8. kadencja, 34. posiedzenie, 3. dzień (25-01-2017)

1. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie uczczenia pamięci Bolesława Leśmiana w 140. rocznicę urodzin i w 80. rocznicę śmierci (druki nr 1101 i 1187).

Poseł Sprawozdawca Krzysztof Mieszkowski:

    Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Chciałbym państwu przedstawić projekt uchwały (Gwar na sali, dzwonek) dotyczącej uczczenia 140. rocznicy urodzin i 80. rocznicy śmierci Bolesława Leśmiana. To jest bardzo ważne wbrew pozorom i bardzo chciałbym, żebyście państwo przysłuchali się temu, co chcę powiedzieć. (Gwar na sali, dzwonek)

    Kultura, jak wszyscy wiemy, jest eksterytorialna, jest polem wolności, jest strefą wolności, jest demokratyczną strefą wolności. Cieszy fakt, że po niezrozumiałej decyzji, jaką podjęli senatorzy Prawa i Sprawiedliwości, sejmowa komisja kultury, również głosami posłów PiS-u, postanowiła przychylić się do projektu Nowoczesnej i uczcić pamięć Bolesława Leśmiana.

    Bolesław Leśmian to jeden z największych polskich poetów, którego powinniśmy stawiać w szeregu z Kochanowskim, Mickiewiczem, Miłoszem, Szymborską czy Różewiczem. Szczęśliwy kraj, który ma poetę - pisał Czesław Miłosz, czytając i analizując twórczość Tadeusza Różewicza. Nieszczęśliwy kraj, który zapomina o swoich poetach. Nie zapominajmy o polskich poetach, nie zapominajmy o Bolesławie Leśmianie.

    Jarosław Marek Rymkiewicz, inny wybitny polski poeta, były członek ZMP, laureat Nagrody Literackiej Nike, postanowił poświęcić Leśmianowi wybitną książkę, znakomitą - ˝Encyklopedia. Leśmian˝. Jarosław Marek Rymkiewicz jest również autorem innej encyklopedii: ˝Encyklopedia. Słowacki˝, która jest jedną z najważniejszych książek, które zostały napisane o tym wybitnym polskim poecie i dramatopisarzu. Czytajcie państwo także Jarosława Marka Rymkiewicza, bardzo gorąco was do tego namawiam.

    Wracając do Leśmiana, Rymkiewicz w ˝Encyklopedii. Leśmian˝ pisze: Leśmian opowiada nam jakieś zadziwiające i niezwykłe rzeczy o naszym tutejszym i tamtejszym życiu, co więcej, opowiada je nie tylko mądrze, ale także w sposób mistrzowski, niezwykle zaskakujący.

    Uważam, że warto podkreślić siłę refleksji poetyckiej Leśmiana. On jak mało kto w polskiej literaturze okresu Młodej Polski był tym pisarzem, poetą, twórcą dramatów, który niezależnie od różnych kontekstów polityczno-społecznych wierzył w siłę słowa. Polszczyzna była jego terytorium, jego republiką. Sam Leśmian w jednym ze swoich utworów tak się charakteryzował: niepoprawny istnieniowiec, poeta, znawca mgły i wina, wieczności śpiewna krzątanina, nadskakujący snom manowiec. Myślę, że ten fragment tekstu Leśmiana jest również dowodem na siłę tej polszczyzny, na siłę języka polskiego, a warto pamiętać o tym, że swoją twórczość rozpoczynał w języku rosyjskim. Pochodził z rodziny żydowskiej, co jest również bardzo istotne, i stał się mistrzem polszczyzny.

    Podobnie jak jego filozoficzni patroni, czyli Bergson i Nietzsche, Bolesław Leśmian wierzył, że każda rzecz, każde zjawisko czy przedmiot istnieje w nieprzerwanym toku stawania się. Twórczość Leśmiana współczesnym wydawała się spóźnionym echem Młodej Polski, dlatego przeważnie zbywali ją milczeniem. Skamandryci w całości właściwie odrzucili twórczość Leśmiana. Nie dostrzegali jego nowatorstwa i oryginalności, które przyczyniły się z czasem do uznania Leśmiana za najwybitniejszego poetę swoich czasów i jednego z najważniejszych polskich poetów XX-wiecznych, którego poezja cieszy się zainteresowaniem zarówno badaczy literatury, jak i czytelników.

    Dorobek twórczy Bolesława Leśmiana każe wierzyć nam w demokratyczną rolę literatury, znoszącej nawet najbardziej wyraziste polityczne i kulturowe podziały. Mam nadzieję, że i tym razem siła jego poezji pozwoli nam wspólnie podjąć decyzję o uczczeniu pamięci autora ˝Dziejby leśnej˝ i ˝W malinowym chruśniaku˝.

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Parafrazując słynne powiedzenie, słynną myśl Arystotelesa: poezja łagodzi obyczaje. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

    (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Joachim Brudziński)

Przebieg posiedzenia