8. kadencja, 32. posiedzenie, 2. dzień (14-12-2016)

25. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o instytutach badawczych (druki nr 995 i 1155).

Poseł Krystian Jarubas (tekst niewygłoszony):

    Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Wracamy do kontrowersyjnego projektu o instytutach badawczych. Kontrowersyjnego, co pokazało nawet głosowanie pod koniec listopada, bo zabrakło dosłownie kilkunastu głosów, by ten projekt odrzucić. Widać, że i wśród większości parlamentarnej budzi on różne opinie.

    Jeśli już mówimy o opiniach, to ciekawą wystawił projektowi także przedstawiciel komisji nauki NSZZ ˝Solidarność˝. W opinii tej możemy przeczytać, uwaga: Projekt nie rozwiązuje żadnego z najważniejszych problemów, z jakimi borykają się instytuty badawcze. Co ciekawe, w dalszej części opinii możemy przeczytać, że w ocenie naukowców odbiera się instytucjom naukowym samodzielność. Czy o to chodzi panu ministrowi? Może chodzi o to, żeby minister był kadrowym w instytutach badawczych? Jeśli autor tego projektu ma takie ambicje, to może po prostu czas na zmianę profesji? Trudno się nie zgodzić z twórcami opinii na temat tego projektu, jeśli już wczytamy się w jego główne założenia.

    Przygotowany projekt przewiduje, że minister, który nadzoruje konkretny instytut, będzie mógł powołać dyrektora instytutu spośród kandydatów przedstawionych przez komisję konkursową. Wcześniej takiego wyboru nie było. Powoływał zwycięzcę konkursu. Czy oznacza to, że minister będzie mógł odwołać dyrektora, a na jego miejsce wstawić swojego człowieka?

    W ustawie można wyraźnie przeczytać, że minister nie musi liczyć się ze zdaniem rady naukowej instytutu, którego dyrektora chce powołać. Jednocześnie przewidziano, że minister nadzorujący może nie powołać dyrektora, gdy żaden z kandydatów przedstawionych przez komisję nie daje gwarancji prawidłowej realizacji zadań instytutu. Co to oznacza? Ustawa tego nie precyzuje. Teoretycznie sytuacja, kiedy minister wyznacza tzw. swojego człowieka, jest sytuacją przejściową - tymczasową - bo po pół roku powinien powołać dyrektora w konkursie, ale minister zawsze może odrzucić kandydata, a pretekst może być ogólny, np. że nie daje gwarancji realizacji zadań instytutu - konkretów oczywiście brak.

    Co ciekawe - żeby było jeszcze pewniej - w komisji konkursowej trzy osoby pochodzą od ministra, a tylko dwie wyznacza środowisko naukowe.

    Czy to może oznaczać próbę upartyjnienia polskiej nauki? Niewykluczone, bo wczytując się w opinie dotyczące tego projektu, napotykamy kolejne obawy naukowców. Chodzi o wspomniane rady naukowe, gdzie na większość składu zgodnie z projektem wpływ ma mieć również minister.

    Naukowcy związkowcy wieszczą, że blokada środowiska naukowego na podejmowane decyzji w instytutach badawczych może odbić się na ich wynikach naukowych, dlatego, jak czytamy w opinii ˝Solidarności˝, widzą przyszłość instytutów badawczych w czarnych kolorach.

    Szanowni państwo, my wiemy, że białe jest białe, a czarne to czarne - nie zgadzamy się na czarne scenariusze dla polskiej nauki, dlatego nie poprzemy tego projektu. Klub PSL będzie przeciwny wnoszonym zmianom. Dziękuję bardzo.

Przebieg posiedzenia