8. kadencja, 30. posiedzenie, 1. dzień (15-11-2016)
2. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (druki nr 469 i 838).
Poseł Marek Kwitek:
Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Panie Ministrze! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość w sprawie rządowego projektu nowelizacji ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, druki nr 469 i 838.
Dotyczy on usprawnienia systemu ubezpieczeń w rolnictwie przez zapewnienie producentom rolnym szerszej dostępności ubezpieczeń upraw rolnych z dopłatami z budżetu państwa do składek ubezpieczenia. Susza, grad, powodzie, podtopienia, przymrozki, nawalny deszcz czy inne klęski żywiołowe stanowią ciągłe zagrożenie dla produkcji rolnej. Po każdym wystąpieniu masowości tych zjawisk powraca problem ubezpieczeń. Poszkodowani oczekują wtedy pomocy ze strony państwa. Również towarzystwa ubezpieczeniowe nie chcą ubezpieczać od każdej klęski, która może objąć większy obszar kraju, gdyż obawiają się strat finansowych. Niestety duża część rolników nie ubezpiecza się, gdyż składki są wysokie, a ich na to po prostu nie stać, dlatego podejmują oni takie ryzyko. W 2015 r. z ubezpieczenia upraw skorzystało 144 tys. rolników, a 426 wykupiło ubezpieczenia zwierząt gospodarskich.
Projekt ustawy o zmianie ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich jest odpowiedzią na problemy wynikające z niskiego stopnia ubezpieczenia upraw rolniczych w Polsce. W sytuacji nawiedzających nas różnego rodzaju zdarzeń nadzwyczajnych brak tego typu ubezpieczeń powoduje z jednej strony znaczące straty rolników, z drugiej strony - konieczność stosowania nadzwyczajnej pomocy państwa w tym zakresie. Aby zapewnić odpowiedni poziom ochrony ubezpieczeniowej producentów rolnych, należy stworzyć kompleksowy i powszechny system ubezpieczeń, uwzględniając przy tym dochodowość rolników, a często jej brak, oraz możliwości budżetowe państwa. Model ubezpieczeniowy musi obejmować trzy zainteresowane strony: rolników chcących się ubezpieczyć, rząd, który zabezpiecza środki finansowe w budżecie państwa na dotacje do ubezpieczeń, tak aby były one realne i możliwe do udźwignięcia przez rolnika, oraz towarzystwa ubezpieczeniowe mające być partnerem w tym systemie.
Celem nowelizacji jest zapewnienie lepszej ochrony prowadzonej produkcji rolnej poprzez zwiększenie osłony ubezpieczeniowej upraw rolnych, co doprowadzi do wzrostu liczby zawieranych umów ubezpieczenia i zmniejszenia ryzyka produkcji. W projekcie ustawy proponuje się podniesienie wysokości stawek taryfowych uprawniających producentów rolnych do otrzymywania dotacji z budżetu państwa z obecnych 3,5%, 5% oraz 6% wartości ubezpieczenia upraw do wysokości 9%, z możliwością ich zwiększenia do 12% i 15% w przypadku upraw na glebach słabszych, na których ryzyko wystąpienia strat w uprawach jest znacznie wyższe. Takie stawki taryfowe mają na celu zapewnienie możliwości zawarcia umowy ubezpieczenia upraw rolnych z dopłatą z budżetu państwa również na tych użytkach, co będzie z korzyścią dla rolników. Obecnie znaczna część stawek taryfowych przekracza 6% sumy ubezpieczenia upraw rolnych, co wpływa na brak dostosowania dopłat z budżetu państwa do składek ubezpieczeń. Aktualnie obowiązujące przepisy umożliwiają jedynie ubezpieczenie z dotacją z budżetu państwa upraw owoców i warzyw ze stawkami taryf ubezpieczenia przekraczającymi 6% ubezpieczenia.
W projekcie ustawy wprowadza się preferencje z tytułu zawierania przez rolników umowy w zakresie pakietowym wszystkich ryzyk, do których stosowana jest dopłata w wysokości do 65% składki, pod warunkiem że zaproponowane maksymalne stawki taryfowe nie będą przekroczone. W przypadku ustalenia składki ubezpieczenia przekraczającej 9%, 12% i 15% dopłaty byłyby stosowane tylko do tego poziomu, natomiast pozostałą część składki w całości zapłaciłby producent rolny. Przy zawieraniu umów ubezpieczenia od pojedynczego ryzyka lub łącznie od kilku wybranych rodzajów ryzyka po przekroczeniu powyższych stawek taryfowych dopłaty nie będą przysługiwały.
I tu, pani marszałek, w tej materii klub Prawo i Sprawiedliwość wnosi poprawki, które będą w jakiś sposób umożliwiać dopłaty i rozwiązanie tego problemu. Przedkładam te poprawki.
Wicemarszałek Małgorzata Kidawa-Błońska:
Dziękuję bardzo.
Poseł Marek Kwitek:
W zakresie ubezpieczenia zwierząt gospodarskich dopłaty przysługiwałyby producentom rolnym w wysokości 65% składki w przypadku określenia przez zakład ubezpieczeń stawek łącznego ubezpieczenia zwierząt nieprzekraczających 0,5% sumy ubezpieczenia.
Realizacja ustawy wymaga zabezpieczenia w budżecie państwa na rok 2017 wzrostu środków finansowych z 200 mln zł w obecnym roku do kwoty 926 mln zł. Docelowo w 2020 r. łącznie byłaby to kwota 1621 mln zł. Byłby więc to ośmiokrotny wzrost w stosunku do obecnej wysokości dotacji.
Wprowadzone zmiany w systemie ubezpieczeń obowiązywałyby od 1 stycznia 2017 r. (Dzwonek)
Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość popiera przedłożony przez rząd projekt nowelizacji ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia