8. kadencja, 32. posiedzenie, 2. dzień (14-12-2016)

Oświadczenia.

Poseł Sylwester Chruszcz (tekst niewygłoszony):

    Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! W najbliższych dniach będziemy obchodzili kolejną rocznicę pamiętnych wydarzeń grudnia 1970 r. 17 grudnia doszło do krwawych ulicznych starć mieszkańców miasta z milicją oraz wojskiem. W tych tragicznych okolicznościach życie straciło 16 osób, a ponad 100 zostało rannych.

    Na ulice stolicy ówczesnego województwa szczecińskiego wyszli przede wszystkim robotnicy - stoczniowcy ze Stoczni Szczecińskiej im. Adolfa Warskiego. To właśnie tam po godz. 10 rano rozpoczął się wiec pod budynkiem dyrekcji zakładu. Robotnicy domagali się wyjaśnień dotyczących drożejącej żywności, ale przede wszystkim chcieli otrzymać odpowiedź na temat wydarzeń w Trójmieście. Około godz. 11, po godzinie od rozpoczęcia wiecu, ze stoczni w kierunku siedziby miejskiej rady narodowej wyruszył pochód liczący ponad pół tysiąca osób, do którego stopniowo przyłączała się również młodzież. W pewnym momencie doszło jednak do rozproszenia się manifestantów pod naporem milicji używającej gazu łzawiącego i pałek. Po godzinie ze stoczni wyruszył kolejny, prawie trzykrotnie większy pochód, liczący ok. 1500 osób, w którego skład weszli, oprócz stoczniowców ze stoczni Warskiego, także robotnicy z innych szczecińskich zakładów. Na ul. Dubois doszło do wygranych starć z oddziałami milicji. Manifestujący, których liczba zwiększyła się do 20 tys. osób, dotarli do siedziby komitetu wojewódzkiego PZPR. Z tłumu zgromadzonego pod budynkiem KW PZPR wrzucono do wewnątrz kilka butelek z benzyną, czym wzniecono pożar.

    Bilans pierwszego dnia wydarzeń grudniowych w Szczecinie to 13 godzin protestów, szturmów, walk i demonstracji, od godz. 9 rano w Stoczni Szczecińskiej do godz. 22. W zamieszkach zginęło 13 osób.

    Następnego dnia, 18 grudnia, w szczecińskich zakładach rozpoczął się generalny strajk okupacyjny. Pod bramą Stoczni Szczecińskiej pojawiło się wojsko, które w wyniku obustronnych prowokacji otworzyło ogień do demonstrantów i zabiło dwie osoby oraz raniło kilkanaście kolejnych. 19 grudnia władzę nad miastem przejął ogólnomiejski komitet strajkowy skupiający ponad 110 różnych zakładów pracy, na czele którego stanął Mirosław Dopierała. Demonstranci żądali od władz przystania na 21 postulatów, m.in. powołania niezależnych związków zawodowych, ukarania winnych masakry, wzrostu zarobków o 30% oraz zniesienia podwyżki cen żywności. Strajk zakończył się 22 grudnia.

    Podczas rewolty grudniowej zajęto i podpalono komitet wojewódzki PZPR, podjęto próby zajęcia komendy wojewódzkiej MO i siedziby wojewódzkiej komisji związków zawodowych, gmachu prokuratury, aresztu śledczego, jednostki wojskowej i gmachu miejskiej rady narodowej. Wydarzenia doprowadziły do ustąpienia Władysława Gomułki ze stanowiska I sekretarza.

Przebieg posiedzenia