8. kadencja, 31. posiedzenie, 1. dzień (29-11-2016)
5. i 6. punkt porządku dziennego:
5. Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy Prawo oświatowe (druk nr 1030).
6. Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy Przepisy wprowadzające ustawę Prawo oświatowe (druk nr 1031).Poseł Krystian Jarubas:
Szanowna Pani Marszałek! Pani Minister! Wysoka Izbo! W imieniu klubu Polskiego Stronnictwa Ludowego mam przyjemność przedstawić stanowisko odnośnie do projektu ustawy Prawo oświatowe.
Szanowni Państwo! Po raz kolejny w tej kadencji mamy do czynienia z projektem złożonym przez PiS, który tak naprawdę jest gigantycznym aktem demolki, tym razem edukacyjnej.
(Poseł Piotr Kaleta: Ostro idzie.)
Do czego się sprowadza ta reforma? Ano do zmiany nazw - tabliczek i pieczątek, bo poza tym nie ma żadnych konkretów. Wielu nazywa ją także antyreformą i tak ją określając, na pewno się nie myli. Podstawowe pytanie brzmi: Po co jest ta zmiana? Nikt chyba tak naprawdę nie wie. Może więc wnioskodawcy wyszli z założenia, jak w jednej z polskich komedii, pani minister, że skoro nikt nie wie, to nikt nie będzie o to pytał.
(Poseł Piotr Kaleta: Dobry jest.)
Otóż, droga pani minister, życie to nie film, dlatego będą pytania.
Jednym z podstawowych jest to: Dlaczego chcecie zniszczyć ponad 6 tys. placówek oświatowych w Polsce, gdzie dziś ma pracę ponad 100 tys. nauczycieli? Pytanie to nabiera głębszego sensu, gdy odniesiemy się do historii. Gimnazja powstały w końcówce lat 90. Reforma ministra Handkego, która je wprowadzała, ma już prawie 18 lat, można powiedzieć, osiąga pełnoletność, dojrzałość, ale dzisiejsze działania posłów, którzy chcą ją odwracać, zakrawają na coś zupełnie innego: skrajną niedojrzałość i brak odpowiedzialności za swoje czyny i decyzje. Tak, drodzy państwo, bo są osoby, które dziś są orędownikami likwidacji gimnazjów, a głosowały za ich utworzeniem. To nie są żadne tajemne dane, można je znaleźć na stronie internetowej Sejmu. Za powstaniem gimnazjów głosowali m.in. państwa prezes Jarosław Kaczyński, Tadeusz Cymański, Mariusz Kamiński, Antoni Macierewicz, Kazimierz Ujazdowski, Ryszard Czarnecki. Co ciekawe, Krzysztof Jurgiel był na tym głosowaniu nieobecny, ale może dziś jest chociaż na sali? Nie ma? Nieważne... Niektórzy głosujący wtedy za gimnazjami być może są dziś na tej sali plenarnej, pytam więc, co się stało, dlaczego zmieniliście zdanie. Dlaczego dziś chcecie zawracać kijem Wisłę? Zwłaszcza że nie macie, szanowni państwo, racji. Według badań PISA rok do roku polepsza się poziom kształcenia w polskich gimnazjach. Od 2000 r. do 2015 r. polskie piętnastolatki awansowały z poziomu poniżej europejskiej średniej do czołówki edukacyjnej świata. To przekłada się na dalszą naukę, oznacza, że rokrocznie zwiększają się szanse absolwentów na znalezienie coraz lepszej pracy, lepiej płatnej i bardziej prestiżowej. To bardzo ważne w kontekście tego, co mówiono przy tworzeniu reformy - że ma ona niejako wyrównywać szanse uczniów z różnych środowisk.
Jak widzicie, wychodzimy na prostą. I co, teraz chcecie zawracać? Szczególnie że tzw. dobra zmiana pęka, co pokazuje ostatni sondaż dla jednej z rozgłośni radiowych. Wynika z niego, że 42% badanych jest przeciwko reformie likwidującej gimnazja, 39% jest za. To może oznaczać, że tendencja się zmienia. Ludzie zrozumieli, pytanie, dlaczego wy nie rozumiecie, szanowni państwo.
(Poseł Piotr Kaleta: Przed wyborami mieliście 17%.)
Panie Kaleta, skończę, zaraz pan będzie mówił.
Dodam też, że ten sondaż nie jest jedynym wyznacznikiem trendów społecznych. Związek Nauczycielstwa Polskiego już pod koniec 2015 r. mocno krytykował plany PiS związane z reformą, o której mówimy. Nauczyciele zebrali ponad 250 tys. podpisów w obronie gimnazjów i obecnego ustroju szkolnego. Co ciekawe, zajęło to niecałe 2 miesiące. To kolejny dowód na to, że proponowana przez PiS reforma nie ma tak wielu zwolenników, jak tu próbują nam wciskać przedstawiciele rządu. Co zrobicie z tymi podpisami? Wyrzucicie je do kosza?
