8. kadencja, 29. posiedzenie, 1. dzień (03-11-2016)
4. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki oraz niektórych innych ustaw (druki nr 851 i 964).
Poseł Andrzej Matusiewicz:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Chciałbym się odnieść do niektórych wypowiedzi dotyczących wystąpień klubowych. Z jednej strony padają zarzuty, jeżeli chodzi o to, że wreszcie jest unormowana skarga na przewlekłość postępowania w sposób zgodny z zaleceniami Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Państwo często powołujecie się na orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, a jak jest inicjatywa rządowa, która wychodzi naprzeciw temu - bo przecież wyrok w sprawie Rutkowski przeciwko Polsce zapadł w lipcu 2013 r. i poprzednio rządzący, mający większość parlamentarną, mogli te przepisy zmienić, a nie zrobili od czasu wydania tego wyroku nic, nie podjęli żadnej inicjatywy ustawodawczej - to zarzuty są głównie takie, że nasze postępowanie dotyczące skargi na przewlekłość postępowania zawiera tzw. fragmentaryzację, jeżeli chodzi o etapy tego postępowania. Bo czasem, jeżeli chodzi o sprawy karne, ta przewlekłość jest na etapie postępowania przygotowawczego, wynika to również z długiego oczekiwania na różnego rodzaju opinie biegłych, ekspertyzy, opinie instytutów medycznych. Nieraz czeka się 2-3 lata w czasie postępowania przygotowawczego, ale również na etapie postępowania sądowego, jeżeli takie dowody są dopuszczane, też ma to miejsce. Wiele takich przykładów można by podać również dla praktyków, np. że w Wojskowym Sądzie Okręgowym w Warszawie nie tak dawno czekało się na uzasadnienie wyroku przez rok. Nie było żadnych konsekwencji służbowych w stosunku do tego sędziego, który przez rok pisał uzasadnienie wyroku.
Jeżeli chodzi o zasadę jawności oświadczeń majątkowych sędziów, to przypomnę, że władza sądownicza jest też władzą publiczną, a chodzi również o transparentność i przejrzystość jej działania. Jeżeli już są oświadczenia majątkowe i od wielu lat dotyczy to przedstawicieli władzy ustawodawczej i wszystkich organów przedstawicielskich w organach samorządu terytorialnego, dotyczy to prokuratorów, to dlaczego ma nie dotyczyć sędziów? Przecież zdecydowana większość sędziów, a jest ich ponad 10 tys., jeżeli chodzi o sędziów sądów powszechnych, to są ludzie bardzo uczciwi i zaangażowani w pracę sędziego, w służbę sędziego. Oni na pewno nie mają żadnych obaw co do tego. Do tej pory składali takie oświadczenia i one były sprawdzane przez urząd skarbowy. Jeżeli one będą jawne dla wszystkich obywateli, to tym bardziej na pewno ich autorytet zostanie wzmocniony, i to jest właśnie budowanie zaufania do władzy sądowniczej. Te przepisy ustawy taką rolę spełniają, niestety przedstawiciele klubów opozycyjnych tego nie dostrzegają.
I kolejna sprawa, która jest sprawą kontrowersyjną, to jest uprawnienie prokuratora do składania wniosku o uchylenie. Przypomnę, że ma to charakter epizodyczny, dotyczy to tych spraw, które zostały wszczęte przed wejściem w życie tych przepisów, dotyczy to skierowania aktów oskarżenia, wniosków o wydanie wyroku skazującego, gdzie nieraz dochodziło do uzgodnień między oskarżonym, obrońcą i oskarżycielem publicznym, i sąd się na to godził, wielokrotnie z pominięciem pokrzywdzonego. Były również wnioski o warunkowe umorzenie na etapie postępowania sądowego, choć te przesłanki nie zawsze istniały, a szczególnie po stronie podmiotowej dotyczącej oskarżonego. Wydaje się, że zasadne jest, żeby otrzymać takie instrumenty i sprawdzić wiele tych tak zakończonych postępowań, bo nie ma możliwości w większości przypadków stosowania nadzwyczajnych środków zaskarżenia czy to w postaci wznowienia postępowania, czy w postaci kasacji w postępowaniu karnym. Dziękuję bardzo.
Przebieg posiedzenia