8. kadencja, 34. posiedzenie, 4. dzień (26-01-2017)

Oświadczenia.

Poseł Sylwester Chruszcz (tekst niewygłoszony):

    Oświadczenie poselskie w sprawie pożegnania kombatanta Janusza Brochwicz-Lewińskiego ps. Gryf

    Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Wczoraj pożegnaliśmy Janusza Brochwicz-Lewińskiego ps. Gryf, żołnierza Batalionu AK ˝Parasol˝, dowódcę obrony pałacyku Michla podczas powstania warszawskiego.

    Janusz Brochwicz-Lewiński urodził się 17 września 1920 r. w Wołkowysku. We wrześniu 1939 r. walczył w stopniu kaprala podchorążego. Po agresji ZSRR na Polskę dostał się 18 września do niewoli sowieckiej, z której zbiegł i wstąpił do ZWZ-AK.

    Służył m.in. pod komendą por. Hieronima Dekutowskiego ˝Zapory˝, jednego z najbardziej znanych żołnierzy antykomunistycznego podziemia. Od 1940 do 1942 r. pracował w Puławach na stanowisku administracyjnym, będąc jednocześnie pracownikiem polskiego wywiadu.

    Zdekonspirowany przedostał się do Lublina i Janowa Lubelskiego. Do stycznia 1944 r. kierował jednym z oddziałów partyzanckich na Lubelszczyźnie. Wśród Niemców miał przydomek ˝Rycerski Dowódca˝. Potem został przeniesiony do batalionu do zadań specjalnych AK ˝Parasol˝, gdzie był instruktorem wyszkolenia w konspiracyjnej podchorążówce.

    Krótko przed powstaniem Brochwicz-Lewiński dowodził atakiem na aptekę Wendego przy Krakowskim Przedmieściu, podczas którego zdobyto narzędzia, lekarstwa i materiały opatrunkowe dla żołnierzy podziemia.

    W powstaniu warszawskim do 5 sierpnia dowodził obroną pałacyku Michla na Woli. Jego załoga kilkakrotnie odpierała niemieckie natarcia wspomagane jednostkami pancernymi. ˝Gryf˝ został ciężko ranny w walce na cmentarzu ewangelickim na Woli. Po kapitulacji był więźniem obozu jenieckiego.

    Po wojnie przebywał na emigracji w Anglii. Wstąpił do armii brytyjskiej.

    W 2002 r. wrócił do Polski. Działał aktywnie w środowisku kombatanckim, popularyzował historię wśród młodzieży. Wspierał prace Instytutu Pamięci Narodowej na rzecz identyfikacji ofiar terroru komunistycznego. IPN przyznał mu w 2016 r. tytuł Kustosza Pamięci Narodowej. W 2007 r. uczestniczył w akcji billboardowej programu ˝Patriotyzm jutra˝. W latach 2009-2014 zasiadał w Kapitule Orderu Wojennego Virtuti Militari. W 2014 r. był członkiem Komitetu Honorowego Fundacji Łączka.

    Chwała Bohaterom!

Przebieg posiedzenia