Szanowni państwo, PSL nie było zwolennikiem powstawania gimnazjów, byliśmy przeciwko. Wtedy posłowie AWS-u zrobili woltę, przegłosowali po swojemu i stworzyli obecny system edukacji. A więc trzeba być konsekwentnym, szczególnie że pokłosiem decyzji sprzed kilkunastu lat był olbrzymi wkład pracy nauczycieli, dyrektorów szkół, którzy musieli stworzyć niemal od podstaw gimnazja, a łatwe to nie było, szczególnie w mniejszych miejscowościach. Od 1999 r. samorządy wydały na funkcjonowanie gimnazjów 130 mld zł, w tym 8 mld na inwestycje. Niektóre samorządy do dziś ponoszą konsekwencje finansowe, spłacają długi zaciągnięte na poczet przystosowania się do zmian w edukacji, jakie zafundowali im rządzący w latach 90. posłowie AWS-u. Dziś pokazujecie, że nie odrobiliście lekcji. Wasza reforma spowoduje chaos. Szkoły podstawowe będą musiały objąć nauką osiem roczników, pierwszaki natkną się w nich na piętnastolatków. A jeszcze niedawno krzyczeliście, że sześciolatki nie powinny spotykać się z dziesięciolatkami, bo różnica wieku jest zbyt duża. Gdzie tu sens i logika, pani minister? Straciliście je w tym momencie.
Co gorsza, szybkie tempo wprowadzania antyreformy ma chyba na celu ukrycie kolejnych problemów z nią związanych. Okazuje się, że przez likwidację gimnazjów może zabraknąć miejsca dla dzieci w przedszkolach przy podstawówkach. W samej tylko Warszawie chodzi o ponad 2 tys. trzylatków, ale na terenach wiejskich wcale nie jest lepiej...
(Poseł Piotr Kaleta: Może coś tam zreprywatyzują?)
...nie mówiąc o pozostałych grupach wiekowych. To efekt działań PiS w edukacji. We wrześniu znieśliście obowiązek szkolny dla sześciolatków, pozostawiając przy tym zobowiązanie samorządów do zagwarantowania miejsca w przedszkolu trzylatkom. W rezultacie, szanowni państwo, placówki muszą przyjąć cztery roczniki. Podstawówki uratowały się, tworząc oddziały przedszkolne. Teraz muszą wygospodarować nowe miejsca dla siódmo- i ósmoklasistów, najprawdopodobniej kosztem najmłodszych.
Dla PSL najważniejsze jest dobro uczniów i nauczycieli, pani minister. Wasza reforma to dla nich wielka niewiadoma. Tak naprawdę nie omówiono kwestii zmiany struktury szkolnej. Ministerstwo nie posiada też żadnych zapisów poruszanych tam spraw. Nadal nie wiemy nic o programie nauczania - jaki dostęp do wiedzy, i jakiej wiedzy, szykujecie naszej młodzieży. Nie wiemy też, co będzie z nauczycielami, którzy stracą pracę w gimnazjach. Pani minister raczyła zapewnić, że każdy z nich otrzyma propozycję innej pracy. Pytanie: Czy to będzie praca np. w kotłowni?
PSL nie jest opozycją totalną. Wielokrotnie deklarowaliśmy, że jesteśmy skłonni rozmawiać o reformie oświaty, ale w dobrym kierunku, tak by nie były to tylko zmiany pozorne. Nadal nie wiemy, co pani minister sądzi o naszych propozycjach, bo odpowiedzi pani minister nie uzyskaliśmy.
(Poseł Piotr Kaleta: Jakie to propozycje?)
Dotyczące edukacji, panie Kaleta. Postulowaliśmy, by zamiast wydawać pieniądze na zmianę tabliczek i pieczątek...
(Poseł Piotr Kaleta: Ale jakie?)
...wydawać je na dodatkowe lekcje języków obcych, tak by była przynajmniej godzina dziennie w każdej klasie, na posiłek regeneracyjny dla każdego ucznia bez względu na status majątkowy i w końcu wnioskowaliśmy o rozpoczęcie prac nad zmniejszeniem liczby uczniów w klasach do 20...
(Poseł Piotr Kaleta: To przez 8 lat mogliście robić.)
...do 20 uczniów, panie Kaleta, tak by nauczyciel mógł więcej uwagi poświęcać każdemu ze swoich wychowanków.
Do tej pory nie wiemy, jak odnosi się do tych propozycji ministerstwo, mimo że wielokrotnie o to pytaliśmy. Nie wiadomo też, ile pieniędzy pochłonie to, co proponuje dziś PiS, czyli wymiana tabliczek, pieczątek, sztandarów i papieru firmowego w szkołach. Pani minister na pewno wie. Zastanówcie się, czy to się opłaca. Czy nie lepiej zamiast na biurokrację przeznaczyć pieniądze na realną zmianę: poprawę jakości kształcenia?
Jak widać, pytań jest wiele, a zamiast odpowiedzi jak na razie uczniom, nauczycielom i rodzicom brzmieć może dziś w uszach jeden cytat: Ciemno wszędzie, głucho wszędzie. Co to będzie, co to będzie? Pani minister zna ten cytat? (Oklaski) Adam Mickiewicz. Cytat adekwatny do sytuacji, bo istnieją poważne obawy, że to, co proponuje pani polskiej edukacji, to żadna reforma.
(Minister Edukacji Narodowej Anna Zalewska: Panie pośle, a dalej? Można dalej z Mickiewicza?)
Szanowna pani minister, to żadna reforma, to - powiem grzecznie - dziadostwo.
Klub PSL złoży wniosek o wysłuchanie publiczne w tej sprawie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia