8. kadencja, 32. posiedzenie, 2. dzień (14-12-2016)
Oświadczenia.
Poseł Waldemar Andzel (tekst niewygłoszony):
Oświadczenie w sprawie 123. rocznicy urodzin Mieczysława Smorawińskiego
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Na dzień 25 grudnia br. przypada 123. rocznica urodzin zamordowanego w Katyniu gen. brygady Wojska Polskiego Mieczysława Smorawińskiego. Korzystając z okazji, chciałbym powiedzieć kilka słów o życiu tego patrioty.
Mieczysław Makary Smorawiński przyszedł na świat 25 grudnia 1893 r. w Kaliszu. Ukończył szkołę powszechną i Polską Szkołę Handlową. Kiedy miał 18 lat, za działalność niepodległościową skazano go na 6 miesięcy więzienia i zesłano w głąb Rosji. Po odbyciu kary podjął studia we Lwowie, w trakcie których przeszedł przeszkolenie wojskowe oraz ukończył kurs oficerski.
Smorawiński ze względu na wybuch I wojny światowej przerwał studia. Udał się do Krakowa i wstąpił do Legionów Polskich, gdzie pełnił stanowiska: dowódcy plutonu, kompanii, a następnie batalionu. Po kryzysie przysięgowym Smorawiński został w 2. Pułku Piechoty Polskiego Korpusu Posiłkowego, a następnie służył w Polskiej Sile Zbrojnej.
W roku 1918 wstąpił do Wojska Polskiego, gdzie został dowódcą II Batalionu 8. Pułku Piechoty Legionów. Dowodził nim na froncie polsko-ukraińskim, na Litwie i Białorusi. Przed zakończeniem wojny był dowódcą 4. Pułku Piechoty Legionów oraz dowódcą IV Brygady Piechoty Legionów, która walczyła w rejonie Warszawy i Hrubieszowa.
Po zakończeniu wojny polsko-bolszewickiej ukończył kurs dowódców pułków piechoty i piechoty dywizyjnej. W czasie przewrotu majowego stanął po stronie Józefa Piłsudskiego. W wieku 35 lat został awansowany na generała brygady ze starszeństwem i był wówczas najmłodszym generałem w Wojsku Polskim.
Kiedy wybuchła II wojna światowa, Smorawiński był dowódcą Okręgu Korpusu nr 2 w Lublinie, gdzie organizował mobilizację oddziałów i bazy zaopatrzenia dla walczących oddziałów. Następnie udał się do Kowla, a później do Włodzimierza Wołyńskiego. Po wkroczeniu wojsk Armii Czerwonej na ziemie wschodniej Polski gen. Smorawiński zakazał podległym mu oddziałom atakowania nieprzyjaciela oraz rozpoczął pertraktacje. Zgodnie z porozumieniem miał udać się wraz ze swoim oddziałem w kierunku Bugu, jednak po wyruszeniu 20 września 1939 r. został zatrzymany jako jeniec wojenny. Następnie przez kilka miesięcy przebywał w obozach jenieckich, po czym został umieszczony w obozie w Kozielsku. Rok później, w kwietniu, został zamordowany wraz z resztą ofiar uznanych za wrogów władzy sowieckiej w Katyniu. Był jednym z dwóch zidentyfikowanych generałów w czasie ekshumacji zwłok w lesie katyńskim w 1943 r.
Za swoje zasługi dla kraju został odznaczony m.in. Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari, Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Niepodległości, czterokrotnie Krzyżem Walecznych oraz Złotym Krzyżem Zasługi. W 2007 r. został pośmiertnie awansowany do stopnia generała dywizji przez śp. prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego. Dziękuję.
Przebieg posiedzenia