8. kadencja, 29. posiedzenie, 1. dzień (03-11-2016)
12. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Polityki Społecznej i Rodziny o rządowym projekcie ustawy o wsparciu kobiet w ciąży i ich rodzin "Za życiem" (druki nr 968 i 970).
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Krzysztof Michałkiewicz:
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Nie ukrywam, że z dużym zainteresowaniem czekałem na posiedzenie komisji, a także na tę debatę w Sejmie z tego względu, że my, politycy, wszyscy powinniśmy się czuć odpowiedzialni za to, że przez ostatnich 25 lat, jeżeli chodzi o osoby niepełnosprawne, rodziny z dzieckiem niepełnosprawnym, z osobą niepełnosprawną - to, że te osoby mają mieć specjalną opiekę ze strony państwa, jest zapisane w konstytucji, a także m.in. w ustawie z 1993 r. o obowiązku, który spoczywa na władzy publicznej - nie potrafiliśmy stworzyć systemu, który dawałby bezpieczeństwo matkom, rodzinom z dzieckiem niepełnosprawnym, z osobą niepełnosprawną. Uważam, że wszystkie ekipy, które rządziły po 1989 r., są odpowiedzialne za to, że ciągle często matka, rodzice, rodzina w sytuacji, gdy pojawia się dziecko niepełnosprawne, zostają sami, szukają pomocy, szukają bardzo często rehabilitacji, lekarza, wsparcia, a my dyskutujemy tutaj o rzeczach, które niekoniecznie odnoszą się do tej ustawy.
Słuchałem tej dyskusji i czekałem na tę dyskusję, żeby zapisać pomysły, rozwiązania, oczekiwania co do tego programu, który chcemy, pani premier, rząd chce przygotować do 31 grudnia. Oczywiście ustawa, o której dzisiaj dyskutujemy, powstała po to, żeby rodziny, dzieci niepełnosprawne, rodziny z dzieckiem niepełnosprawnym nie musiały dalej czekać, żeby od 1 stycznia miały szansę na wsparcie, na pomoc. Natomiast ponieważ trwa równolegle debata nad budżetem, oczywiście takie przygotowanie ustawy, wpisanie w tę ustawę, że powstanie program, daje szansę na szybkie przygotowanie odpowiednich rozwiązań, ale także zabezpieczenie finansowania tych rozwiązań.
Oczywiście w tych rozwiązaniach jest dużo, dużo więcej. Poza tym nie ukrywam, że państwo muszą pamiętać, że Polska podpisała Konwencję o prawach osób niepełnosprawnych. Wszyscy obywatele polscy mają określone prawa. Te same prawa przysługują w pełni osobom niepełnosprawnym. Chodzi tylko o to, żeby je wdrożyć, udostępnić możliwość skorzystania z praw, które mają osoby niepełnosprawne, żeby mogły z nich korzystać.
Oczywiście osoby niepełnosprawne są w pełni obywatelami, mają różne potrzeby. Oczywiście we wszystkich pracach, które państwo podejmujecie, które podejmujemy jako Wysoka Izba, powinniśmy pamiętać o osobach niepełnosprawnych i ustawach dotyczących kultury, sportu, edukacji i infrastruktury. Tak naprawdę wszędzie są potrzeby i oczekiwania osób niepełnosprawnych.
Państwo zapominacie, że osoby niepełnosprawne często mają sporo czasu, a ta debata jest transmitowana w Internecie. Rodziny osób niepełnosprawnych słuchają, co ich przedstawiciele w tej Najwyższej Izbie mają im do zaproponowania, co należałoby zaproponować, żeby ten program, który zostanie przygotowany, był pełny, skuteczny, dobry.
Proszę państwa, mówiliście tutaj o niektórych kwestiach, które były wcześniej rozwiązywane. Oczywiście, że tzw. becikowe wprowadzono w 2006 r. Przecież uchwalały to PiS, Platforma i LPR. To przecież państwo wprowadzaliście świadczenie pielęgnacyjne, które dzieliło opiekunów osób niepełnosprawnych i różnie ustawiało ich finansowo. To za państwa czasów Trybunał Konstytucyjny mówił, że trzeba wyrównać to świadczenie. Państwo nie wykonaliście tego wyroku trybunału, on ciągle czeka na realizację.
Wysoka Izba w tym roku przyjęła już trzy ustawy, które spełniają postulaty rodziców osób niepełnosprawnych, które strajkowały tu, w Sejmie. My, państwo i ja, przyjęliśmy trzy ustawy, spełniliśmy trzy postulaty. To nie jest tak, że tylko ta ustawa dotyczy osób niepełnosprawnych. Wszystko, co robimy w Sejmie, dotyczy osób niepełnosprawnych. Natomiast rodziny osób niepełnosprawnych oczekują na szacunek, na zainteresowanie, na wsparcie. Nie rozumiem, co panowie i państwo mówią o tym jednorazowym zasiłku w wysokości 4 tys. zł. Rodzice dzieci niepełnosprawnych korzystają z całego szeregu świadczeń. Tam są także świadczenie pielęgnacyjne - 1300 zł, świadczenie 500+, które wprowadziliśmy w tym roku, świadczenie macierzyńskie, tam jest tzw. becikowe, są różne świadczenia, różnie wyglądające i nikt nie zarzuca państwu, którzy wprowadzaliście niektóre z tych świadczeń, że chcieliście kogokolwiek przekupić. Nie - chcieliście wesprzeć rodzinę, która jest w trudnej sytuacji, bo wiadomo (Oklaski), że rodziny z dzieckiem niepełnosprawnym są najbardziej oprócz rodzin wielodzietnych narażone na ubóstwo, na biedę, na trudne warunki materialne. I uważam, że każde wsparcie dla tych rodzin jest czymś, z czego powinniśmy być dumni i zadowoleni. Jeżeli rodzice dowiedzą się, że urodziło im się dziecko niepełnosprawne... i dzisiaj w komisji, i wcześniej w Internecie o tym czytałem - matka dziecka niepełnosprawnego, która mówiła, że to dla nich jest koło ratunkowe, żeby w tych pierwszych momentach móc zapłacić za taksówkę, pojechać do rehabilitanta czy do specjalisty, kupić dodatkowe wyposażenie do pokoiku dziecięcego.
(Poseł Ewa Lieder: Co dalej?)
Czy coś złego jest w tym, że jeżeli sytuacja rodziny z dzieckiem niepełnosprawnym wymaga dodatkowych nakładów, to proponujemy, żeby było dodatkowe świadczenie? Ja tego nie rozumiem, naprawdę. (Oklaski)
Od 25 lat pracuję z osobami niepełnosprawnymi. Oczywiście jest tak, jak państwo mówią: często posiadanie dziecka niepełnosprawnego jest ogromną udręką dla tych ludzi, dodatkowym kłopotem. Ale także pamiętam sytuacje - i słuchając państwa, przypominałem to sobie - gdy widziałem rodziców dziecka niepełnosprawnego dumnych ze swojego dziecka, gdy widziałem osoby niepełnosprawne szczęśliwe. To nie jest rzeczywistość czarno-biała. Natomiast to, żeby ta sytuacja była jak najlepsza, żeby te osoby nie zostały same, zależy też od nas, od tego, jak będziemy traktować nasze obowiązki w Sejmie, czy będzie tak, jak często się zdarzało, że w przypadku ustaw, które dotyczyły osób niepełnosprawnych, Izba głosowała jednogłośnie. Tego typu ustawy w poprzedniej kadencji i jeszcze wcześniej były wyjątkowo przegłosowywane przez całą Izbę, wszyscy byli za, bo dla wszystkich powinno być czymś oczywistym, że państwo, że Sejm, że rząd w sposób szczególny powinny otoczyć opieką osoby niepełnosprawne, rodziny z dzieckiem niepełnosprawnym, rodziny z osobą z niepełnosprawnością.
Proszę państwa, ten temat wymaga poważnej debaty, poważnej refleksji. Dzisiaj o tym mówił pan poseł Piechota, jeden z niepełnosprawnych posłów - w każdej kadencji są posłowie niepełnosprawni w tej Izbie - apelował o poważną debatę. Czy to, co słyszeliśmy przez ostatnią godzinę czy dwie w trakcie tej debaty, to była poważna troska o wsparcie rodzin i osób z niepełnosprawnością? Apeluję: jesteśmy otwarci na pozytywne propozycje, będziemy przygotowywać kompleksowy program wsparcia dla rodzin z osobą niepełnosprawną, wszystkie pomysły na pewno uwzględnimy. I w komisji, i tutaj to wszystko, co było pozytywne, skrzętnie notowaliśmy i będziemy starali się to wprowadzić.
Nie jest tak, że ta ustawa nie była konsultowana ze środowiskiem osób niepełnosprawnych. Przed chwileczką dzwonił ojciec Filip, założyciel hospicjum im. Małego Księcia w Lublinie, który tydzień temu, gdy miałem do niego przyjechać, zorganizował spotkanie wszystkich hospicjów perinatalnych z całej Polski. Przyjechali ludzie z 12 hospicjów, 14 ich jest w Polsce. Tam było tak, że rodzina dziecka niepełnosprawnego także dzieliła się swoim doświadczeniem z sytuacji, którą przeżyła, tym, jak sobie z tą sytuacją poradziła. Staram się być w takich miejscach, także jutro, jadąc do domu, zajrzę do ośrodka dla dzieci niepełnosprawnych, żeby nie stracić czucia, żeby nie stracić z pola widzenia tego, czego te osoby, te rodziny potrzebują. A one potrzebują naprawdę naszego zainteresowania, a nie walki ideologicznej czy politycznej. To nie tutaj, nie przy tym temacie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia