8. kadencja, 35. posiedzenie, 1. dzień (08-02-2017)

6. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Polityki Społecznej i Rodziny o senackim projekcie ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (druki nr 778 i 1226).

Poseł Joanna Augustynowska:

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Jeszcze do niedawna, do 2012 r. stan prawny pozwalał na nieograniczoną zmianę decyzji w sprawach rent i emerytur. Weryfikacja była dopuszczalna nie tylko ze względu na ujawnienie nowych dowodów i okoliczności, jeszcze niedawno bowiem zgodnie z polskim prawem urzędnik ZUS mógł prawomocną decyzję o ustaleniu prawa do emerytury lub renty zmienić z urzędu w każdym czasie na niekorzyść emerytów i rencistów, także w przypadkach gdy wcześniejsza decyzja była wyłącznie wynikiem błędu urzędnika. Nawet w przypadku gdy po 10 latach wypłacania emerytowi lub renciście świadczenia na określonym poziomie urzędnik ZUS zweryfikował tylko własną ocenę dowodów, mógł prawomocną decyzję, podkreślam, decyzję, na podstawie której przez długie lata obywatel otrzymywał świadczenie w określonej wysokości, wzruszyć i obniżyć wysokość świadczenia - nieograniczona władza w rękach urzędników ZUS, wszystko zgodnie z obowiązującym wówczas prawem. Taki stan prawny naruszał podstawowe, konstytucyjne zasady naszego ustroju: zasadę zaufania obywatela do państwa, zasadę ochrony praw nabytych i przyznawał zbyt szerokie uprawnienia organom administracji. Tak orzekł Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 28 lutego 2012 r., eliminując przepis pułapkę z systemu prawa. Nie sposób nie zgodzić się z tą diagnozą.

    Oczywiście weryfikacja decyzji powinna być możliwa, ale w ściśle określonych przypadkach i w oparciu o precyzyjnie określone przesłanki. Senacki projekt ustawy uwzględnia wyrok Trybunału Konstytucyjnego i takie przesłanki precyzuje, dopuszczając zmianę decyzji w określonych przypadkach i w określonym czasie. Na zakończenie pragnę podkreślić jeszcze jedno. Ten projekt jest kolejnym dowodem na to, jak ważnymi i potrzebnymi instytucjami w demokratycznym państwie prawnym są takie instytucje, jak rzecznik praw obywatelskich, który zainicjował to postępowanie, i Trybunał Konstytucyjny. Dziś w naszym państwie jest prawie 9 mln emerytów i rencistów. Tylu obywateli dotyczy właśnie ta drobna z pozoru zmiana.

    Trybunał stoi na straży praw nas wszystkich, dlatego apeluję do was, panie i panowie posłowie z PiS-u, żebyście oddali ludziom trybunał, nie polityczny, tylko taki, który będzie stał na straży praw obywateli. Klub Poselski Nowoczesna będzie głosował za przyjęciem tej ustawy. Dziękuję pięknie.

Przebieg posiedzenia