8. kadencja, 32. posiedzenie, 2. dzień (14-12-2016)

41. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o przedstawionym przez Prezydium Sejmu projekcie uchwały w sprawie uczczenia 75. rocznicy śmierci Marszałka Polski Edwarda Śmigłego-Rydza (druki nr 1095 i 1123).

Poseł Piotr Babinetz:

    Dziękuję bardzo.

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Tak jak mówiłem przedtem, prezentując stanowisko Komisji Kultury i Środków Przekazu, marszałek Polski Edward Śmigły-Rydz to postać, która wywołuje pewne kontrowersje, właśnie jeśli chodzi o kilka ostatnich lat rządów w okresie II Rzeczypospolitej i szczególnie jeśli chodzi o jego postawę w trakcie kampanii wrześniowej. Mogę też dodać, że rzeczywiście to, co obciąża konto marszałka Edwarda Śmigłego-Rydza, to wydanie rozkazu, aby nie walczyć z bolszewikami. To był bardzo błędny rozkaz, którego konsekwencje były..., mogły być tragiczne dla tysięcy polskich oficerów. Nie mamy pewności, czy gdyby tego rozkazu nie było, ich los byłby inny, ale nie możemy też tego wykluczyć.

    Natomiast rzeczywiście słuszna była uwaga, że wielką postacią polskiej historii jest gen. Kazimierz Sosnkowski. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej 10 lat temu uczcił pamięć gen. Kazimierza Sosnkowskiego, a ostatnio dzięki prof. Sławomirowi Cenckiewiczowi i panu ministrowi obrony Antoniemu Macierewiczowi Wojskowe Biuro Historyczne otrzymało imię właśnie gen. broni Kazimierza Sosnkowskiego. Tak że myślę, że gen. Kazimierz Sosnkowski będzie coraz bardziej, coraz mocniej przypominany, jak i jego zasługi dla polskiej historii, podobnie jak słusznie tutaj przypomnianego gen. Tadeusza Jordana-Rozwadowskiego. Projekt uchwały w jego sprawie kiedyś już przygotowywaliśmy, tylko było już po terminie. Myślę, że do tej sprawy trzeba będzie wrócić.

    Z drugiej strony, jeżeli nie moglibyśmy uczcić marszałka Edwarda Śmigłego-Rydza, to musielibyśmy też zastanowić się nad tym, jak w polskiej historii zapisali się Stanisław Mikołajczyk czy Władysław Sikorski. Nie czas teraz przypominać różne zawiłości ich życia, ich postawy, a jednak polski Sejm czcił i Stanisława Mikołajczyka, i gen. Władysława Sikorskiego, więc ze względu na zasługi marszałka Śmigłego-Rydza w okresie walk o niepodległość Polski, w okresie legionowym i w okresie wojny polsko-bolszewickiej, gdy szczególnie się wyróżnił, był bohaterem walk w obronie dopiero co odzyskanej polskiej niepodległości, Komisja Kultury i Środków Przekazu uznała jednak większością głosów, że należy uczcić - i rekomenduje Wysokiej Izbie uczczenie - marszałka Edwarda Śmigłego-Rydza.

    Natomiast co do osądzenia sprawców klęski wrześniowej to już jest, myślę, propaganda komunistyczna i źle to świadczy o polskich rządach na uchodźstwie po 1939 r., że takimi rozliczeniami się zajmowały.

    Na koniec dodam jeszcze rzecz, która teraz może już nie jest tak istotna, ale która bardzo mocno wybrzmiała w jednej z ostatnich scen filmu ˝Bez końca˝ Krzysztofa Kieślowskiego, gdzie Polacy na cmentarzu Powązkowskim w latach stanu wojennego zapalali znicze, modlili się, oddawali cześć i hołd przy brzozowym krzyżu i przy grobie Adama Zawiszy, czyli właśnie Edwarda Śmigłego-Rydza. Jednak był to symbol polskich tradycji niepodległościowych dla Polaków lat stanu wojennego, a skomplikowane życie, niejednoznaczne dokonania - pozytywne i negatywne - marszałka Śmigłego-Rydza Komisja Kultury i Środków Przekazu oddaje oczywiście pod uwagę Wysokiej Izby, rekomendując jednak przyjęcie tej uchwały. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia