8. kadencja, 29. posiedzenie, 2. dzień (04-11-2016)
28. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (druk nr 963).
Poseł Kamila Gasiuk-Pihowicz:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W ciągu 12 miesięcy już po raz szósty zmieniacie ustawę o trybunale. W kolejce czeka już siódma ustawa. I oczywiście robicie to po to, żeby obywatele przestali już zwracać uwagę na to, że jest w Polsce niszczona demokracja i kneblowany Trybunał Konstytucyjny, żeby po prostu pogodzili z tym, że trybunał musi być wasz i koniec.
(Poseł Anita Czerwińska: Niszczona demokracja?)
I tak, ludzie czują się zmęczeni, to jest pewne. Ale zapewniam was, że nie zapomną. Oni nie zapomną niszczenia demokracji i waszej arogancji, przepychania ustaw po nocy, łamania regulaminu.
(Poseł Anita Czerwińska: Tak, tak, tak.)
Po raz kolejny nad ustawą mającą znaczenie konstytucyjne pracujemy w pośpiechu. Ten projekt wpłynął 27 października. Naprawdę szkoda, że nie 1 listopada, bo wtedy na pewno nikt by nie zauważył, nad czym majstrujecie.
Szanowni państwo, chciałabym zwrócić przede wszystkim uwagę na to, że ta walka PiS z Trybunałem Konstytucyjnym wkracza w kolejny etap. Po prawie roku mydlenia oczu, że chodzi o usprawnienie działania Trybunału Konstytucyjnego, PiS przedstawia ustawę, która sprowadza się tak naprawdę do przejęcia kontroli nad trybunałem przez ludzi Jarosława Kaczyńskiego. Szef PiS ma już w swojej kolekcji politycznych zabawek zdalnie sterowanego prezydenta, panią zdalnie sterowaną premier, w tym momencie będzie miał zdalnie sterowanego prezesa trybunału. Wasze ustawy o trybunale i sposób prac nad nimi przez lata będą natomiast stanowiły wzór bubla prawnego, z którego będą uczyli się studenci, jak nie należy pisać ustaw.
Wysoka Izbo! Podstawy prawodawstwa mówią, że normy prawa muszą mieć charakter abstrakcyjny, ogólny, niepodyktowany bieżącą potrzebą. A ta najnowsza ustawa o trybunale, podobnie jak poprzednie autorstwa PiS, po prostu kpi z tej reguły. W odniesieniu do wyboru przewodniczącego Trybunału Konstytucyjnego mamy do czynienia z serią nieadekwatnych przepisów, dla których nie ma żadnego innego uzasadnienia niż po prostu zapewnienie nominacji dla z góry upatrzonego kandydata.
Weźmy na przykład przepis o przewodniczącym zgromadzenia ogólnego, którego zasadniczą funkcją jest wybranie prezesa. Wbrew wszelkiej tradycji, logice i praktykom międzynarodowym ma nim zostać najmłodszy stażem sędzia. Wszak najmłodszego stażem sędziego wkrótce mianuje PiS, i innego wytłumaczenia po prostu brak. W czasie wakatu natomiast na stanowisku prezesa zarządzanie trybunałem ma z kolei przyjąć sędzia najstarszy stażem, a nie wiceprezes. Ale nie chodzi o staż w trybunale, tylko również o staż w charakterze aplikanckim czy rządowego urzędnika, czyli bez żadnego związku z pracą w trybunale. Oczywiście po skrupulatnej analizie karier zawodowych najbardziej doświadczoną sędzią okazuje się nominatka Prawa i Sprawiedliwości. W przetargach publicznych takie działanie to po prostu obejście prawa. Gdyby ktoś zaproponował takie rozwiązanie w przetargu publicznym, to w praktyce równałoby się to po prostu z ustawieniem przetargu.
Wysoka Izbo! Procedura wyborcza w zaproponowanej ustawie została napisana w tak nietypowy sposób, że wciąż umożliwia powołanie prezesa w praktyce niecieszącego się powszechnym poparciem wśród sędziów. W praktyce może dojść do takiej sytuacji, w której Andrzej Duda będzie mógł powołać na stanowisko prezesa trybunału nawet sędziego, który otrzymał jeden głos na zgromadzeniu ogólnym wybierającym kandydatów na prezesa. Jest zupełnie inaczej, niż mówi pan poseł.
Może być tak, że jeden ma pięć głosów, ale pozostali mają po jednym głosie, i wtedy prezydent może wybrać tego, który uzyskał tylko jeden głos. Ustawa ta to tak naprawdę wyłącznie kolejna próba podważenia trójpodziału władzy i fundamentów demokracji. PiS żongluje tymi kluczowymi dla ustroju ustawami tylko w jednym celu: aby Trybunał Konstytucyjny albo w ogóle nie wydawał wyroków, albo by były one pisane na Nowogrodzkiej. Józef Stalin dla Jarosława Kaczyńskiego to podobno idol politycznej skuteczności. On powiedział kiedyś, że nie jest ważne, jak się głosuje, ale kto liczy głosy.
(Poseł Anita Czerwińska: Co za bzdury?)
I Jarosław Kaczyński właśnie tę regułę próbuje wprowadzić w zmienionej formie w trybunale.
(Głos z sali: Kompromitacja.)
Po przyjęciu tej ustawy będzie można powiedzieć, że nie będzie ważne, kto w trybunale pracuje, ale kto pracami trybunału kieruje. Nie dziwię się, że w nowej ustawie wycofaliście się ze wszystkiego, co w sprawie trybunału próbowaliście kolanem przepchnąć przez ostatnie 12 miesięcy. Nie będzie kilkumiesięcznego oczekiwania na rozprawę przed trybunałem, nie będzie głosowania większością kwalifikowaną, nie będzie orzekania w pełnym składzie, ale będzie PiS-owski prezes trybunału, tyle że nie będzie w Polsce demokracji.
(Poseł Ryszard Terlecki: Tak jest.)
W imieniu klubu Nowoczesna wnoszę o odrzucenie tej ustawy w pierwszym czytaniu. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia