8. kadencja, 31. posiedzenie, 1. dzień (29-11-2016)

13. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o uchwale Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (druki nr 1028 i 1037).

Poseł Ireneusz Zyska:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Koła Poselskiego Wolni i Solidarni przedstawiam stanowisko w sprawie sprawozdania Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o uchwale Senatu dotyczącej ustawy o zmianie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw.

    Podczas prac nad omawianą ustawą Senat zaproponował cztery poprawki, z których na pierwszy plan wysuwają się poprawki 2. i 3. dotyczące problemu, na który zwracałem uwagę podczas 29. posiedzenia Sejmu. Mowa o uprawnieniach prokuratury nadanych jej w art. 10 pkt 1 i 2. Podkreślałem wówczas, cytuję: Taki instrument przyznany prokuraturze, ingerujący w uprawnienia sądu jest bardzo niebezpieczny, gdyż przy nieodpowiedzialnym stosowaniu doprowadzi do przewlekłości procesów sądowych i ogólnego chaosu w wymiarze sprawiedliwości. Prokuratura ma obowiązek przygotować pełen materiał przed złożeniem aktu oskarżenia do sądu. Nowe istotne okoliczności zawsze mogą stanowić podstawę do wszczęcia nowego postępowania, dziwi zatem takie rozstrzygnięcie przyjęte przez wnioskodawcę.

    Do podobnych wniosków doszedł Senat, słusznie wskazując, że na etapie postępowania jurysdykcyjnego to sąd, a nie prokurator pełni funkcję dominus litis, czyli sprawuje kierownictwo nad postępowaniem. Przejawem tej pozycji jest swoboda wydawania przez sąd decyzji procesowych. Tymczasem, zgodnie z art. 10 pkt 2, sąd odwoławczy związany jest wnioskiem prokuratora i musi wyrok sądu I instancji uchylić, choć nie zachodzą przesłanki określone przepisami art. 439 § 1 i art. 454 Kodeku postępowania karnego. Nie ma konieczności przeprowadzenia na nowo przewodu w całości. W związku z tym Senat słusznie zaproponował wykreślenie w całości art. 10 pkt 2.

    Natomiast w stosunku do pkt 1, odnoszącego się do spraw toczonych w I instancji, wprowadzono dla prokuratora termin na złożenie wniosku o przekazanie mu sprawy w celu uzupełnienia śledztwa lub dochodzenia. Zgodnie z propozycją senatorów wniosek ten musi być złożony najpóźniej przed wydaniem wyroku.

    W ocenie Koła Poselskiego Wolni i Solidarni nadal nie jest to rozwiązanie optymalne, gdyż istnieje potencjalnie ryzyko, że nieodpowiedzialne stosowanie tego uprawnienia przez prokuratorów negatywnie wpłynie na czas trwania postępowań karnych. Z drugiej strony dobrze, że Senat znacząco ograniczył to uprawnienie przez wprowadzenie zmiany w pkt 1 i wykreślenie pkt 2, dając w ten sposób wyraźny sygnał prokuraturze, aby stosowała je w sposób rozsądny tylko wtedy, kiedy jest to naprawdę konieczne.

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Posłowie Koła Poselskiego Wolni i Solidarni zagłosują za przyjęciem poprawek Senatu. (Dzwonek) Dziękuję bardzo.

Przebieg posiedzenia