8. kadencja, 31. posiedzenie, 3. dzień (01-12-2016)
40. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej (druk nr 1055).
Poseł Grzegorz Długi:
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Postaram się możliwie krótko. Nowe uregulowania, które są planowane w przedstawionym projekcie ustawy, to moim zdaniem w dużej części jest już zmiana ustrojowa, jako że w sposób dość znaczący zwiększamy uprawnienia, tworzymy swoisty nowy organ, podległy zresztą bezpośrednio prezesowi Rady Ministrów, rozliczany przez Sejm, wobec tego to już jest zmiana ustrojowa.
Prawdopodobnie byłoby wskazane, abyśmy się jednak nad tym głębiej zastanowili w dłuższym okresie, a nie w takim, że de facto mamy parę tygodni, by te przepisy weszły w życie. To jest za krótki okres i to nie jest dobra praktyka, która jest kontynuowana cały czas, że robimy wszystko bardzo szybko i w sposób bardzo mało pogłębiony. Troszeczkę się obawiam, że w połączeniu z poprzednim projektem ustawy, o którym tutaj przed chwilą dyskutowaliśmy, mam na myśli ten, który będzie mówił o spółkach Skarbu Państwa, o majątku państwowym, zaczynamy troszeczkę tworzyć jednostki gospodarki uspołecznionej znane z poprzedniego systemu. I zaczynamy też tworzyć, tak jak spojrzymy na tę ustawę, zaczynamy troszeczkę tworzyć państwowy arbitraż gospodarczy, który ma pomiędzy tymi jednostkami gospodarki uspołecznionej wprowadzać - że tak powiem - ów porządek. To jest cofanie się w tym zakresie o kilkadziesiąt lat i to o kilkadziesiąt lat do okresu słusznie minionego.
Natomiast to nie oznacza, że potępiamy w czambuł te nowe rozwiązania w zakresie, o którym mówimy tutaj, czyli w Prokuratorii Rzeczypospolitej Polskiej. Ta zmiana ustrojowa, bo tak to postrzegam, nie może jednak doprowadzić do monopolizacji. Jesteśmy tu już bardzo blisko tego, bo rozwiązania tutaj zaproponowane mogą prowadzić do monopolizacji pewnego rodzaju usług, a to nie byłoby wskazane. Monopolizacja nigdy nie jest dobra. Wobec tego tam powinny być jednak wprowadzone mechanizmy, które uniemożliwią monopolizację, bo prokuratoria - przy całym szacunku do dotychczasowego jej dorobku i zakładając, że będzie znacznie wzmocniona - nie będzie jednakowoż w stanie podołać wszystkim wyzwaniom współczesnego życia gospodarczego i monopolizacja może oznaczać tak naprawdę osłabienie obsługi prawnej jednostek, którym Prokuratoria Generalna RP ma służyć.
Druga kwestia, o niej tutaj wspominał przed chwilą pan poseł Suski, napawa mnie pewnym niepokojem. Mianowicie prokuratoria jest traktowana jak organ kontrolny. Tak nie może być. To jest wyspecjalizowana jednostka, która ma być jednostką doradczą. Ona ma zabezpieczać interes Skarbu Państwa poprzez odpowiednie, fachowe, wysokiej, najwyższej klasy doradztwo. Natomiast to nie może być organ, który ma kontrolować, bo to może doprowadzić do chaosu kompetencyjnego, a tak nie może być. Dlatego też odpowiednie działanie prokuratorii ma polegać właśnie na najwyższej klasy doradztwie, a nie na kontroli. To, że dokładamy tutaj kompetencji poprzez obowiązkowe opiniowanie pewnych takich czy innych czynności, samo w sobie... Pomysł, który prawdopodobnie jest wart poparcia, jednakowoż on nie może zdejmować kompetencji decyzyjnych z organu, który jest powołany do decyzji. Opinia - opinią, decyzja - decyzją. To musimy jednak starannie odróżniać. Kolejnym problemem jest to, że w tej ustawie nie widzę odpowiedniego wzmocnienia, jakie Prokuratoria Generalna RP musi otrzymać, jeżeli ma dostać nowe tak szerokie kompetencje, kompetencje, które są obowiązkami - wobec tego wzmocnienie kadrowe, finansowe, wzmocnienie odpowiednią ilością specjalistów jest tutaj konieczne. Inaczej mówiąc: pieniądze i specjaliści.
Nie jestem pewien, czy w tak krótkim czasie będzie to możliwe, aby ta instytucja, jakże ważna w tym momencie i coraz ważniejsza, ważniejsza niż dotychczas... Z ustawy nie wynika, aby w tak krótkim czasie, w jakim ma wejść w życie ta ustawa, można było to wzmocnić. Wobec tego wydaje mi się, że powinniśmy troszeczkę zwolnić, przesunąć okres wejścia w życie, podyskutować o tym, w jaki sposób stworzyć ten organ. Bo dotychczasowe doświadczenia prokuratorii są bardzo pozytywne - nie możemy zaprzeczyć, że prokuratoria przez te 10 lat swojego istnienia sporo dokonała, zdobyła doświadczenia, zbudowała zespół, i to jest pozytywne, to trzeba rozwinąć. Jeżeli jest projekt, aby rozszerzyć te kompetencje, prawdopodobnie trzeba to poprzeć, przy założeniu, że nie doprowadzi to do monopolu. Jednakowoż (Dzwonek) to musi być realna praca, wobec tego przesuńmy to wszystko o rok. Przez ten rok będziemy w stanie, a przynajmniej przez 6 miesięcy, dopracować dobry projekt, który wzmocni te zadania, które są planowane. Dziękuję bardzo.
(Poseł Marek Suski: Ale to jest dobry projekt.)
Przebieg posiedzenia