy problemu patologii w rodzinach. Karaniem nie pomożemy matkom uciekającym z dziećmi od domowych oprawców. Karanie, panie prezydencie, to była dobra metoda, ale w poprzednim ustroju, gdy milicja pałką rozwiązywała problemy. Czy te przepisy oznaczają, że pan prezydent powoli, małymi kroczkami, takimi dobrozmianowymi projektami chce wprowadzać państwo policyjne? Gdzie projekt prawdziwej pomocy polskiej rodzinie? Apeluję do rządu i do pana prezydenta. Jeżeli naprawdę chcecie państwo pomóc polskim rodzinom, to dajcie więcej pracy pomocy społecznej, a nie sądom. Dajmy ludziom pomoc, a nie zaostrzone kary, bo niedługo każde przestępstwo będzie się kończyć dożywociem. Bardzo dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia