8. kadencja, 31. posiedzenie, 4. dzień (02-12-2016)

Oświadczenia.

Poseł Sylwester Chruszcz:

    Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W najbliższą niedzielę, 4 grudnia, będziemy obchodzili ważną rocznicę. 90 lat temu z inicjatywy Romana Dmowskiego został założony Obóz Wielkiej Polski. Organizacja była strukturą ponadpartyjną, nieangażującą się w bieżące spory polityczne, lecz formującą przyszłą elitę polskiego ruchu narodowego, przygotowywała także przejęcie w przyszłości władzy w naszym państwie. OWP miała zdyscyplinowane, hierarchiczne struktury. Największe wpływy posiadała w Wielkopolsce, na Pomorzu, na Śląsku, w Warszawie i we wszystkich ośrodkach akademickich. Największą popularnością cieszyła się wśród młodzieży, studentów, intelektualistów oraz wśród szeroko rozumianej klasy średniej. Jednakże młodzież robotnicza oraz chłopska również wstępowała w jej szeregi.

    Podczas zjazdu założycielskiego ojciec ideowy obozu narodowego Roman Dmowski mówił: Mam głęboką wiarę, że przejęci zasadami hierarchii, dyscypliny i karności, rozwiniemy szybko wielką pracę, która przyniesie doniosłe owoce, że w tej pracy żałować nie będziemy sił i nie ulękniemy się żadnych przeszkód mogących stanąć nam na drodze. W imię Boże, naprzód!

    Naczelnym organem kierowniczym obozu była Wielka Rada, w skład której wchodzili Roman Dmowski jako wielki oboźny oraz m.in. Tadeusz Bielecki i Roman Rybarski. Program OWP przedstawiony został w broszurach opracowanych przez Romana Dmowskiego (˝Zagadnienie rządu˝, ˝Kościół, naród i państwo˝), Romana Rybarskiego (˝Polityka i gospodarstwo˝), Jerzego Zdziechowskiego (˝Polityka finansowa˝), Bogdana Wasiutyńskiego (˝Praworządność˝) oraz Zygmunta Berezowskiego (˝Polityka zagraniczna˝).

    Dostrzegano problem mniejszości niemieckiej i w ogóle kwestię zagrożenia niemieckiego - formułowano dalekosiężny cel odzyskania rdzennie słowiańskich ziem zachodnich, obejmujących Górny i Dolny Śląsk, zachodnią Wielkopolskę i Pomorze, a także Warmię i Mazury.

    W sferze gospodarki dostrzec można było wyraźne skrzydła. Twórczo różniono się między sobą. Z jednej strony byli przedstawiciele wolnorynkowych poglądów, jak Rybarski czy Zdziechowski, z drugiej strony obserwowaliśmy postulaty ˝młodych˝, którzy promowali reformy społeczne w duchu korporacyjnym.

    Obóz Wielkiej Polski stopniowo wyrósł na najsilniejszy ruch polityczny w Polsce, liczący do 300 tys. członków i sympatyków. Autorytarne władze sanacyjne, wyczuwając realne dla siebie zagrożenie, rozpoczęły represje wobec członków OWP. Już w maju 1927 r. aresztowano 15 czołowych działaczy. Wzrost represji nastąpił na początku lat 30. Od czerwca do października 1932 r. w samej tylko Wielkopolsce odbyło się 150 procesów członków Obozu Wielkiej Polski. Władze stopniowo rozpoczęły rozwiązywanie regionalnych oddziałów obozu. Ostatecznie 28 marca 1933 r. Obóz Wielkiej Polski został rozwiązany na terenie całego kraju. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia