8. kadencja, 32. posiedzenie, 1. dzień (13-12-2016)
7. i 8. punkt porządku dziennego:
7. Sprawozdanie Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o:
- rządowym projekcie ustawy Prawo oświatowe,
- komisyjnym projekcie ustawy o zmianie ustawy o systemie oświaty
(druki nr 1030, 526 i 1119).
8. Sprawozdanie Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o rządowym projekcie ustawy Przepisy wprowadzające ustawę Prawo oświatowe (druki nr 1031 i 1120).Poseł Krystyna Szumilas:
Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! W iście dziwny sposób zabieracie się państwo za reformę systemu edukacji, za to, żeby polska szkoła stała się szkołą lepszą, żeby polska szkoła zwiększała szanse polskich uczniów, żeby polska szkoła nie dzieliła uczniów na lepszych i gorszych. Otóż to, co właśnie robicie, to jest wprowadzanie tego modelu, o którym mówicie, że nie chcecie go wprowadzać. To jest wprowadzanie modelu, który dzieli polskie dzieci na lepsze i gorsze, które jednym funduje lepszą edukację, innym gorszą edukację. Budujecie szkołę na konflikcie między rodzicami, nauczycielami, samorządami. Budujecie szkołę, która nie pozwoli polskim dzieciom osiągnąć takich wyników, jakie osiągają w tej chwili, skracacie polskim uczniom czas nauki, tworzycie szkoły, które nie rozwijają ucznia, które będą uczyły schematycznie, szkoły, które tak naprawdę coraz bardziej przypominają te szkoły sprzed 50 lat. I nie jest to tylko moja opinia. Zaraz państwu przeczytam opinie naukowców, które zostały nadesłane do ministerstwa edukacji w ramach konsultacji społecznych.
Ta gigantyczna zmiana, likwidacja gimnazjów, odbije się na jakości kształcenia kolejnych roczników uczniów. Cała energia najbliższych lat będzie skierowana na organizację nowego systemu. Samorządy skupią się na tym, jak zmienić sieć, minimalizując koszty, nauczyciele - jak realizować zmiany narzucone przez rząd, zapewniając sobie utrzymanie miejsc pracy. I nie jest to wina samorządów i nauczycieli. Taki los zgotuje im minister edukacji.
Po co to wszystko? Jaki jest cel zmian? Czy dzieci i młodzież będą miały lepszą edukację, w lepszych warunkach, ze zmotywowanymi nauczycielami? Otóż nie. Pani minister wprawdzie mówi o podniesieniu jakości kształcenia, ale zabiera się do tego w iście dziwnym stylu - burzy system, funduje uczniom szkołę z czasów PRL-u, naraża dzieci na naukę w nieprzygotowanych szkołach bez podstaw programowych i książek, z nauczycielami obawiającymi się utraty pracy, z samorządami, które zastanawiają się, skąd wziąć pieniądze na reformę i jak ją spokojnie w tak szybkim tempie przeprowadzić.
Edukacyjna biblia, czyli podstawy programowe są w rozsypce. Pani minister wprawdzie pokazała szkic, ale po zapoznaniu się z tym szkicem można jedynie stwierdzić, że to brudnopis szkicu. To brudnopis, w dodatku z błędami, niespójny wewnętrznie. To nie tylko moja opinia. Przytoczę 3 opinie ekspertów naukowców.
Pierwsza to opinia Komisji Edukacji Polskiej Akademii Nauk na temat języka polskiego i spisu lektur. Otóż zdaniem PAN podstawa programowa ˝obniża rangę języka polskiego˝, zniechęca dzieci do czytania oraz nie odwołuje się do utworów z nowoczesnej literatury dla dzieci i młodzieży. Naukowcy PAN twierdzą, że lektury zawarte w kanonie są zbyt infantylne albo za poważne dla młodego czytelnika, a o podstawie mówią, że pojawiają się w niej niezręczności językowe, powtórzenia i że ˝niestaranność ta jest wyrazem braku szacunku dla odbiorców dokumentu, czyli nauczycieli˝.
Profesor Łukasz Turski, przechodzimy do przedmiotów przyrodniczych. Tak krytykowana przez panią minister przyroda określana jest przez niego jako ˝nowoczesna i sprawdzona metoda uczenia zrozumienia otaczającego nas świata˝, a jej likwidację określa jako ˝krok wstecz (...) w przygotowaniu wchodzących w życie pokoleń do sprostania wyzwaniom stawianym im przez cywilizacyjny rozwój świata˝. I pisze, że: ˝(...) wczesne dzielenie przyrody na przedmioty nie znajduje uzasadnienia ani w rozwoju tych przedmiotów, ani we współczesnych badaniach nad procesami nauczania oraz rozwoju dzieci i młodzieży˝.
Podstawę miażdży Rada Języka Polskiego jako ˝projekt niespójny, nielogiczny, z licznymi błędami, także natury językowej i terminologicznej˝. Mówi, że spowoduje, iż wiedza ˝będzie przyswajana biernie i pamięciowo˝. ˝Nastąpi powrót do 'encyklopedyzmu'; twórcze, refleksyjne, krytyczne korzystanie z wiedzy będzie poza zasięgiem większości uczniów˝. I wyraźnie pisze, że: ˝(...) treści kształcenia są przestarzałe, oddają rzeczywistość kulturowo-komunikacyjną sprzed 50 lat˝.
Pani minister, jaką szkołę fundujecie polskim uczniom? Jaką szkołę...
(Poseł Iwona Michałek: Dobrą.)
...chcecie zafundować uczniom w XXI w., w...
(Głos z sali: Bardzo dobrą.)
...momencie kiedy jesteśmy członkiem Unii Europejskiej i potrzebujemy szkoły otwierającej umysły, szkoły potrafiącej uczyć ucznia odwagi w zadawaniu pytań...
(Głos z sali: Taka będzie.)
...uczyć ucznia poszukiwania odpowiedzi na odważne pytania. A wy chcecie szkoły, która narzuci uczniowi sposób myślenia - najlepiej taki sposób, w jaki myślą...
(Poseł Rafał Grupiński: Jak prezes, jak myśli prezes Prawa i Sprawiedliwości.)
...posłowie PiS czy prezes Prawa i Sprawiedliwości. Pod hasłem podnoszenia jakości kształcenia świadomie skazujecie dużą grupę uczniów na gorszą edukację. Nie myślicie o dzieciach wiejskich, one pozostaną w małych wiejskich szkołach bez pracowni fizycznej, chemicznej, bez nauczycieli fizyki i geografii. Nie da się przenieść pomocy naukowych z gimnazjów, bo gimnazjów jest dużo, dużo mniej, a samodzielnych podstawówek w Polsce mamy 10 tys. I nie wystarczy pomocy naukowych, bo w gminie na ogół na 1 gimnazjum przypada 5 czy 6 podstawówek.
Nowa podstawa programowa to jeden z problemów, ale pani minister zgadza się świadomie na to, aby dzieci z klas IV, V i VI ukończyły szkołę podstawową z lukami wiedzy. I przyznała to w komisji edukacji, ponieważ wtłacza te dzieci do VII klasy...
(Głos z sali: Kiedy?)
...i mówi o tym, że będą się uczyły według nowej podstawy programowej. Z tego też powodu na egzaminie po klasie VIII nie będzie egzaminu w pierwszych latach z biologii, fizyki, chemii i geografii. Świadomie, wiedząc, że dzieci opuszczą szkołę podstawową z lukami, minister edukacji na to się zgadza.
Dzielicie dzieci na lepsze i gorsze, ponieważ wprowadzacie 2 rodzaje wykształcenia średniego. Nie wycofaliście się z matury branżowej, to jest zapisane w ustawie o systemie oświaty, w Prawie oświatowym, które chcecie w tej chwili uchwalić.
Otóż wprowadzacie wykształcenie średnie i wykształcenie średnie branżowe. Dzieci objęte wykształceniem średnim branżowym nie będą miały takiej samej podstawy programowej kształcenia ogólnego, bo wiecie, że te dzieciaki z małych wiejskich szkół po 8-klasowej szkole podstawowej nie będą przygotowane do waszych ekskluzywnych liceów. Ale te licea też nie będą ekskluzywne, też nie będą dobre, ponieważ w tych liceach ograniczacie liczbę godzin biologii, fizyki, chemii. W tych liceach ograniczacie liczbę godzin na przedmioty uzupełniające, przedmioty profilowane. W 4-letnim liceum było ich 30 w ciągu całego cyklu kształcenia. Mówimy o takim tygodniowym rozliczeniu na 4 lata. Wy na 5 fundujecie 20, a więc nie wiem, jak chcecie to zrobić.
Nauczyciele. Pani minister ciągle powtarza: Nie będzie zwolnień. Tymczasem kolejni wójtowie, burmistrzowie, prezydenci mówią o tym, że zwolnienia będą. Ostatnio głos w tej sprawie zabrał również prezydent Koszalina. Pani minister twierdzi, że przybędzie 9 miejsc pracy, a Koszalin wyliczył minus 113 miejsc pracy. I to nie jest śmieszne, pani poseł, ponieważ w projekcie ustawy, który państwo przygotowaliście, jest kilkanaście artykułów mówiących o tym, jak zwolnić nauczyciela z pracy. Prawie w całej ustawie Przepisy wprowadzające ustawę Prawo oświatowe można znaleźć zapisy: rozwiązać stosunek pracy z nauczycielem. Tak chronicie miejsca pracy nauczycieli. (Dzwonek)
Proszę państwa, tej ustawy nie da się uratować. Nie da się jej poprawić, my wnosimy ponownie wniosek o odrzucenie...
Wicemarszałek Stanisław Tyszka:
Dziękuję, pani poseł.
Poseł Krystyna Szumilas:
...tej ustawy w pierwszym czytaniu.
(Wicemarszałek wyłącza mikrofon, poseł przemawia przy wyłączonym mikrofonie)
Wicemarszałek Stanisław Tyszka:
Już dziękuję bardzo, czas minął. Przepraszam, pani poseł.
Głos ma pan poseł Tomasz Jaskóła, Kukiz’15. (Poruszenie na sali)
Było 10 minut, umawiamy się...
(Poseł Rafał Grupiński: Zaraz, zaraz. Co to jest? Proszę pozwolić dokończyć zdanie.)
Panie pośle, przywołuję pana do porządku. Nie będzie pan mnie pouczał. Jest 10 sekund, jest pan od dawna w Sejmie i powinien pan wiedzieć. Bardzo proszę o pilnowanie czasu.
(Poseł Rafał Grupiński: Nie przerywa się w połowie zdania. Zwykła kultura tego wymaga.)
Już proszę się uspokoić, panie pośle.
(Głos z sali: Ale nie w połowie zdania.)
Proszę posłuchać teraz pana posła Tomasza Jaskóły z Kukiz’15.
Poseł Krystyna Szumilas:
Przepraszam.
(Poseł Tomasz Jaskóła: Nic się nie stało.
Panie marszałku, nie zdążyłam powiedzieć o wnioskach, które...
Przebieg posiedzenia