8. kadencja, 29. posiedzenie, 1. dzień (03-11-2016)

7. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o poselskim projekcie ustawy o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego (druki nr 880 i 920).

Poseł Kamila Gasiuk-Pihowicz:

    Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Możecie każdą ustawę w sprawie Trybunału Konstytucyjnego przegłosować, ale od 12 miesięcy nie udało wam się nikogo przekonać, że chcecie cokolwiek naprawiać. Ani polskich prawników, ani prawników europejskich, nawet własnych wyborców nie jesteście w stanie do tego przekonać. Celem stało się po prostu zamęczenie opinii publicznej tematem Trybunału Konstytucyjnego.

    Przygotowana przez was ustawa o statusie sędziów trybunału to nie tylko polityczna smycz, na której PiS chce trzymać trybunał, ale to również niewyczerpana kopalnia prawnych bubli. Studenci prawa przez dekady będą się uczyli na projektach PiS, jak nie należy pisać prawa. Wymienię tylko najważniejsze, zaczynając od świeżo zidentyfikowanych. Oto siedem najważniejszych bubli prawnych tej ustawy oraz przepisów biorących trybunał na polityczną smycz.

    Po pierwsze, nadanie Zbigniewowi Ziobrze jako ministrowi sprawiedliwości prawa do natychmiastowego usunięcia od orzekania dowolnego sędziego Trybunału Konstytucyjnego. O tym dotąd nie mówiło się, ale takie będą konsekwencje wykorzystania z pozoru niewinnie wyglądającego art. 30 projektu. Przewiduje on, że w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio m.in. przepisy o ustroju sądów powszechnych, a to oznacza, że Zbigniew Ziobro jako minister sprawiedliwości nie tylko może wystąpić o wznowienie postępowania dyscyplinarnego, ale również może na podstawie art. 130 ust. 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych zarządzić natychmiastową przerwę w czynnościach sędziego, np. w sytuacji gdy ze względu na rodzaj czynu dokonanego przez sędziego powaga sądu lub istotne interesy służby wymagają natychmiastowego odsunięcia go od wykonywania obowiązków służbowych. To znakomite pole do nadużyć politycznych ze strony PiS w stosunku do sędziów trybunału. Nadużywanie i łamanie przepisów przez polityków PiS-u obserwowaliśmy przecież wielokrotnie.

    Po drugie, prawnym bublem jest uniemożliwienie byłym sędziom trybunału, zazwyczaj wybitnym przedstawicielom polskiej nauki prawa, zasiadania w międzynarodowych organach prawnych. To wynika z art. 33 ust. 3 projektu, który zakazuje sędziom w stanie spoczynku podejmowania dodatkowego zatrudnienia, z wyjątkiem zatrudnienia w charakterze pracownika naukowo-dydaktycznego. Jednym słowem: albo uczelnie, albo nic. Być może taki zakaz leży w interesie PiS, ale z całą pewnością nie leży w interesie Polski.

    Po trzecie, prawnym bublem mającym na celu podporządkowanie trybunału PiS-owi jest próba zamknięcia ust byłym sędziom trybunału pod groźbą utraty świadczeń przewidzianych dla sędziego w stanie spoczynku. Takie konsekwencje kryją się w art. 33 ust. 1 projektu, który stanowi, że sędzia trybunału w stanie spoczynku nie może prowadzić działalności publicznej niedającej się pogodzić z zasadami niezależności sądów i niezawisłości sędziów. Sędziowie w stanie spoczynku jako wybitni przedstawiciele środowiska prawniczego niejednokrotnie komentowali procedowane w parlamencie rozwiązania prawne. PiS najwyraźniej nie może tego znieść, że wybitne autorytety prawnicze obnażają niedoskonałość przygotowanych przez rząd i większość parlamentarną projektów ustaw.

    Po czwarte, prawnym bublem mającym na celu podporządkowanie trybunału PiS-owi jest próba sprzecznego z prawem zalegalizowania panów Henryka Ciocha, Lecha Morawskiego i Mariusza Muszyńskiego jako sędziów trybunału, w sytuacji gdy wskazane osoby nie mogły zostać wybrane do trybunału w dniu 2 grudnia 2015 r., gdyż w tym czasie wszystkie stanowiska w trybunale były obsadzone. (Oklaski)

    (Poseł Stanisław Piotrowicz: Bzdura.)

    Pomimo jednoznacznego i ostatecznego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego przedstawiciele PiS jednak usiłują ponownie wprowadzić do biegu prawnego przepis, który właśnie wbrew art. 194 konstytucji stanowi, że to nie wybór sędziego przez Sejm, lecz złożenie przysięgi wobec prezydenta jest aktem konstytuującym obsadzenie danego stanowiska sędziowskiego w trybunale. Tymczasem prezydent Duda nie miał prawa podważyć legalności wyboru trzech sędziów dokonanego przez Sejm poprzedniej kadencji i miał obowiązek odebrać ślubowanie od nich, a nie od trzech pomazańców Jarosława Kaczyńskiego. Brak wykonania ciążącego na prezydencie obowiązku jest jawnym pogwałceniem konstytucji przez Andrzeja Dudę.

    Po piąte, prawnym bublem mającym na celu podporządkowanie trybunału PiS-owi jest nadanie prokuratorowi generalnemu Zbigniewowi Ziobrze wspólnie z prezydentem możliwości wnioskowania o wszczęcie procedury dyscyplinarnej wobec sędziów Trybunału Konstytucyjnego.

    Po szóste, prawnym bublem mającym na celu podporządkowanie trybunału PiS-owi jest zapis sprzeczny z konstytucją, przewidujący skracanie kadencji sędziego trybunału z uwagi na nieprzedłożenie zaświadczenia o zdolności do pełnienia obowiązków po przekroczeniu 70. roku życia.

    I po siódme, prawnym bublem mającym na celu podporządkowanie trybunału PiS-owi, jest określenie zasady wyboru sędziów trybunału w regulaminie Sejmu zamiast w ustawie, na co wskazywał już trybunał.

    Ta ustawa źle skończy się dla Polski, dla Polek, Polaków i przyszłości polskiej demokracji. Dzień, w którym zostaną przyjęte wszystkie trzy ustawy dotyczące trybunału, będzie ostatnim dniem polskiej demokracji. (Dzwonek) Oczywiście do czasu, kiedy my tę demokrację odbudujemy. (Oklaski)

    Wicemarszałek Ryszard Terlecki:

    Bardzo dziękuję, pani poseł.

    Poseł Kamila Gasiuk-Pihowicz:

    Składamy wniosek o odrzucenie. I proszę o przyjęcie poprawek.

Przebieg posiedzenia