8. kadencja, 34. posiedzenie, 3. dzień (25-01-2017)
13. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego oraz zmianie ustawy o pomocy społecznej (druk nr 908).
Poseł Marcin Święcicki:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić państwu projekt ustawy o zmianie ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego oraz zmianie ustawy o pomocy społecznej w imieniu 73 posłów Platformy Obywatelskiej oraz jednego posła, który w tym czasie znalazł się w Nowoczesnej. Mam jednak nadzieję, że tę ustawę poprą wszystkie kluby poselskie, dlatego że ustawa dotyczy powstańców warszawskich i pomocy dla powstańców warszawskich w sfinansowaniu im pobytu w domach pomocy społecznej.
Przypomnijmy, że powstanie warszawskie było największym zbrojnym powstaniem miejskim w okupowanej Europie. Było to powstanie, podczas którego powstańcy dali przykład swojego absolutnego oddania sprawie ojczyzny, poświęcili jej swoje młode lata, swoje siły, swoje sprawy prywatne, zawodowe, wszystko podporządkowali interesowi ojczyzny. Wielu z nich oddało życie. Co więcej, po upadku powstania tragedia powstańców się nie zakończyła, bo w okresie stalinowskim wielu z nich musiało się ukrywać, było więzionych, a niektórzy doczekali się wyroków śmierci.
Powstanie warszawskie było nie tylko walką z niemieckim najeźdźcą, lecz także walką o demokratyczną Polskę, o to, żeby Polska pozostała w ciągłości ze swoim przedwojennym ustrojem, żeby pozostała pod rządami rządu na uchodźstwie, który był w Londynie, i w ten sposób powstanie miało pewnie dać odpór Stalinowskim planom wasalizacji Polski, planom narzucenia tutaj ustroju przez Stalina. Jak wiemy, powstańców bardzo honorujemy. Byli oni taką siłą moralną dla ˝Solidarności˝, dla opozycji demokratycznej, ale i dla wszystkich innych, którzy w inny sposób również chcieli poświęcić się dla ojczyzny, coś dla niej dobrego zrobić. Dzisiaj wychowujemy młode pokolenie na legendzie powstania warszawskiego, na tej postawie powstańców, m.in. poprzez Muzeum Powstania Warszawskiego, które zawdzięczamy śp. Lechowi Kaczyńskiemu. Powstanie też nabrało wielkiego znaczenia międzynarodowego. Chciałbym przypomnieć, że w 50. rocznicę powstania warszawskiego w 1994 r. na zaproszenie Lecha Wałęsy przyjechał tutaj prezydent Niemiec Roman Herzog, który przed Pomnikiem Powstania Warszawskiego w czasie tych obchodów powiedział w imieniu Niemiec, cytuję: proszę o przebaczenie za to wszystko, co urządzili tutaj Niemcy.
Tymczasem powstańcy warszawscy, większość z nich jest już po dziewięćdziesiątce, nie znajdują się w najlepszej sytuacji finansowej, materialnej, życiowej, nie mają żadnych specjalnych przywilejów. Jeśli chodzi o domy pomocy społecznej, czego dotyczy ta ustawa, jedynym ich przywilejem jest to, że mogą tam uzyskać miejsce w pierwszej kolejności. Obecnie jest taka sytuacja, że średnia cena pobytu w takim domu pomocy społecznej w Warszawie wynosi 4800 zł. Powstańcy, wszyscy są zobowiązani na normalnych zasadach pokryć te koszty do wysokości 70% swojej emerytury. Jeśli 70% emerytury nie wystarczy na pokrycie tych kosztów, resztę zobowiązana jest pokryć najbliższa rodzina. Jedynie w indywidualnych przypadkach w jakiś szczególny sposób można się starać o zwolnienie z tych opłat. W tej ustawie proponujemy, żeby zmienić ten stan rzeczy, żeby powstańcy warszawscy mieli pokryte w całości koszty pobytu w domach pomocy społecznej, przy czym 50% kosztów pokrywałoby miasto stołeczne Warszawa, a drugie 50% byłoby pokrywane przez budżet państwa. Dotyczyłoby to również tych powstańców, którzy już się znajdują w domach pomocy społecznej w Warszawie. Nie jest ich dużo, dwadzieścia kilka osób. Jeśli chodzi o nowych, którzy by się mogli znaleźć w tych domach pomocy społecznej, był wykonany szacunek, który jest przedstawiony w uzasadnieniu tego projektu ustawy. Zakłada się, że żyje jeszcze ok. 2 tys. powstańców. W Związku Powstańców Warszawskich mówili mi, że w tej chwili nawet już mniej. Nawet gdyby 15% z nich wyraziło wolę pójścia do domów pomocy społecznej, byłoby to ok. 300 powstańców, to przy tych kosztach, o których tutaj mówiłem, koszt obciążający budżet państwa byłby rzędu 8,9 mln zł. Tyle samo wyniósłby ten koszt dla m.st. Warszawy. Można zapytać, dlaczego akurat tylko powstańcy warszawscy, tylko w Warszawie. Dlatego, proszę państwa, że akurat z tym wnioskiem, z tym projektem wystąpiło miasto stołeczne Warszawa, które go przygotowało, zadeklarowało wolę i gotowość pokrycia połowy tych kosztów. Oczywiście gdyby tę ustawę można było rozszerzyć w jakiejś formie na wszystkich kombatantów, nie mielibyśmy nic przeciwko temu. Mam nadzieję, że rząd w swoim stanowisku, którego jeszcze nie ma, do tego projektu również tę sprawę jakoś poruszy.
Proszę państwa, ustawa będzie wymagała wydania rozporządzenia, żeby uściślić, jakie dokumenty są potrzebne, żeby skorzystać z przedstawionych tutaj uprawnień. Ustawa objęłaby również tych powstańców, o których już mówiłem, którzy już się znajdują w domach pomocy społecznej. Wnoszę do Wysokiej Izby o przyjęcie tej ustawy jako niezbędnej i koniecznej formy pomocy i opieki nad weteranami, nad naszymi bohaterami, których bardzo fetujemy, na których się wzorujemy, których stawiamy za przykład dla młodego pokolenia. To jest trochę żenująca sytuacja, że ich najważniejsze, elementarne potrzeby życiowe nie spotykają się z dostateczną pomocą państwa. Wnoszę do całej Izby, żeby procedować dalej nad tym projektem ustawy i go przyjąć. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia