8. kadencja, 29. posiedzenie, 1. dzień (03-11-2016)

6. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (druki nr 792 i 957).

Poseł Mirosław Maliszewski:

    Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Stanowisko Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego wobec tego projektu jest w miarę pozytywne, tzn. uważamy, że ten projekt powinien być procedowany. Natomiast ten projekt ma w naszej ocenie chyba więcej wad niż zalet. Przedmówcy już o tym mówili. ˝W miarę pozytywne˝, tzn. mieliście państwo dobre intencje, natomiast wykonanie nie do końca potwierdza te intencje albo je wyraża.

    Obserwujemy oczywiście takie trendy w Polsce i w Europie, nazywamy je często patriotyzmem konsumenckim, patriotyzmem regionalnym, lokalnym, gdzie obywatele chcą jeść żywność pochodzącą z danego terenu, wyprodukowaną w danym kraju, z tego terenu, gdzie mieszkają. Taki trend jest zresztą dostrzegany w prawodawstwie unijnym, bo przecież mamy kilka znaków, które mówią o ochronie oznaczenia geograficznego czy nazwy pochodzenia. Jeżeli będziemy się odnosić do tego patriotyzmu, warto jednak zwrócić uwagę też na to, czym przede wszystkim - czy to w Polsce, czy w innym kraju europejskim, czy na świecie - kieruje się konsument, wchodząc do sklepu czy do miejsca sprzedaży, wybierając produkt. Otóż, po pierwsze, decyduje się na kupno tego produktu, biorąc pod uwagę cenę. To jest pierwszy parametr, który jest brany pod uwagę. Dopiero na drugim miejscu jest parametr jakości. Na trzecim inne parametry, np. wizualne, gdzieś tam daleko smak, a na końcu dopiero z jakiego kraju ten produkt pochodzi. Ale to wynika z naszej pozytywnej oceny intencji. Warto jednak ten trend zmieniać, mówiąc wyraźnie konsumentowi, co je. Zresztą możemy podać przykład, kiedy przez Rosję zostało wprowadzone embargo, była ogólnopolska akcja wspierająca polskich sadowników, akcja ˝Jedz jabłka˝. I to rzeczywiście przełożyło się na wzrost konsumpcji, ale przez miesiąc czy przez dwa, czy przez trzy. Dzisiaj już każdy o tym zapomniał i każdy, idąc do sklepu, wybiera jabłka przede wszystkim te, które są tańsze, a nie te, które są polskie. A my wygrywamy tę rywalizację, dlatego że oferujemy jabłka tańsze. I o tych dobrych intencjach chyba tyle.

    Natomiast teraz o tym, jakie wady ma ten projekt. Przede wszystkim jest to nieścisła regulacja, tzn. ona powoduje, że niejako na boku mogą być sprzedawane pod tym symbolem produkty nieznanego pochodzenia, z nieznanych surowców, nieznanej jakości. Bo system kontroli, który w tej ustawie jest powierzony Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, jest nieszczelny, bo inspekcja nie ma ani tylu urzędników, ani tylu inspektorów, ani takich struktur, aby mogła spowodować skuteczną kontrolę, czy w danym zakładzie wędliniarskim kiełbasa jest wykonywana tylko z półtuszy pochodzących z polskiej świni, czy czasami nie z duńskiej. Bo one raczej naprzemiennie wiszą na hakach w chłodni i dopiero później trafiają do produkcji kiełbasy. Czy nawet chleb - nie jesteśmy dzisiaj w stanie powiedzieć, czy on będzie wyprodukowany z mąki pochodzącej z Polski, czy z mąki z Ukrainy. I żaden inspektor jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych nie będzie w stanie tego udowodnić ani temu zaprzeczyć. A więc jest obawa, że za sprawą tego znaku nie będziemy informowali konsumentów, ale dezinformowali, i tak naprawdę ci, którzy będą chcieli na tym osiągnąć zysk, to nie będą polscy rolnicy ani polscy przedsiębiorcy, a chcielibyśmy przecież, żeby za sprawą tej ustawy przede wszystkim zysk odnieśli polscy producenci, także polscy rolnicy. Zresztą o tym w uzasadnieniu się mówi, ale tego zysku potencjalnie nie widać. Trzeba by się też zastanowić, dlaczego w tej ustawie nie ma przewidzianych środków na promocję tego znaku, na poinformowanie konsumentów, że jak kupisz produkt z takim znakiem, to na pewno sięgniesz po polską żywność, żywność dobrej jakości, żywność, która cię zadowala.

    I to są te wady, które w tym projekcie widzimy, a ich jest jeszcze więcej. Ten projekt, jeszcze raz to podkreślę - mimo że posiada dobre intencje - to jest projekt mający raczej charakter projektu napisanego na potrzeby polityczne, nie inaczej. Ja nie widzę tego, mówię szczerze, żeby ten projekt przełożył się na wzrost dochodów tych, którzy operują w Polsce na rynku żywnościowym, Polaków i polskich firm, polskich rolników. Ten projekt jest nieszczelny - już kiedyś było wiele pomysłów na to, aby promować polską żywność, tych znaków było co niemiara, dzisiaj nawet niektóre marki sklepowe promują swoje produkty, pisząc, że to jest produkt polski. A więc raczej to spowoduje dezorientację niż zapewni rzeczywiste informowanie konsumentów o produkcie.

    Wydaje się, że należałoby oczekiwać od partii rządzącej, żeby poświęciła dużo więcej uwagi uzyskaniu wyższych cen za produkty rolne przez polskich rolników, nie tą metodą ani nie tą drogą, bo dzięki temu projektowi sytuacja polskich rolników się nie poprawi. Ona na pewno się nie zmieni za sprawą tego projektu.

    Jeszcze raz to podkreślę: konsument, idąc do sklepu, wybiera przed wszystkim produkt, który jest produktem tańszym. Trzeba spowodować, żeby polska żywność nadal, tak jak to było do tej pory, co państwo wielokrotnie kwestionujecie, także na rynkach zewnętrznych wygrywała. Ona wygrywała nie tylko jakością, ale także ceną produktu, i w tym kierunku powinno iść prawodawstwo. Przez ten rok takiego projektu nie widziałem, bo przeważnie to były projekty kadrowe pozwalające zamienić nieswoich na swoich w poszczególnych instytucjach. Niemniej, widząc te wady, warto (Dzwonek) nad tym projektem pracować, aby coś takiego nawet wprowadzić do porządku prawnego, bo wasza władza się niedługo skończy...

    Wicemarszałek Ryszard Terlecki:

    Bardzo dziękuję.

    Poseł Mirosław Maliszewski:

    ...i ci, którzy przyjdą, będą mieli gotowy projekt i będą mieli co poprawiać. Może wtedy zrobią z tego rzeczywistą markę polskiej żywności. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia