8. kadencja, 34. posiedzenie, 3. dzień (25-01-2017)
2. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych (druki nr 1144 i 1191).
Poseł Ireneusz Zyska:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Koła Poselskiego Wolni i Solidarni przedstawiam stanowisko w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych.
Przedmiotowy projekt dotyczy realizacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 31 lipca 2015 r., sygn. akt K 41/12. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 60 ustawy z dnia 5 lipca 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych w zakresie, w jakim nie ogranicza środków nadzoru Komisji Nadzoru Finansowego nad działalnością małych kas, jest niezgodny z art. 22 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 58 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Oznacza to, że Sejm powinien zróżnicować prawne środki nadzoru KNF nad SKOK-ami ze względu na zróżnicowaną wielkość kas i zasięg ich aktywności kredytowo-depozytowej.
Wnioskodawcy zaproponowali kilka kluczowych zmian w ustawie o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych. Przede wszystkim wprowadzono do słowniczka pojęć definicję małej kasy z uwagi na dalsze posługiwanie się tym pojęciem w projekcie ustawy oraz konieczność zróżnicowania prawnych środków nadzorczych KNF ze względu na zróżnicowaną wielkość kas i zasięg ich aktywności kredytowo-depozytowej.
Ujednolicono maksymalny poziom sumy bilansowej kasy na poziomie mniejszym niż suma bilansowa najmniejszego banku spółdzielczego, tj. 20,28 mln zł. Poza tym w przepisie określono średnioroczną liczbę członków kasy na poziomie 10 tys. osób. Ze względu na liczne wymogi bezpieczeństwa ograniczono możliwość wydawania przez małe kasy pieniądza elektronicznego. Tym samym małe kasy pozbawione zostały możliwości wydawania pieniądza elektronicznego. Podejście ostrożnościowe spowodowało również ograniczenie możliwości powierzania przedsiębiorcy lub przedsiębiorcy zagranicznemu pośrednictwa w zawieraniu i zmianie umów o wykonywanie czynności oraz wykonywanie czynności faktycznych w drodze umowy agencyjnej.
W projekcie ustawy umieszczono zapis, który odzwierciedla cel, jakim jest realizacja wyroku Trybunału Konstytucyjnego w postaci ograniczenia środków nadzoru KNF nad działalnością małych kas przez wskazanie, że nadzór sprawowany jest adekwatnie do stopnia skomplikowania prowadzonej przez kasy działalności oraz skali ryzyka występującego w działalności kas.
Związek Banków Polskich wniósł do projektu wiele uwag godnych rozważenia, które zwiększają bezpieczeństwo prowadzenia kas oraz minimalizują ryzyko utraty depozytów przez członków kas oszczędnościowo-kredytowych. Zwrócono uwagę, że aktywa w wysokości 20 mln zł stanowią całkiem dużą wielkość oraz że kryterium średniorocznej liczby członków kas na poziomie 10 tys. osób jest zdecydowanie zbyt wysokie i wymaga ponownego przeanalizowania.
W konkluzji swojego stanowiska Związek Banków Polskich stwierdził, że w sytuacji, w której nadzór nad wybranymi SKOK-ami miałby być ponownie sprawowany de facto przez Kasę Krajową, a nie przez publiczny organ, jakim jest Komisja Nadzoru Finansowego, takie SKOK-i muszą być wyłączone z systemu gwarantowania depozytu funkcjonującego w Bankowym Funduszu Gwarancyjnym.
Proponowane rozwiązania są, naszym zdaniem, niewystarczające. Należałoby pójść dalej w reformowaniu tego sektora finansowego. Można byłoby m.in. wydłużyć terminy przeterminowanych należności do wielkości takich, jakie obowiązują w bankach spółdzielczych. SKOK-i to zaledwie 1% rynku. Powinno się dać szansę na rozwój spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych, a nie reformować de facto przez likwidację tej instytucji, bo zapisy proponowane w tej ustawie oprócz tego, że zmierzają do realizacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego, znacznie ograniczają możliwość prowadzenia i rozwoju działalności spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych.
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Koło Poselskie Wolni i Solidarni wnosi o przekazanie projektu ustawy do dalszych prac, jednocześnie sugerując, aby w toku tych prac uwzględniono uwagi zgłoszone m.in. przez Związek Banków Polskich, które uważamy za słuszne. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
(Poseł Krystyna Skowrońska: Ale jak nie ma poprawek, to jak...)
Przebieg posiedzenia