8. kadencja, 34. posiedzenie, 4. dzień (26-01-2017)
16. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Nadzwyczajnej o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (druki nr 888 i 1189).
Poseł Ireneusz Zyska:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Koła Poselskiego Wolni i Solidarni przedstawiam stanowisko w sprawie sprawozdania Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, druki nr 888 i 1189.
Projekt odnosi się do negatywnego dla finansów publicznych zjawiska, jakim jest proceder wyłudzania podatku VAT, głównie poprzez tzw. karuzele VAT-owskie. O jego zatrważającej skali dobitnie świadczą dane podane w raporcie Najwyższej Izby Kontroli pt. ˝Przeciwdziałanie wprowadzaniu do obrotu gospodarczego faktur dokumentujących czynności fikcyjne˝, przedstawionym Wysokiej Izbie w czerwcu ub.r. Z raportu wynikało, że wartość zakwestionowanych faktur wzrosła z 18,7 mld zł w 2013 r. do 81,9 mld w 2015 r. Tylko w 2015 r. ujawniono 360 tys. takich faktur, a ich średnia wartość wyniosła ok. 227 tys. zł.
Działania podjęte do tej pory przez rząd pani premier Beaty Szydło, służące uszczelnieniu systemu poboru podatku VAT i zwalczaniu nadużyć, przyniosły pożądany efekt. Według danych Ministerstwa Finansów za okres od stycznia do listopada 2016 r. dochody z podatku VAT były wyższe o 7,4% w porównaniu do analogicznego okresu z roku 2015, tj. aż o 8,4 mld zł. Nie oznacza to jednak, że na wdrożonych już działaniach należy poprzestać. Dlatego pozytywnie odnosimy się do przedłożonego projektu ustawy, przypominając jednakże, iż w przypadku przestępstw istotny jest nie tyle wymiar grożącej kary, ile skuteczność ścigania tego rodzaju przestępstw poprzez wypracowanie mechanizmów stosowanych przez Policję, prokuraturę i aparat skarbowy. Dobrym rozwiązaniem w tym zakresie jest wspomniane przeze mnie kilkukrotnie z tego miejsca wprowadzenie centralnego rejestru faktur.
Omawiany projekt dotyczy objęcia czynów zabronionych związanych z wyłudzaniem podatku VAT szczególnymi regulacjami prawa karnego powszechnego w Kodeksie karnym, z zachowaniem możliwości kwalifikowania czynów w przypadku ich mniejszej społecznej szkodliwości jako czyny penalizowane w Kodeksie karnym skarbowym. W toku prac Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach wprowadzono do projektu kilka poprawek, które należy ocenić pozytywnie. Przede wszystkim mowa o podniesieniu kwot, które decydują o wysokości kary. Służyć temu ma wprowadzenie pojęcia wartości mienia, która jest pięciokrotnie wyższa od pojęcia mienia wielkiej wartości, czyli powyżej 5 mln zł, w przypadku zbrodni zagrożonej karą od lat 3 pozbawienia wolności - art. 1 pkt 2 ustawy - oraz dziesięciokrotności kwoty mienia wielkiej wartości, dla zbrodni zagrożonej karą od 5 lat albo 25 lat pozbawienia wolności - art. 1 pkt 4 ustawy.
Jak wskazywał w komisji dyrektor Departamentu Legislacyjnego Ministerstwa Sprawiedliwości pan Tomasz Darkowski, należy oddzielić wszystkie te faktury, które być może zostały nawet sfałszowane umyślnie, ale dokonali tego zwykli, normalni przedsiębiorcy, którzy nie dopuścili się działalności przestępczej na dużą, zorganizowaną skalę, jak miało to miejsce w przypadku mafii VAT-owskich. Okazało się bowiem, że według statystyk największe karuzele VAT-owskie były generowane w przypadku kwot przewyższających kwotę 5 mln zł.
Równie pozytywnie należy ocenić dodanie przepisu wprowadzającego przypadek mniejszej wagi do wymienionych przepisów karnych, pozwalającego na niekwalifikowanie popełnionego czynu jako zbrodni w przypadku, gdy kwota wpisana na fakturze będzie wielomilionowa, ale należność publicznoprawna okaże się relatywnie niewielka. Tutaj też pozytywnie należy ocenić propozycję związaną z tym, że czyn musiałby być popełniony wyłącznie z winy umyślnej.
Na dalszym etapie prac legislacyjnych naszym zdaniem rozważenia wymaga wykorzystanie w stosowaniu w omawianym zakresie instytucji świadka koronnego - to jest to, o czym mówił w swoim wystąpieniu pan poseł Jerzy Jachnik - żeby nie było tak, że zeznania świadka koronnego, często uwikłanego w tę sprawę, mogłyby być wykorzystywane w procesie karnym jako jedyny dowód oskarżenia. Chodzi o to, żeby zeznania świadka koronnego jak najbardziej były dowodem, ale na etapie operacyjnym, na etapie postępowania prowadzonego przez Policję i prokuraturę.
Walka ze zorganizowaną przestępczością - bo tak należy traktować proceder wyłudzania podatku VAT przez mafie VAT-owskie na wielką skalę, które negatywnie i w sposób znaczący wpływają na budżet państwa - wymaga (Dzwonek) zdecydowanych działań. W związku z tym Koło Poselskie Wolni i Solidarni poprze przedłożony projekt ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
(Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Barbara Dolniak)
Przebieg posiedzenia