8. kadencja, 29. posiedzenie, 2. dzień (04-11-2016)

24. i 25. punkt porządku dziennego:

  24. Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny wykonawczy (druk nr 887).
  25. Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o zatrudnianiu osób pozbawionych wolności (druk nr 931).

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Patryk Jaki:

    Szanowny Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Odpowiadam na pytania i wątpliwości, które padły z mównicy.

    W przemówieniu klubowym przedstawiciel klubu Kukiz’15 pytał, czy przypadkiem te propozycje, szczególnie dotyczące przedsiębiorców, nie zachwieją konkurencyjności, wolnego rynku etc. W naszej ocenie zdecydowanie nie, a najlepszym przykładem, najlepszym dowodem na taką tezę jest to, że żaden przedsiębiorca nie protestuje, wprost przeciwnie, wielu pyta - wielu przedsiębiorców, w tym organizacje zrzeszające przedsiębiorców, jest bardzo zainteresowanych programem, a niektórzy przedsiębiorcy wręcz się biją o dostęp do tego programu.

    W wystąpieniu klubowym Nowoczesnej padła wątpliwość, czy obowiązek pracy będzie zgodny z prawem i czy to nie jest przypadkiem dodatkowa kara, że tylko sąd ma prawo orzekać dodatkową karę, i tego typu wątpliwości. Już je rozwiewamy, tzn. na podstawie Kodeksu karnego wykonawczego już dzisiaj obowiązującego, art. 116 § 1 pkt 4... Kodeks karny wykonawczy mówi, że jednym z obowiązków więźnia już dzisiaj jest co? Praca. Czyli więzień już dzisiaj ma obowiązek pracy. Problem polega na tym, że w ogóle znaczna część więźniów chce pracować, często jest tak, że zgłaszają się do dyrektora placówki - mówię państwu o takich naszych praktycznych doświadczeniach - ale tej pracy nie ma. Oni mówią, że chcieliby odpracować część alimentów, chcieliby mieć możliwość pozyskania środków na zakupy w kantynie, ale nie mają takiej możliwości. Dlatego jestem przekonany, że jak ta praca będzie, to nawet nie trzeba byłoby wprowadzać takiego obowiązku, a więźniowie sami będą chętni do wykonywania zatrudnienia.

    W wystąpieniu klubowym Polskiego Stronnictwa Ludowego padła wątpliwość czy sugestia, czy nie powinniśmy bardziej szukać pracy odpłatnej niż bezpłatnej. Chciałbym Wysokiej Izbie zadeklarować, że taki jest właśnie priorytet, tzn. zdecydowanie robimy wszystko, żeby praca miała charakter płatny, właśnie o to chodzi w tym programie. Zostawiamy sobie pewne możliwości, żeby można było znaleźć zatrudnienie dla więźnia również w charakterze bezpłatnym, tylko jako alternatywę, w wypadku gdy nie byłoby pracy płatnej, ale zawsze praca płatna będzie miała najwyższy priorytet.

    Było pytanie, wątpliwości Platformy Obywatelskiej, też powtarzane, jeśli chodzi o prawa człowieka, konwencje itd. Tutaj pozwolę sobie przytoczyć opinię Sądu Najwyższego, który pisze tak: Proponowana zmiana nie nasuwa uwag krytycznych. Co prawda zwiększa ona potencjalny zakres wskazanego obowiązku, ale nie narusza to standardów konstytucyjnych ani prawa międzynarodowego w kontekście pracy więźniów.

    Pytania. Pytanie pani poseł Krzywonos dotyczące sytuacji w kantynach. Chciałbym pani poseł powiedzieć, że zarządziliśmy stałą kontrolę cen w kantynach. Jest zasada, że nie mogą one wykraczać poza warunki rynkowe. Najlepszym dowodem, że to działa chyba dobrze, jest to, że nie ma żadnych zasądzeń, do tej pory ani jednego.

    Pytanie pana posła Matusiewicza dotyczące tego, że jeżeli ten projekt ustawy mógłby być wykorzystany również dla celów komercyjnych i generalnie do obsługi spółek Skarbu Państwa... Chciałbym zwrócić uwagę, że pomyśleliśmy o tym w projekcie, dlatego podkreślamy, że jeżeli mówimy o pracy bezpłatnej, to ona nie może mieć w żadnym wypadku charakteru komercyjnego, może być tylko i wyłącznie społeczna. Dlatego to zaznaczyliśmy precyzyjnie w ustawie, żeby nie było tych wątpliwości, które zresztą podzielamy.

    Pan poseł Paszyk pytał o koszty, jakie poniesie państwo w związku z tym programem. Chciałbym powiedzieć, że państwo nie poniesie żadnych kosztów. Na przykład jeżeli pan poseł podawał tutaj przykład zabezpieczenia pracy więźniów poza zakładem karnym, to oczywiście będzie to koszt, który będzie musiał ponieść przedsiębiorca prywatny, jeżeli zdecyduje się na tę formę zatrudnienia. Ale jeszcze raz podkreślam, że priorytetowa dla nas będzie forma zatrudnienia w halach przywięziennych, które będą elementem zamkniętym zakładu karnego, dlatego takie koszty po stronie państwa nie powstaną.

    Pytanie pani poseł Tomaszewskiej, jaki jest podział potrąceń. Podkreślam, że one się nie zmienią, tzn. potrącenia teraz to jest 40%, w tym alimenty, i kwota wolna od potrąceń to będzie 60%.

    Pytanie pana posła Cieślińskiego, którego do końca nie usłyszałem...

    (Poseł Piotr Cieśliński: Pana marszałka trzeba zapytać.)

    ...ale chodziło generalnie, jak sądzę, o to, czy taka proporcja środków będzie miała sens z punktu widzenia państwa. W naszej ocenie będzie miała sens. Ona już ma sens, ponieważ dzięki temu, że udało nam się zwiększyć to zatrudnienie, kiedy już postawiliśmy na wysoki priorytet pracy więźniów - o 17% udało nam się zwiększyć zatrudnienie więźniów - po raz pierwszy od 2009 r. udało nam się powstrzymać koszty utrzymania więźniów w zakładach karnych.

    (Poseł Ewa Tomaszewska: Wzrost kosztów.)

    Po raz pierwszy udało nam się to utrzymać, ponieważ dzięki temu, że więźniowie pracują, a część potrąceń idzie również do systemu, więźniowie spłacają swoją pracą. Tak to my utrzymujemy więźniów, a tak to w części więźniowie sami siebie utrzymują. Taki, uważam, powinien być priorytet i taki jest cel tego programu. Dziękuję uprzejmie. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia