8. kadencja, 32. posiedzenie, 1. dzień (13-12-2016)
5. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych o rządowym projekcie ustawy budżetowej na rok 2017 (druki nr 881 i 1094).
Poseł Genowefa Tokarska:
Panie Marszałku! Państwo Ministrowie! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego przedstawię stanowisko wobec sprawozdania komisji o rządowym projekcie ustawy budżetowej na rok 2017, druki nr 881 i 1094.
Analizowany dzisiaj budżet państwa, przedkładany przez Komisję Finansów Publicznych, wcześniej analizowany przez właściwe komisje sejmowe, nie odbiega od pierwotnej wersji zaproponowanej przez rząd.
Wszystkie parametry budżetu pozostały na niezmienionym poziomie. W toku prac złożono wiele propozycji poprawek. Komisja zaakceptowała i przyjęła wyłącznie poprawki zgłoszone przez Prawo i Sprawiedliwość, odrzucając wszystkie poprawki zgłaszane przez parlamentarzystów innych klubów. Oprócz wielu poprawek o charakterze regionalnym, które wskazują na liczne potrzeby o charakterze inwestycyjnym, majątkowym, są również poprawki o charakterze bardziej ogólnym, systemowym, wskazujące na wyraźną potrzebę uzupełnienia potrzeb budżetu państwa.
I tak w części dotyczącej rolnictwa istnieje pilna potrzeba uzupełnienia i zabezpieczenia środków na prowadzenie skupu interwencyjnego wieprzowiny, przetworów mlecznych, owoców i warzyw. Potrzeby te wynikają ze specyficznej sytuacji rozprzestrzeniania się choroby ASF, a także niskich cen na pozostałe produkty rolne grożących załamaniem się rynków rolnych i upadłością gospodarstw hodowlanych i rolnych. Potrzeby w tym zakresie ocenia się na kwotę 500 mln zł. Minister rolnictwa nie zabezpieczył środków ani na problemy i potrzeby już dające o sobie znać, ani na inne, np. interwencję z powodu ptasiej grypy. W formie poprawki zgłaszamy również potrzebę wypłaty rekompensat za szkody łowieckie w uprawach i płodach rolnych. Zabezpieczenie tych środków wydaje się niezbędne, ponieważ problem występuje na coraz większą skalę, a rząd przewidział środki tylko na stanowiska w urzędach wojewódzkich, bez środków na wypłatę tychże odszkodowań.
Dyskusje prowadzone w trakcie oceny budżetu, a także zgłaszane liczne poprawki dotyczą potrzeb w zakresie infrastruktury komunikacyjnej. W przypadku 10-letniego programu budowy dróg krajowych, przy całkowitych kosztach programu wynoszących prawie 163 mld zł, na inwestycje w przyszłym roku przeznacza się z budżetu tylko 4,3 mld zł. W przypadku 10-letniego programu kolejowego, przy całkowitych kosztach wynoszących 67,5 mld zł, na inwestycje w 2017 r. przeznacza się niecałe 2,5 mld zł. Na program rozwoju gminnej i powiatowej infrastruktury drogowej na lata 2016-2019, czyli 4 lata realizacji, w 2017 r. zaplanowano wydatki w wysokości 800 mln przy całkowitych kosztach programu wynoszących 3800 mln, a więc obniżono środki o 200 mln zł. Nie możemy zaakceptować tych cięć i dlatego też proponujemy uzupełnienie środków poprzez złożenie poprawek. Oszczędzanie w tej dziedzinie i hamowanie inwestycji komunikacyjnych jest nie tylko sprzeczne z potrzebami i oczekiwaniami społeczeństwa, ale generalnie przyczynia się do spowolnienia gospodarczego i spowolnienia rozwoju naszego kraju.
Realizacja programów wieloletnich zaplanowanych na 2017 r. zasługuje na szczególną uwagę. Celem tym programów jest zabezpieczenie środków na inwestycje, środków pobudzających rozwój gospodarczy lub działania prozdrowotne czy społeczne. Większość programów wieloletnich została zaplanowana w latach poprzednich, a dziś powinny być one rzetelnie kontynuowane. Szkoda więc, że wydatki na ich realizację w roku przyszłym zostały wyraźnie zaniżone właśnie w pozycjach wzmacniających gospodarkę, inwestycje czy potrzeby społeczne. Na program wspierający konkurencyjność przedsiębiorstw w latach 2015-2021, przy środkach wynoszących ponad 164 mln zł, wydatki w 2017 r. to kwota ok. 10 mln zł, a więc zaledwie 6% środków. Na program Senior-WIGOR zaplanowano wydatki w kwocie 30 mln zł przy całkowitych kosztach wynoszących 340 mln. Zgłaszając stosowne poprawki, proponujemy zwiększenie tych środków. Sytuacja w tym zakresie w ogóle przedstawia się bardzo niekorzystnie dla ludzi starszych, emerytów i rencistów. Hasło dofinansowania do leków dla seniorów powyżej 75. roku życia pięknie brzmiało w kampanii wyborczej jako ˝bezpłatne˝ dla nich leki, a rzeczywistość jest zgoła inna. Środki, choć zwiększone na przyszły rok o kwotę 400 mln zł, rozliczone proporcjonalnie na cały rok, zabezpieczają jedynie kilka złotych miesięcznie na seniora. Dodajmy jeszcze do tego, że dla ludzi w podeszłym wieku jest również gwarantowana podwyżka waloryzacyjna na poziomie 10 zł miesięcznie. Zmieniona ostatnio kwota wolna od podatku w wysokości 6600 zł dla niektórych podatników również nie obejmie emerytów i rencistów ze względu na wyższe świadczenia niż przewidywane w przypadku tej kwoty. Podejmowane przez rząd działania są w istocie mało efektywne i odbiegają znacznie od składanych przez PiS obietnic. Pragnę również zwrócić uwagę, że ustawa zmieniająca kwotę wolną od podatku nie uwzględnia rekompensaty dla samorządów z tytułu obniżonych wpływów z dochodów. Według opinii rządu obniżenie to będzie stanowiło dla jednostek samorządu terytorialnego kwotę ok. 500 mln zł. Stąd składamy poprawkę uzupełniającą subwencję dla samorządu z budżetu państwa.
Odnosząc się do wskaźników zawartych w budżecie państwa na 2017 r., które w żadnej mierze nie zostały zmienione w toku prac, z przykrością należy ocenić, że nie jest to budżet oczekiwań związanych z rozwojem naszego kraju. Przypominając najistotniejsze: na niezmienionym poziomie pozostaje deficyt budżetu państwa, który na koniec grudnia 2017 r. ustala się na kwotę prawie 60 mld zł, a dokładnie na kwotę nie większą niż 59 345 500 tys. zł. Jest to wartość rekordowa i bardzo kontrowersyjna. Deficyt stanowi aż 2,9% PKB przy progu 3-procentowym zagrażającym wprowadzeniem procedury nadmiernego deficytu.
Produkt krajowy brutto pozostaje przeszacowany i ma wynieść 3,6% przy zdecydowanie niższych prognozach szacowanych przez np. Bank Światowy na poziomie 3,2%, Międzynarodowy Fundusz Walutowy - 3,1%, a za III kwartał br., jak wiemy, wyniósł on tylko 2,5%. Inflacja planowana na przyszły rok to 1,3% przy deflacji -0,5% w roku bieżącym i -0,9% w 2015 r., a więc to wartość również nierealna.
Dochody w projekcie budżetu zostały zawyżone, są przeszacowane nieomal w każdej pozycji dochodów podatkowych. Po przyjęciu pewnych rozwiązań uszczelniających należy się spodziewać zmniejszenia luki podatkowej, ale przyjęcie wartości dochodów zbyt optymistycznie, w oparciu o nierealne wskaźniki prowadzi zwyczajnie do błędu.
Dochody podatkowe wyniosą 9,4% nominalnie więcej w stosunku do prognozowanego wykonania w 2016 r. Nie widzę też potrzeby odnoszenia ich do wartości PKB, ponieważ to również zostało wyraźnie zawyżone. Potrzeby pożyczkowe netto budżetu państwa wyniosą 79 012 mln przy planowanych w 2016 r. w wysokości 64 724 mln - i to jest wzrost o 22,1%.
Wysoka Izbo! Jak wynika z tego wstępnego zestawienia wskaźników, w oparciu o które opracowano budżet, projekt budżetu przyjmuje pochopne, zbyt optymistyczne prognozy gospodarcze. Nie ma w tym budżecie marginesu błędu. PiS zdaje się nie zauważać, że hamują inwestycje, że hamuje cała gospodarka. Sztandarowym przykładem jest tutaj spadek wartości spółek notowanych na giełdzie, w których udział ma Skarb Państwa. W ciągu roku ta wartość spadła aż o 93 mld zł.
Wydatki będą wyższe o 4,4%. Znaczną pozycję wydatków stanowi program ˝Rodzina 500+˝. Wniesie on ponad 23 mld zł, tj. o 6 mld zł więcej niż w roku bieżącym. Założenia programu na rok przyszły pozostają jednak nadal niesprawiedliwe, a program ˝Mieszkanie+˝ nie ma żadnego odniesienia w tym projekcie budżetu. Podobnie jest z kwestią obniżenia wieku emerytalnego. Tych skutków również się nie zauważa.
Wysoka Izbo! Podsumowując analizę projektu budżetu, w imieniu klubu Polskiego Stronnictwa Ludowego stwierdzam, że nie jest to budżet naszych marzeń. Jest to budżet przeszacowany i tym samym - można powiedzieć - nierealny. Nie gwarantuje godziwego życia najbiedniejszym, a przede wszystkim projekt nie zapewnia stabilności finansów publicznych ani nie daje możliwości przyspieszenia rozwoju gospodarczego, co stwierdzam z ogromną przykrością.
Pani Marszałek! W imieniu... Nie, jest pan marszałek. (Dzwonek) Składam poprawki, o których wspominałam w swoim wystąpieniu. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia