8. kadencja, 32. posiedzenie, 2. dzień (14-12-2016)

25. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o instytutach badawczych (druki nr 995 i 1155).

Poseł Włodzimierz Nykiel:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! To bardzo zły projekt, który w praktyce absolutnie podporządkowuje instytuty ministrom nadzorującym. To podporządkowanie przybiera następujące formy: minister powołuje dyrektora bez żadnej procedury konkursowej, powołuje zastępców dyrektora, co najmniej połowa rady naukowej jest wyznaczana przez ministra, przewodniczący rady naukowej może być wyłoniony tylko spośród osób wyznaczonych przez ministra. To jest podporządkowanie, jak powiedziałem, absolutne. Wszystkie opinie, które zostały opracowane na temat tej ustawy, są negatywne. Konferencja Rektorów Akademickich Szkół Polskich - opinia negatywna, przewodniczący Rady Głównej Instytutów Badawczych - opinia negatywna, przewodniczący Krajowej Sekcji Nauki NSZZ ˝Solidarność˝ - negatywna, przewodniczący Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego - negatywna, prezes Polskiej Akademii Nauk - negatywna.

    Dzisiaj jeszcze Prawo i Sprawiedliwość poprawiło ten projekt. Pani poseł mówiła, że poprawki opozycji nie znalazły zrozumienia, a PiS poprawił. Jak poprawił ten projekt? Otóż, proszę państwa, w czasie, kiedy wiadomo, że nauka może się rozwijać tylko pod warunkiem kontaktów międzynarodowych, w poprawce PiS-u rezygnuje się z kwalifikacji językowych dyrektora i mówi: nie musi znać żadnych języków. Następna, proszę państwa, sprawa. Rada naukowa prowadzi postępowania habilitacyjne i doktorskie, ale poprawka zgłoszona przez PiS mówi, że przewodniczący rady wcale nie musi być doktorem habilitowanym. A więc to takie poprawki zostały zgłoszone.

    Proszę państwa, ten stan rzeczy zasługuje na ujemną ocenę, bo nie ma wątpliwości, że nie można skutecznie zarządzać instytutem ze szczebla ministerstwa. Ponadto badania naukowe wymagają nie tylko swobody myśli, swobody intelektualnej, ale także swobody działania, swobody organizacyjnej i możliwości podejmowania decyzji, a tego tutaj brakuje.

    Proszę państwa, wcześniej już o tym mówiłem, ale myślę, że trzeba o tym mówić. Przebadałem, nawet mogę powiedzieć, przeszukałem całą legislację od 1945 r. do dziś, szukając jakichś podobnych rozwiązań, i znalazłem - w ustawie z 8 stycznia 1951 r., z tego czasu. Tak jak podkreślałem, to jest ustawa podpisana przez Bieruta, Cyrankiewicza, Minca. Czy to jest dobra inspiracja dla naszego dzisiejszego ustawodawstwa? To jest pytanie, na które, wydawałoby się, wszyscy odpowiedzą: nie, ale autorzy projektu mają na ten temat inne zdanie.

    Proszę państwa, w związku z cechami tego projektu, które tu państwu przedstawiłem, w imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska na podstawie art. 45 ust. 2 uchwały Sejmu z 30 lipca 1992 r. wnoszę o odrzucenie w całości w drugim czytaniu poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o instytutach badawczych. Bardzo proszę.

Przebieg posiedzenia