8. kadencja, 29. posiedzenie, 1. dzień (03-11-2016)
4. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki oraz niektórych innych ustaw (druki nr 851 i 964).
Poseł Jerzy Jachnik:
Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Otóż projekt i złożone do tego projektu poprawki wskazują po prostu, po raz kolejny dowodzą, że system ustawodawczy Sejmu jest zły. Nie bardzo jestem w stanie zrozumieć, dlaczego do projektu, który został przygotowany przez stronę rządową, zaraz na początku procedowania w komisji zgłoszono sześć czy siedem poprawek, które ten projekt psuły, a nie naprawiały. Pomijam już fakt, że w samym projekcie mamy w zasadzie trzy tematy: przewlekłość postępowań, jawność oświadczeń i prawo prokuratora do wycofywania, nawet po zapadnięciu wyroku, aktu oskarżenia, co jest równoznaczne z uchyleniem wyroku. Otóż, może po kolei.
Panie ministrze, jeśli chodzi o fragmentaryzację postępowań, to tę zmianę oceniamy przy przewlekłości postępowań jako pozytywną, ale jak się zdaje, ministerstwo nie zrozumiało intencji orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.
(Poseł Andrzej Matusiewicz: Praw człowieka.)
Pozwolę sobie je zacytować, bo jest ono istotne. Pierwszą przyczyną jest niestosowanie się przez polskie sądy do linii orzeczniczej Trybunału w zakresie oceny rozsądnej długości postępowania, w szczególności jego wyroków uznających, że okres, jaki należy uwzględnić, obejmuje całość postępowania krajowego. W tej kwestii również można ten projekt ocenić pozytywnie. Zresztą dużo bałaganu narobił w tej sprawie Sąd Najwyższy, który zmieniał linię orzeczniczą i dopiero po zasygnalizowaniu przez Trybunał europejski w 2013 r. podjął uchwałę, która ten okres w sposób klarowny podała.
Drugą kwestią - o której państwo nie mówicie, a wręcz przeciwnie, ten projekt został zepsuty w tym zakresie - związaną z praktyką i częściowo wynikającą z praktyki ograniczonej, fragmentarycznej oceny długości postępowania, jest niestosowanie przez polskie sądy standardów wystarczającego zadośćuczynienia, które może zostać zasądzone na rzecz strony przez sąd krajowy z tytułu naruszenia prawa do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. Otóż wyrok w sprawie Rutkowski i inni zapadł w tych dwóch sprawach. Państwo w tym momencie obniżacie jeszcze kwotę zadośćuczynienia i wyraźnie zadośćuczynienie ograniczacie. A zatem w tym zakresie klub Kukiz’15 nie poprze tego projektu.
Jeśli chodzi o jawność oświadczeń, nie mamy nic przeciwko jawności, jesteśmy za jawnością życia publicznego, ale z całą pewnością, panie ministrze, nie rozwiąże to sprawy korupcji, tak jak i obecna skarga nie przyspieszy postępowań.
Najgorsza sytuacja jest z tematem trzecim, czyli możliwością ingerencji prokuratora w proces karny, bowiem wchodzi się w niezależność sądowniczą. To po pierwsze. Po drugie, państwo kompletnie nie liczyliście się z opinią Sądu Najwyższego, w której zwrócono uwagę na to, że Kodeks postępowania karnego zmieniał się wielokrotnie, zatem nie odnosimy go w ogóle do daty. Wiemy też, że procesy karne w Polsce trwają 15-16 lat. Zatem Kodeks karny ulegał i w 2007 r., i w 2003 r. bodajże, i chyba w 2009 r. zmianie, o którą chodzi. Nie ma sprecyzowania daty i że jest to przepis epizodyczny, że będzie on obejmował określony czas, on może jeszcze obejmować 20 lat. A zatem już samo dawanie władzy prokuratorowi, że może taki akt oskarżenia wycofać, jest błędem, jest niezgodne z konstytucją co do niezawisłości sądownictwa w Polsce.
Panie ministrze, zastanawiam się, czemu ma służyć w ogóle ta ustawa, bo tak na dobrą sprawę nie widzę jej pozytywów, poza jednym - dla jednych będą pozytywy, dla drugich negatywy - jawnością oświadczeń sędziów ze względu na jawność życia publicznego. Tylko w tym zakresie, nic innego, ponieważ korupcję zwalcza się innymi metodami, takimi jak: wpływ kontroli społecznej na wymiar sprawiedliwości, prawidłowe działanie i zdobywanie dowodów przez organy ścigania, przygotowywanie akt. Radzę porównać akta sądowe z 10-15 lat wstecz, kiedy były one jasne, klarowne, gdy przychodziły z prokuratury i sądowi łatwo było w tej sprawie orzekać, z dzisiejszymi, które sprowadzają się do tego, że jak prokuratura nie wie, co ma zrobić, bo niestety ma słabych fachowców albo nie chce jej się pracować, to kseruje tony akt i wysyła je do sądu i niech sąd się męczy. (Dzwonek) W ten sposób nie przyspieszymy żadnego postępowania. W związku z powyższym będziemy przeciwko tej ustawie. Dziękuję. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia